Chở sách đi tìm bạn đọc

Lấy bạn đọc làm trung tâm

Dự án “Sách đến mọi nhà” xuất phát từ chiều 15-7 tại TPHCM, với điểm dừng đầu tiên là Nhà Truyền thống Cách mạng (số 1 đường Ba Cu, phường Vũng Tàu, TPHCM); sau đó tiếp tục di chuyển đến Thư viện Bình Thuận (phường Bình Thuận, tỉnh Lâm Đồng), Bảo tàng Ninh Thuận (phường Phan Rang, tỉnh Khánh Hòa) và Khuôn viên Tháp Bà Ponagar (phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa).

Theo chia sẻ của họa sĩ Trần Đại Thắng, dự án sẽ được duy trì trong vòng một năm, đi qua tất cả tỉnh, thành phố của đất nước. Tại mỗi địa phương, dự án sẽ lưu lại khoảng một tuần, tổ chức nhiều hoạt động, trong đó tập trung vào việc tặng sách, bán sách và truyền cảm hứng đọc sách.

Mỗi chuyến xe “Sách đến mọi nhà” mang theo khoảng 500 đầu sách, với tổng cộng từ 15.000-20.000 cuốn và sẽ được bổ sung liên tục. Họa sĩ Trần Đại Thắng cho biết, “Sách đến mọi nhà” không đặt nặng chuyện bán sách, mục tiêu chính vẫn là tạo sự gần gũi giữa người làm xuất bản với những người yêu sách.

Tại những địa điểm đã đi qua, dự án tặng các tủ sách (trị giá sách từ 10-15 triệu đồng) cho Trường Tiểu học - THCS Nguyễn Trung Trực (xã Xuân Sơn, TPHCM), Thư viện tỉnh Lâm Đồng, Trường Tiểu học Từ Thiện (xã Phước Dinh, tỉnh Khánh Hòa). Đặc biệt, tại mỗi địa điểm, dự án còn mời những người nổi tiếng hoặc những nhà văn, nhà thơ của địa phương đến giao lưu ký tặng sách, qua đó cùng lan tỏa tình yêu sách trong cộng đồng địa phương.

Trước “Sách đến mọi nhà”, từ năm 2018, Hội Doanh nhân trẻ TPHCM (YBA) đã xây dựng mô hình “Thư viện Container” với mục tiêu mang sách về các ngôi trường ở những vùng sâu, vùng xa trên khắp cả nước. Ngoài 2.000 đầu sách được chọn lọc kỹ lưỡng, mỗi “Thư viện Container” đều được trang bị đầy đủ các vật dụng, trang thiết bị hiện đại (máy tính, thiết bị thông minh...) để các em học sinh có cơ hội tiếp cận sớm với nguồn sách điện tử (e-book), các chương trình, nội dung học tập đa dạng, sinh động phù hợp với tâm lý, sở thích học hỏi và khám phá của các em.

Theo ông Lê Anh Tú, Phó Chủ tịch YBA, đến nay, dự án đã trao tặng 11 thư viện cho các trường tại các tỉnh, thành phố như Đắk Lắk, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Tây Ninh, TPHCM… “YBA muốn thực hiện một dự án có tính bền vững và lâu dài. Cây non thì dễ uốn, đó chính là lý do chúng tôi chọn đối tượng học sinh với mong muốn gieo những hạt giống đam mê đọc sách ngay từ nhà trường”, ông Lê Anh Tú bày tỏ.

Chung tay để sách đến với mọi nhà

Khác với “Sách đến mọi nhà” và “Thư viện Container” mới được vận hành gần đây, mô hình “Thư viện lưu động” được Thư viện Khoa học Tổng hợp TPHCM triển khai từ 18 năm trước. Thời điểm năm 2008, tivi màu và máy tính còn rất hiếm, vì vậy mục đích của dự án lúc đó là “xóa đói thông tin” và “xóa mù công nghệ”.

Trên chiếc xe đầu tiên được bố trí một khu vực đọc sách và một gian máy tính để phục vụ người dân vùng sâu, vùng xa ở các huyện ngoại thành lúc đó (như Củ Chi, Cần Giờ, Bình Chánh…).

Đến thời điểm hiện tại, dự án đang có tổng cộng 8 xe lưu động, ngoài TPHCM còn đến một số tỉnh: Đồng Tháp, Vĩnh Long… Trung bình mỗi chuyến xe của Thư viện Khoa học Tổng hợp TPHCM mang theo khoảng 2.000 cuốn sách để phục vụ bạn đọc.

Ngoài ra, trên xe lưu động hiện nay được trang bị đầy đủ các dịch vụ giống như một thư viện hiện đại thu nhỏ, từ các hoạt động STEM, chiếu phim khoa học đến kết nối internet để tra cứu tài liệu điện tử…

Theo ông Vĩnh Quốc Bảo, Phó Giám đốc Thư viện Khoa học Tổng hợp TPHCM, xe lưu động chính là “cánh tay nối dài” để mang tài liệu và sách của thư viện đến vùng sâu, vùng xa, với phương châm “mang sách đi tìm người đọc”.

“Khoảng trên 70% thư viện trường chỉ được trang bị đầy đủ sách giáo khoa, sách tham khảo phục vụ các môn học, sách bài tập; còn các đầu sách về khoa học, kỹ năng, văn học… vẫn thiếu rất nhiều. Vì vậy, những cuốn sách mà “Thư viện lưu động” mang đến là một cách “điền vào chỗ trống”, trang bị cho các em những thông tin kiến thức, kỹ năng cần thiết, góp phần làm phong phú hơn đời sống tinh thần của các em”, ông Vĩnh Quốc Bảo chia sẻ.

Những dự án trên đã và đang hiện thực hóa câu chuyện “lấy bạn đọc làm trung tâm”, theo đúng tinh thần Chỉ thị số 04-CT/TW của Ban Bí thư và Chỉ thị số 16-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM đề ra trong thời gian gần đây. Nếu được đầu tư xứng đáng, đây sẽ là những hoạt động giàu ý nghĩa trong việc lan tỏa văn hóa đọc theo hướng gần gũi và thực tế: đưa sách đến nhiều địa phương hơn, tạo thêm không gian gặp gỡ quanh tri thức và khơi dậy thói quen đọc trong cộng đồng.

“Mô hình xe sách lưu động rất hữu ích. Tuy nhiên, để các em thực sự có thói quen và tình yêu với sách, cần có sự chung tay của nhà trường và gia đình. Đặc biệt, việc giảng dạy trong trường nên hướng đến khuyến khích các em đọc sách, tìm hiểu thêm tài liệu ngoài sách giáo khoa. Bởi nếu chỉ học và trả lời câu hỏi thuần túy trong sách giáo khoa thì các em sẽ không có động lực đọc sách bên ngoài”, ông Vĩnh Quốc Bảo, Phó Giám đốc Thư viện Khoa học Tổng hợp TPHCM, nêu ý kiến.