Sự chân thành là yếu tố quyết định thành công của cơ chế hòa giải

SGGP
Ngày 14-9, tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) về dự án Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp nhận định, hòa giải, đối thoại trong dự thảo luật là cơ chế mới; cần được làm rõ bản chất pháp lý cũng như mối quan hệ với cơ chế hòa giải, đối thoại trong tố tụng và các cơ chế hòa giải, đối thoại hiện nay.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình giải trình làm rõ vấn đề Ủy ban Thường vụ Quốc hội quan tâm. Ảnh: Quochoi

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình giải trình làm rõ vấn đề Ủy ban Thường vụ Quốc hội quan tâm. Ảnh: Quochoi

“Cơ chế hòa giải, đối thoại hiện đang được quy định trong các đạo luật, gồm: Luật Hòa giải ở cơ sở, Luật Đất đai, Bộ luật Lao động, Luật Thương mại, Luật Khiếu nại, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính. Còn cơ chế hòa giải, đối thoại trong dự thảo luật là cơ chế mới so với các cơ chế hòa giải, đối thoại hiện có, được thực hiện sau khi tòa án nhận đơn khởi kiện và do các hòa giải viên, đối thoại viên tiến hành. Tuy nhiên, hồ sơ dự án luật chưa xác định rõ bản chất pháp lý của cơ chế mới này”, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga phân tích và cho biết, luật sẽ có tác động tích cực cho xã hội, nhưng tòa án sẽ vất vả hơn nhiều.

Tại phiên họp, các ý kiến trong UBTVQH và đại diện các bộ, ngành tham gia góp ý đều đồng ý với sự cần thiết của luật, đồng nghĩa với việc đồng ý cho ra đời “một cơ chế hòa giải linh hoạt, mềm mại và đỡ tốn kém hơn đối với các vụ án hành chính và dân sự, thay vì kiện tụng nhau vô cùng mệt mỏi, thậm chí khá bế tắc”.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình giải thích: “Về bản chất, đây là hòa giải ngoài tố tụng, trước khi tòa án thụ lý. Vì sao là tại tòa án, vì có sự tham gia của tòa án trong quá trình hòa giải này. Vai trò của tòa là gì? Tòa án làm 2 việc: thứ nhất là điều hành, quản lý việc hòa giải; thứ hai là công nhận kết quả, vì nó có giá trị pháp lý như một bản án. Khác với hòa giải ở cơ sở không có hiệu lực thi hành bắt buộc, hòa giải này có hiệu lực thi hành bắt buộc”.

Ông Bình nêu ví dụ có trường hợp 2 anh em tranh chấp đất đai, đã chấp nhận hòa giải thì cơ quan có thẩm quyền căn cứ vào kết quả hòa giải đã được công nhận đó để cấp sổ đỏ. Hòa giải còn giúp giữ được bí mật vì không cần ra tòa hay “đăng báo”…

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định cho rằng, hòa giải, đối thoại tại tòa án là một cơ chế “vừa mang tính pháp lý, vừa mang tính xã hội”, và có tính nhân văn cao, dù có trường hợp “không hoàn toàn đúng pháp luật”. “Gần đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng có nhắc “việc dân sự cốt ở các bên”, nên đề cao nhất nguyên tắc tự nguyện. Có luật mới, nếu đương sự đồng ý thì thẩm phán ra quyết định hòa giải, không phải tố tụng, không phải đăng báo gì cả, giữ được bí mật kinh doanh và bí mật đời tư”, ông Nguyễn Khắc Định nói.

Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc nhấn mạnh sự phi lý khi một nước nổi tiếng thích kiện tụng như Mỹ có tỷ lệ hòa giải tại tòa rất cao (trên 90%), trong khi nước nổi tiếng ưa chuộng hòa bình như Việt Nam lại có tỷ lệ hòa giải rất thấp.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Khánh Ngọc nhấn mạnh, cơ chế này muốn thành công cần có sự chân thành của tòa án. Ông Ngọc phân tích: “Rất khó hiệu quả nếu không có sự thực tâm của tòa án. Đưa ra một quy trình lấy đi công việc của tòa thì các thẩm phán có thực sự mong muốn không?”. Bên cạnh đó, có 2 yếu tố rất cần thiết khác là việc áp dụng phải thống nhất và các bên tham gia phải rất chuyên nghiệp, đặc biệt là hòa giải viên.

Kết thúc nội dung này, Chánh án Nguyễn Hòa Bình đã tiếp thu nhiều góp ý của UBTVQH và đại diện các bộ ngành về thủ tục như: tập huấn, cấp chứng chỉ cho hòa giải viên; có cần phải Chánh án tòa án nhân dân tối cao bổ nhiệm hòa giải viên không; có cần yêu cầu kinh nghiệm 10 năm mới được làm hòa giải viên không...

Cùng ngày, UBTVQH đã xem xét, cho ý kiến về Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Quốc hội và cho ý kiến về việc chuẩn bị kỳ họp thứ 8 của Quốc hội.

ANH THƯ

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Vẹn nguyên giá trị bài học về “trồng cây” - “trồng người”

Kỷ niệm 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, 60 năm Bác Hồ phát động tết trồng cây, ngày 26-11, tại Hà Nội, Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch đã tổ chức hội thảo khoa học “60 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động tết trồng cây (1959 - 2019)”.

Xây dựng Đảng

Góp sức xây dựng thành phố sáng tạo

Khi đứng vào hàng ngũ của Đảng, họ mang theo mình những hoài bão, lý tưởng tốt đẹp để làm nên những việc có ích cho cộng đồng, xã hội. Dù mỗi người có cách làm, cách thể hiện khác nhau, phụ thuộc vào từng vị trí công việc, ngành nghề nhưng tựu trung, những điều ấy đã và đang góp phần lan tỏa tinh thần vì một thành phố sáng tạo.

Việt Nam và Thế giới

Vườn rau xanh trên cát trắng Nam Sudan

Trở về sau hơn 1 năm làm nhiệm vụ tại Phái bộ Gìn giữ hòa bình Liên hiệp quốc (LHQ) ở Nam Sudan, 63 chiến sĩ quân y của Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 1 (BVDC 2.1) đã trải qua hành trình với nhiều khó khăn, gian khổ. 

Vững lòng biển đảo

Hoàn thành chuyến quà Tết Canh Tý đến với quân dân Trường Sa

Sau gần 20 ngày vượt qua sóng to gió lớn để chuyển quà Tết Canh Tý 2020 đến với quân dân Trường Sa, sáng 8-1, đoàn công tác Lữ đoàn 146, Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân đã trở về lại Quân cảng Cam Ranh (Khánh Hòa), hoàn thành tốt đẹp chuyến đi cuối năm cùng với hơn 130 phóng viên tham gia tác nghiệp.

Nhân sự

Cải cách hành chính

Chính quyền điện tử TPHCM: Lấy người dân làm trung tâm phục vụ

TPHCM đang nỗ lực xây dựng Chính quyền điện tử, tập trung ứng dụng công nghệ thông tin, tạo chuyển biến ngay trong chính nội bộ các cơ quan nhà nước cũng như trong việc cung cấp dịch vụ công tới người dân, doanh nghiệp. Sau hơn một năm thực hiện Kiến trúc Chính quyền điện tử TPHCM, kết quả bước đầu cho thấy nhiều dấu ấn trong sự kết nối ngày càng tiện lợi giữa người dân và chính quyền.