“5 năm trước đây, khu vực này “trũng”, cờ bạc công khai, buôn bán ma túy công khai nên trộm cướp như “rươi”. Cuộc sống người dân thì “ăn đong” chỉ biết hôm nay, không có ngày mai, Tết đến không ít người phải đi vay “nóng” để có nồi thịt kho. Từ khi có Hội “heo mùa xuân”, tất cả đã đổi khác” - nhiều người dân phường 8 quận 4 hay nhớ về địa phương mình như thế.
1. Nhà bà Phạm Thị Oanh nằm trong con hẻm có đến 4 lần gạch chéo trên địa chỉ, ở đường Tôn Đản, phường 8. Đã hai lần bà Oanh đi mở Hội “heo mùa xuân” nhưng lần nào bà cũng cảm thấy rất khó tả cảm xúc của mình. Bởi vì “tôi thường phải vay nóng hàng tháng để lo cho bữa ăn hàng ngày, nhưng chừng đến ngày thứ hai 20 là “cụt” cả vốn lẫn lời, thế là tiếp tục vay.
Người dân phường 8 quận 4 nhận tiền từ Hội “heo mùa xuân”. Ảnh: T.L.
Cả mấy chục năm trời luôn thiếu trước hụt sau, đến nồi thịt kho ngày Tết cũng phải dùng tiền vay nóng. Khi tôi được phường hướng dẫn cách tiết kiệm, chỉ cần mỗi ngày 5.000 đồng hoặc 10.000 đồng bỏ vào Hội “heo mùa xuân”, cuối năm đi khai hội, gia đình tôi được khoảng 3, 4 triệu.
Đối với tôi, số tiền này lớn lắm. Vừa rồi tôi đi mua đồ nữ trang để cưới vợ cho con cũng nhờ tiền này, rồi quà Tết cho cha mẹ, sắm Tết cho gia đình... “Cái chương trình này nó có ích lắm, không chỉ dạy người ta cách “mần” mà còn chỉ cách tiết kiệm, chi tiêu trong nhà. Làm cho mình tự thấy phải biết dè xẻn từng đồng mới thoát được cảnh thiếu trước hụt sau” – bà Oanh bày tỏ.
Còn bà Phan Thị Bích hồ hởi nói: “Tổ dân phố chúng tôi phần đông là những người làm thuê, làm mướn. Hàng năm cứ vào dịp Tết, tôi cũng như các chị xung quanh thường đi vay nặng lãi bên ngoài để sắm Tết. Từ ngày tham gia gửi tiết kiệm Hội “heo mùa xuân”, Tết đến, người ít nhất cũng có 700.000 đồng, nhiều thì đến 7 triệu đồng. Chúng tôi có cái Tết vừa vui vẻ vừa không phải mang nợ trong ngày xuân, còn gì bằng nữa! Tết này theo chính quyền phường 8 có gần 150 hộ gia đình tham gia mở Hội “heo mùa xuân” với tổng số tiền hơn 200 triệu đồng.
2. “Chủ xị” của chương trình Hội “heo mùa xuân” chị Nguyễn Thị Kim Duyên, Phó ban quản lý phát triển cộng đồng phường 8, quận 4, bộc bạch: “Ngày khai hội, thấy bà con mừng mà những cán bộ phường chúng tôi vui sướng đến chảy nước mắt. Bởi vì người dân chủ yếu làm các nghề chỉ đủ “ăn đong” như lột tỏi thuê, chạy xe ôm, giặt đồ mướn... gạo phải mua hàng ngày làm sao có dư, vậy là Tết đến phải đi vay “nóng” lãi suất cao để mua sắm.
Một số người thì cải thiện bằng cách chơi hụi, nhưng rồi hụi bể, trắng tay vẫn hoàn tay trắng. Không lẽ bà con “bỏ heo” cho tư nhân không giấy tờ theo kiểu “may nhờ rủi chịu” còn được, chính quyền có ban bệ, hệ thống chân rết đến tổ dân phố lại… bó tay?”
Quỹ tiết kiệm cộng đồng hay người dân thường gọi nôm na là Hội “heo mùa xuân” được hình thành từ suy nghĩ như thế. Nhưng theo chị Duyên, không thể “ép” người dân gửi tiền mà phải lấy cái hại của “hụi” để tuyên truyền cho cái lợi của Hội “heo mùa xuân”. Rồi mời người dân tham gia góp ý cho quy chế hoạt động của quỹ tiết kiệm. Mức thấp nhất góp hàng tuần là 7.000 đồng, phải được rút ra hàng năm, trước Tết Nguyên đán 15 ngày. Đó cũng là ý của người dân.
Tất cả người dân trong phường từ 18 tuổi trở lên đều được tham gia tập huấn để hiểu và có ý thức tiết kiệm. Các tổ dân phố thành lập từng nhóm, cụm để thu tiền gửi. Hàng tuần nhóm trưởng đến từng nhà thu tiền, sau đó chuyển cho cụm trưởng, rồi cụm trưởng chuyển về Ban quản lý ở phường. Mỗi người đều có sổ theo dõi để cuối năm đối chiếu nên không thể sai sót.
Khi bà con tham gia làm thành viên của quỹ tức là chính quyền đã thành công trong việc giúp dân không đi vay nợ để tiêu Tết. “Đó chính là cách mình chăm lo đời sống của dân…” – bà Duyên nói. Nhờ thế trong các buổi sinh hoạt do phường tổ chức người dân càng “thấm” các chương trình tuyên truyền về vệ sinh môi trường, bảo vệ an ninh khu dân cư, phát hiện các ổ tiêm chích, mua bán ma túy…
Theo Bí thư Đảng ủy phường Lâm Quang Minh, để chuyển được nếp sống đụng đâu quăng đó, chỉ biết hôm nay, không thấy ngày mai… cán bộ phường phải làm cho dân tin tưởng lời nói đi đôi với việc làm.
Cái gì thiết yếu nhất trong cuộc sống hàng ngày như tình trạng vay nóng tiêu Tết, không đồng hồ nước, điện, nhà dột nhà hư… Đảng bộ, chính quyền phải tìm cách tháo gỡ cho dân. Những tình huống nào phát sinh từ thực tế mà luật chưa theo kịp thì chính quyền kiến nghị ngay với cấp trên. Khi dân đã tin chính quyền, họ sẽ có trách nhiệm trong việc giữ an ninh trật tự tại địa phương. Từ một phường “đội sổ” thi đua, đến nay phường 8 trở thành phường dẫn đầu của quận 4.
Trần Toàn
