Từ khi TPHCM mở rộng không gian phát triển, bản đồ kinh tế của thành phố có thêm một mảng màu đậm nét: ngành dầu khí. Địa bàn thành phố hiện có 19 đơn vị thành viên chủ lực của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), trải rộng từ thăm dò, khai thác, công nghiệp khí, chế biến đến dịch vụ kỹ thuật.
Những đơn vị này vận hành 19 trong tổng số 20 lô, mỏ dầu và 14 trong 16 lô, mỏ khí đang khai thác trong nước của tập đoàn. Cùng những đường ống dẫn khí, Nhà máy Dinh Cố, đạm Phú Mỹ và kho cảng LNG Thị Vải, đây là một chuỗi năng lượng khép kín, cung cấp khí cho cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
9 tháng đầu năm 2026, các đơn vị trực thuộc Petrovietnam nộp ngân sách 86.200 tỷ đồng, khoảng 13% tổng thu. Nói cách khác, cứ khoảng 10 đồng ngân sách TPHCM thu về, có hơn 1 đồng đến từ dầu khí.
Năm 2026, vốn đầu tư giải ngân của những đơn vị Petrovietnam trên địa bàn dự kiến đạt 61.000 tỷ đồng, tăng 56% so với năm trước và chiếm khoảng 68% tổng đầu tư của tập đoàn. Mỗi đồng vốn ấy lan tỏa sang xây lắp, cơ khí, vận tải, dịch vụ, tạo thêm việc làm và đơn hàng cho doanh nghiệp địa phương.
Nếu nhìn lại giai đoạn 2016-2025, sản lượng dầu khai thác trong nước giảm bình quân 6,6% mỗi năm, khí giảm 4%. Khi đó, việc loại trừ khai thác dầu khí khi tính tăng trưởng GRDP của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây là hợp lý bởi nó giúp phản ánh đúng sức khỏe phần còn lại của nền kinh tế.
Đến năm 2026, bức tranh đã khác. Sản lượng dầu thô dự kiến đạt 8,9 triệu tấn, tăng khoảng 8,9%; lượng khí tiêu thụ đạt 6,41 tỷ m3, tăng khoảng 8%. Tổng doanh thu từ dầu khí khai thác dự kiến đạt 253.240 tỷ đồng, tăng 58,7%.
Đây là lần đầu tiên sau một thập niên, ngành khai thác dầu khí trở lại đà tăng trưởng. Một câu hỏi không chỉ của giới thống kê: Tại sao một ngành đã tăng trưởng trở lại mà vẫn bị loại khỏi thước đo? Một quy tắc thống kê chỉ thuyết phục khi được áp dụng nhất quán, cả lúc ngành đi xuống lẫn lúc ngành đi lên.
Vì vậy, đề xuất tính luôn khai thác dầu khí vào tăng trưởng GRDP năm 2026 là câu chuyện minh bạch trong số liệu đảm bảo công bố song song hai con số tăng trưởng - có và không có dầu khí.
Tính đúng, tính đủ không chỉ là chuyện con số đẹp hay xấu. GRDP bình quân đầu người, năng suất lao động, cơ cấu công nghiệp đều là căn cứ để TPHCM đặt mục tiêu, phân bổ vốn đầu tư công và xây dựng dự toán ngân sách. Số liệu thiếu, chính sách dễ bị lệch…
Hơn nữa, giá trị của ngành dầu khí không chỉ ở doanh thu. Hơn 35.800 lao động đang làm việc ở những đơn vị Petrovietnam trên địa bàn TPHCM, trong đó hơn một nửa có trình độ đại học trở lên. Thu nhập bình quân trên 35 triệu đồng mỗi tháng, cao hơn khoảng một phần tư so với mức bình quân của thành phố.
Trường Đại học Dầu khí, Cao đẳng Dầu khí và Viện Dầu khí mỗi năm đào tạo khoảng 11.000-18.800 lượt người. Tinh thần đồng hành còn thể hiện qua gần 380 tỷ đồng dành cho nhiều chương trình an sinh xã hội của TPHCM giai đoạn 2020-2026 (riêng năm 2026, hơn 276 tỷ đồng đến với người yếu thế, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn).
Quan trọng hơn, Petrovietnam đã xác định TPHCM là địa bàn chiến lược, cam kết đầu tư hàng trăm ngàn tỷ đồng giai đoạn 2026-2030. Trung tâm Công nghiệp năng lượng sinh thái Long Sơn hứa hẹn tạo ra hàng ngàn việc làm xanh. Hệ thống logistics điện gió ngoài khơi ở Phước Thắng mở ra ngành dịch vụ kỹ thuật biển mới. Kho lạnh tận dụng nhiệt lạnh từ kho cảng LNG Thị Vải giúp nông dân Châu Đức bảo quản nông sản rẻ hơn.
Những cái bắt tay ở 5 lĩnh vực, từ đô thị thông minh, năng lượng sạch, chuỗi cung ứng xanh, dịch vụ kỹ thuật biển đến đổi mới sáng tạo, cho thấy ngành dầu khí đang chuyển mình từ “khai thác tài nguyên” sang “kiến tạo năng lượng” cho một TPHCM xanh hơn.
Để đạt được mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong giai đoạn mới, thành phố sẽ cần huy động và ghi nhận đầy đủ mọi động lực phục vụ phát triển.
Việc nhìn nhận đúng vai trò của Petrovietnam, tính đúng và đủ những đóng góp của ngành này vào tăng trưởng, cũng là cách để TPHCM có thêm căn cứ hoạch định chính sách sát thực, nắm vững nguồn lực để phân bổ đúng chỗ.
