Mở ra những không gian mới mẻ
Suốt 4 buổi liền miệt mài với bìa các-tông, vỏ ốc, vỏ sò, mô hình “Con thuyền tri thức” của học sinh CLB Sáng tạo - Nghệ thuật Trường THCS Phước Thắng (phường Phước Thắng, TPHCM) đã ra đời trong niềm phấn khích của cả cô và trò. Trên thân thuyền, các em tỉ mỉ đính kết từng chiếc vỏ ốc, vỏ sò, sao biển… lượm về từ bãi biển gần nhà. Những trang báo tường được cuộn tròn, biến thành cánh buồm căng gió, đưa con thuyền vượt qua những con sóng dập dìu.
Chia sẻ về trải nghiệm của mình, em Võ Ngọc Linh Đan (lớp 7/9), thành viên CLB Sáng tạo nghệ thuật cho biết: “Tham gia CLB, em được tự tay biến những ý tưởng của mình thành sản phẩm thực tế, với sự hỗ trợ của thầy cô và các bạn. Vì thế, mỗi buổi sinh hoạt CLB đều trở nên rất hào hứng, khiến em thấy việc trải nghiệm thực sự có ý nghĩa”.
Theo cô Nguyễn Thị Thu Hiền, giáo viên bộ môn Công nghệ của nhà trường cho biết, Câu lạc bộ được thành lập từ hè năm 2025 với khoảng 70 học sinh tham gia. Mỗi tuần, các em sinh hoạt 2-3 buổi tối. Hoạt động của CLB không chỉ giúp các em rèn luyện sự sáng tạo, kỹ năng làm việc nhóm… mà còn giúp nhiều học sinh vốn rụt rè trở nên tự tin hơn.
Còn tại Trường THCS Phước Hưng (phường Bà Rịa), cô Hiệu trưởng Phan Thị Hồng Cẩm đưa chúng tôi đi tham quan một không gian xanh mướt là khu vườn hơn 500 m2 ngay trong khuôn viên trường. Cô Cẩm kể, trên mảnh đất này, từ năm 2022 các thầy cô giáo tranh thủ ngày nghỉ bắt tay vào bón vôi, cày ải, thêm đất màu để cải tạo mảnh đất vốn là khu ruộng trũng. Sau 3 năm, khu vườn đã khoác lên mình màu xanh của các loại rau ăn lá, dưa hấu, kết hợp trồng tre và cây giáng hương tạo bóng mát.
Ở không gian này, sau mỗi tiết học, cô trò cùng nhau nhổ cỏ, bón phân, thu hoạch rau trái. Quần áo lấm lem, mồ hôi đầm đìa, nhưng nụ cười thì luôn rạng rỡ. “Không gian trải nghiệm này đã mang đến cho cô trò chúng tôi rất nhiều cảm xúc. Đó là nỗi buồn khi dưa hấu bị hái trộm. Cũng có khi khi bật cười vì học sinh nhổ sạch rau thơm vì… không phân biệt được rau với cỏ. Vui nhất là những ngày thu hoạch, cô trò được cùng nhau tổ chức “bữa tiệc nhỏ” từ chính sản phẩm mình làm ra, được mang rau đi bán để gây quỹ.
Trải nghiệm để phát triển toàn diện
Có thể nói, hoạt động trải nghiệm được lồng ghép ngay sau các tiết học thông qua những hoạt động gần gũi như cho học sinh trải nghiệm gói bánh chưng, làm mứt, làm bánh... Việc tổ chức trải nghiệm ngay trong khuôn viên trường giúp tiết kiệm thời gian, chi phí, đồng thời tạo điều kiện để học sinh vận dụng kiến thức vào đời sống. Từ đó, các em hình thành ý thức yêu lao động, tinh thần sẻ chia và gắn kết bạn bè, thầy cô. Đây được xem là hướng đi phù hợp nhằm tạo môi trường học đường năng động, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Tại mỗi trường, các CLB được xây dựng phù hợp với sở thích, năng lực và nhu cầu phát triển của học sinh, gồm nhiều lĩnh vực như sáng tạo nghệ thuật, khoa học, Toán - Tin, an toàn số, kỹ năng sống, ngoại ngữ… Điểm nổi bật của mô hình là việc lồng ghép tư duy STEM vào nội dung sinh hoạt, giúp học sinh học qua trải nghiệm. Mỗi CLB là một “lớp học mở”, nơi học sinh chủ động khám phá, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó phát triển năng lực toàn diện.
Để hoạt động trải nghiệm đạt hiệu quả, nhà trường cần chủ động xây dựng kế hoạch ngay từ đầu năm học, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết và lựa chọn đội ngũ giáo viên tâm huyết tham gia. Đồng thời, nội dung trải nghiệm phải phù hợp với lứa tuổi học sinh, gắn chặt với chương trình học và thực tiễn đời sống.
