Thị trường mắt kính: “Nóng” vì hàng giả

Tại thành phố Hồ Chí Minh, số cửa hàng bán các loại mắt kính có thương hiệu nổi tiếng từ nước ngoài đang xuất hiện ngày càng nhiều. Điều này tưởng chừng đem lại lợi ích cho người tiêu dùng (NTD) khi có nhiều điều kiện để lựa chọn hàng chính hãng. Nhưng thực tế lại có nhiều điều đáng lo. Bởi lẽ, bên cạnh rất ít cửa hàng chuyên kinh doanh mắt kính chính hiệu, nhiều cửa hàng dù quy mô lớn, nằm ở vị trí trung tâm thành phố vẫn bày bán hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.

90% cửa hàng không đạt chuẩn

Cửa hàng mắt kính 445 Bạch Đằng (Q.Bình Thạnh) bị QLTT kiểm tra ngày 12-3-2008. Ảnh: A.T

Ở các nước tiên tiến, thợ làm mắt kính phải được đào tạo bài bản về nhãn khoa. Cửa hàng bán mắt kính dù nhỏ hay lớn cũng được quản lý như một nhà thuốc.

Tuy nhiên ở nước ta, theo khảo sát sơ bộ, có đến hơn 90% cửa hàng hoặc công ty kinh doanh mắt kính không đạt các tiêu chuẩn chuyên môn.

Ở hầu hết các điểm bán mắt kính, nhân viên chỉ cần khoác lên người chiếc áo blouse trắng giống… bác sĩ, rồi tự do khám và kết luận các bệnh về mắt cho khách hàng.

Theo một bác sĩ chuyên khoa giác mạc Bệnh viện Mắt, TPHCM là địa phương có nhiều cửa hàng kính thuốc nhất, nhưng không đến 10% chủ cửa hàng có bằng chuyên môn. Trong hoàn cảnh Việt Nam chưa có trường đào tạo khúc xạ chính quy nên số lượng kỹ thuật viên khúc xạ đủ khả năng kê toa chính xác hiện cực kỳ khan hiếm.

Một số nơi, bác sĩ và kỹ thuật viên tuy có bằng cấp chuyên môn về khúc xạ nhưng cũng chỉ được đào tạo ngắn hạn từ 2-3 tháng, nên về nguyên tắc họ không khả năng đo và khám mắt chính xác cho khách hàng.

Đó là chưa kể, hầu hết cửa hàng kính thuốc đã mua máy móc kém chất lượng từ Trung Quốc. Điều này gây nguy hại cho sức khỏe của người tiêu dùng. Bởi thông số do các loại máy này đưa ra chỉ mang tính tham khảo chứ không mang giá trị kê toa.

Tròng kính được bán tại Việt Nam đa số cũng nhập khẩu từ Trung Quốc, gọng kính thì không rõ nguồn gốc, thường không đảm bảo chất lượng. Hậu quả là nhiều bệnh nhân bị rối loạn điều tiết do đeo kính sai lệch, dẫn đến điều chỉnh khúc xạ không có tác dụng. Ngoài ra, việc một người đeo cặp kính giả còn đưa đến tình trạng rối loạn thị giác khó phục hồi, lâu dài làm mắt bị hư hỏng.

Lũng đoạn thị trường hàng hóa

Trao đổi với đại diện CLB Chống hàng giả và Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Báo SGGP, ông Seiichi Suzuki, Giám đốc phát triển tập đoàn mắt kính Charmant (Japan) nhận định: “Việt Nam là một thị trường lý tưởng với những bước phát triển rõ nét và nhiều tiềm năng lớn mạnh về kinh tế. Tuy nhiên, việc Nhà nước không kiểm soát được thị trường, để hàng giả tràn lan thì lâu dài sẽ dẫn đến hệ lụy nguy hại cho người dân và lũng đoạn thị trường hàng hóa trong nước. Đó cũng chính là chiếc “gai nhọn” cản trở quá trình hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu”.

Theo ông Suzuki, giải pháp tốt nhất để đối phó với tình trạng trên là cơ quan chức năng và người dân cần chú trọng nhiều hơn tiêu chí hàng hóa đạt chất lượng và tiêu chuẩn quốc tế. Chính phủ cũng cần có các chế tài mạnh đối với hành vi buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng.

Đồng thời có chính sách hỗ trợ để việc nhập khẩu hàng chính hãng dễ dàng hơn. Riêng đối với thị trường mắt kính, các biện pháp tác động của Nhà nước sẽ tạo điều kiện cho ngành mắt kính Việt Nam sớm đi vào nền nếp hành nghề chuyên nghiệp.

Cơ quan chức năng nói gì?

Khi chúng tôi nêu hiện trạng “nóng bỏng” của thị trường mắt kính Việt Nam nói chung và TPHCM nói riêng, một cán bộ thuộc lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) TPHCM cho biết, số vụ kiểm tra và xử lý hàng giả hàng nhái mắt kính tại TPHCM rất “khiêm tốn”.

Theo số liệu được ghi nhận, trong năm 2006 chỉ có một vụ nổi cộm. Đó là vụ QLTT xử lý một trường hợp kinh doanh mắt kính giả và tịch thu 3.286 cái mắt kính xuất xứ từ Trung Quốc không hóa đơn chứng từ.

Khó khăn của cơ quan chức năng là chưa có biện pháp nào kiểm tra và xử lý chính xác tất cả trường hợp. Chủ yếu là chưa có sự khiếu nại từ các chính hãng hoặc đại diện ủy quyền của họ tại Việt Nam. Thông thường phải có đơn khiếu nại thì QLTT mới đủ cơ sở kiểm tra cụ thể và xử lý thích đáng. “Bởi vì chỉ có đại diện nhà sản xuất chính hãng mới xác định được đâu là hàng thật, hàng giả sản phẩm của mình” - một viên chức thuộc Chi cục QLTT TPHCM nói.

Tuy nhiên, theo thông tin mà Báo SGGP nhận được, trong những ngày đầu tháng 3-2008 vừa qua, Đội QLTT Bình Thạnh đã kiểm tra và lập biên bản 3 cửa hàng kinh doanh mắt kính trên địa bàn với tang vật tạm giữ lên đến 2.122 tròng kính, 480 gọng kính và 912 kính đeo mắt các loại. Tất cả tang vật đều là hàng mới 100% do Trung Quốc sản xuất, không có hóa đơn chứng từ.

So với thị trường mắt kính giả đang tồn tại thì con số trên chỉ như những “hạt cát nhỏ”, song cho chúng ta thấy các lực lượng chức năng vẫn rất chú ý đến hành vi buôn bán mắt kính giả hiệu dù cho có gặp nhiều khó khăn như đã nêu ở trên.

Vấn đề không kém quan trọng còn lại là thái độ của những tập đoàn mắt kính hàng hiệu nước ngoài, thông qua các đại diện phân phối tại Việt Nam. Họ cũng cần chủ động hơn trong việc liên hệ khiếu nại với cơ quan chức năng về tình hình giả sản phẩm của mình, để từ đó, các lực lượng chức năng kịp thời kiểm tra và xử lý. Sự phối hợp chặt chẽ giữa hai phía chắc chắn sẽ có tác động tích cực đến thị trường mắt kính tại Việt Nam. 

MINH NGUYỄN- ANH TRINH 

Ông Trần Vinh Nhung, Phó Giám đốc Thường trực Sở Thương mại TPHCM:
Cần phải phạt thật nặng

Sở Thương mại TPHCM kiên quyết kiểm tra và xử lý theo pháp luật đối với các loại hàng hóa không có nguồn gốc xuất xứ, không hóa đơn chứng từ hợp lệ. Trường hợp mặt hàng kính thuốc, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân thì cơ quan quản lý chuyên môn là Sở Y tế phải làm.

Theo quy định pháp luật, ngoài hình thức xử phạt hành chính, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm cụ thể cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính còn bị áp dụng một hoặc nhiều hình thức xử phạt bổ sung như: Tước quyền sử dụng có thời hạn hoặc không thời hạn các loại giấy phép, chứng chỉ hành nghề; tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm.

Ngoài ra, theo pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính, khi có dấu hiệu phạm tội, tùy theo mức độ đơn vị kiểm tra có thể chuyển hồ sơ lên cơ quan điều tra để xem xét trách nhiệm hình sự. Chỉ khi làm tốt công tác kiểm tra kiểm soát và xử phạt nghiêm vi phạm thì hàng giả mới không thể tồn tại trên thị trường.

Ông Seiichi Suzuki, Giám đốc phát triển tập đoàn mắt kính Charmant (Japan)
Bán một cặp mắt kính giả vẫn phải vào tù

Ở các quốc gia tiên tiến, hàng giả và hàng nhái hầu như không thể xuất hiện trong các cửa hàng chuyên doanh. Việc bán một cặp mắt kính giả, nếu bị phát hiện thì chủ cửa hàng cũng phải vào tù.

Còn ở Việt Nam, đặc biệt là tại thị trường TPHCM, trong cuộc khảo sát mới đây của tập đoàn Charmant, nhiều sản phẩm mắt kính giả, nhái được bày bán công khai ngay ở khu vực trung tâm thành phố.

Điều kỳ lạ là nhân viên những cửa hàng mắt kính này chẳng ngại ngùng gì khi bán hàng giả mắt kính thương hiệu do chúng tôi làm đại diện, lại kèm theo những hóa đơn ghi đích danh tên thương hiệu của chính hãng! Quả thực, với thực trạng này thì chúng tôi không an tâm khi đầu tư và buôn bán tại Việt Nam.

Các tin, bài viết khác