Tại Giải thưởng Du lịch Thế giới năm 2026, Việt Nam tiếp tục được vinh danh là Điểm đến hàng đầu châu Á và Điểm đến di sản hàng đầu châu Á, khẳng định sức hút từ thiên nhiên, văn hóa và di sản.
Riêng TPHCM còn giành thêm 3 danh hiệu cấp châu Á gồm Điểm đến du lịch kinh doanh hàng đầu châu Á, Điểm đến lễ hội và sự kiện hàng đầu châu Á và Cơ quan quản lý du lịch thành phố hàng đầu châu Á dành cho Sở Du lịch TPHCM.
Tuy nhiên, WEF cũng lưu ý rằng con số này chỉ đo các điều kiện và chính sách tạo nền tảng cho phát triển du lịch bền vững, chứ không trực tiếp đo lượng khách, mức chi tiêu hay doanh thu du lịch. Vì vậy, một thứ hạng cao cần được nhìn cùng chất lượng thực tế của điểm đến và khả năng biến dòng khách thành những giá trị cụ thể cho nền kinh tế và cộng đồng.
Vị trí 52 toàn cầu là một bước tiến đáng khích lệ, nhưng nhìn trong khu vực, du lịch Việt Nam vẫn còn một khoảng cách khá rõ. Năm 2026, Singapore đứng thứ 13, Indonesia thứ 23, Malaysia thứ 26 và Thái Lan thứ 38 trong bảng xếp hạng của WEF. Như vậy, Việt Nam thấp hơn Thái Lan 14 bậc, Malaysia 26 bậc, Indonesia 29 bậc và Singapore 39 bậc.
Khoảng cách này cho thấy du lịch Việt Nam phải cải thiện rất lớn, nhất là về chất lượng hạ tầng, dịch vụ và khả năng biến lợi thế du lịch thành giá trị kinh tế.
Hiện Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều tiêu chí còn khiêm tốn như chỉ ở vị trí 74 về hạ tầng và dịch vụ du lịch, 76 về độ bền vững môi trường, 97 về mức độ ưu tiên cho du lịch và thứ 106 về tác động kinh tế - xã hội.
Những con số này, cho thấy thu hút thêm khách mới chỉ là một phần của câu chuyện. Lượng khách tăng chưa đồng nghĩa với việc địa phương hưởng lợi nhiều hơn nếu khách đến rồi đi nhanh, chi tiêu thấp, sử dụng ít sản phẩm tại chỗ hoặc doanh nghiệp địa phương nằm ngoài chuỗi cung ứng.
Cạnh tranh về giá chưa bao giờ là lợi thế bền vững. Giá rẻ có thể kéo khách đến, nhưng chất lượng dịch vụ, sản phẩm khác biệt và trải nghiệm đáng nhớ mới là yếu tố giữ chân khách du lịch.
Tại hội nghị về du lịch tổ chức ở Quảng Ninh vào tháng 9 vừa qua, Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Hồ An Phong đã đề nghị doanh nghiệp chuyển mạnh từ tư duy “tổ chức và bán tour” sang tư duy “sáng tạo sản phẩm, mở rộng thị trường và kết nối các mắt xích trong chuỗi giá trị”.
Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh cũng nhấn mạnh yêu cầu kết nối từ nghiên cứu thị trường, xúc tiến, phát triển sản phẩm đến doanh nghiệp lữ hành, hàng không, điểm đến và du khách thành một chuỗi thống nhất. Đây là hướng đi cần được kiểm chứng từ chính trải nghiệm của du khách.
Một điểm đến dù cảnh đẹp nhưng giao thông bất tiện, dịch vụ thiếu đồng bộ, không gian công cộng kém hấp dẫn thì rất khó giữ chân khách lâu. Ngược lại, khi hạ tầng thuận tiện, sản phẩm đa dạng và người dân địa phương cùng tham gia chuỗi dịch vụ, mỗi lượt khách sẽ tạo ra chuỗi giá trị lan tỏa lớn hơn.
Với TPHCM, 3 danh hiệu vừa nhận được là cơ hội để phát huy thế mạnh về du lịch công vụ, lễ hội, ẩm thực, mua sắm và du lịch đường sông..., miễn là các lợi thế này được chuyển hóa thành sản phẩm cụ thể, tăng thời gian lưu trú và tạo sinh kế cho người dân, doanh nghiệp tại chỗ.
Tăng 7 bậc là tín hiệu vui, nhưng trong bối cảnh các nước trong khu vực liên tục nâng cấp hạ tầng và sản phẩm, Việt Nam không thể hài lòng với vị trí hiện tại. Thu hẹp khoảng cách khu vực bằng chất lượng điểm đến và giá trị giữ lại cho cộng đồng, đó mới chính là dư địa thực sự để du lịch Việt Nam bứt phá.
