Tại hội thảo, ông Mai Trung Hưng, Chủ tịch UBND xã Cần Giờ, thông tin, Cần Giờ là địa bàn có vị trí đặc biệt trong không gian phát triển của TPHCM. Với đặc trưng địa lý ven biển, hệ thống sông ngòi, cửa sông và hệ sinh thái rừng ngập mặn có giá trị đặc biệt, Cần Giờ sở hữu những lợi thế riêng mà không phải địa phương nào cũng có được.
Tuy nhiên, Cần Giờ đang đứng trước nhiều vấn đề cần được nghiên cứu thấu đáo như: làm thế nào để khai thác hiệu quả lợi thế về vị trí địa lý, kinh tế biển và du lịch không tổn hại đến hệ sinh thái tự nhiên… Cần Giờ cũng phải tính đến những thách thức của biến đổi khí hậu như: nước biển dâng, ngập lụt, xói lở bờ biển, bảo tồn đa dạng sinh học và khả năng thích ứng của hệ thống hạ tầng ven biển.
ThS-KTS Sầm Minh Tuấn, Giám đốc Viện Nghiên cứu thiết kế đô thị (Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia) nhận xét, việc mở rộng không gian phát triển TPHCM sau hợp nhất đặt Cần Giờ trong mối liên kết trực tiếp với vịnh Gành Rái và cụm cảng Cái Mép - Thị Vải.
Theo ông, trong mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, Cần Giờ đồng thời giữ 2 vai trò quan trọng: rừng ngập mặn và vùng cửa sông là hạ tầng sinh thái giúp đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu, trong khi cảng trung chuyển, dịch vụ hàng hải và du lịch biển mở ra cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị kinh tế biển. Cần Giờ cần được phát triển theo từng khu chức năng, gắn với khai thác hiệu quả hệ thống cảng, tăng cường kết nối đa phương thức và đánh giá tác động tích lũy trên toàn vịnh.
Ảnh: THÀNH HUY
TS-KTS Ngô Trung Hải, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, cho rằng, cần định hướng phát triển Cần Giờ dựa trên 4 trụ cột: sống, làm ăn, du lịch và đầu tư. Để hiện thực hóa định hướng này, địa phương cần triển khai đồng bộ 4 nhóm giải pháp.
Trong đột phá về hạ tầng giao thông cần xóa nút thắt phà Bình Khánh thông qua việc nghiên cứu xây dựng cầu Cần Giờ có năng lực lưu thông lớn hoặc tuyến đường sắt đô thị kết nối Cần Giờ với trung tâm TPHCM và Khu đô thị Phú Mỹ Hưng. Đồng thời, tăng cường kết nối đa phương thức với Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, sân bay Long Thành và Vũng Tàu. Thứ hai, hình thành hệ sinh thái việc làm tại chỗ, tập trung vào kinh tế biển, logistics xanh, du lịch và các loại hình dịch vụ giải trí chất lượng cao. Theo ông, người dân chỉ có thể gắn bó lâu dài với Cần Giờ khi có việc làm và thu nhập ổn định ngay tại địa phương.
Cùng với đó là phát triển đồng bộ các thiết chế đô thị như trường học, bệnh viện, trung tâm thương mại và không gian sinh hoạt cộng đồng ven biển; đồng thời có chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học, lao động chất lượng cao và hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề nghiệp.
Ông cũng đề xuất đặt bảo tồn hệ sinh thái và khả năng chống chịu biến đổi khí hậu làm nền tảng phát triển, trong đó nghiên cứu mô hình đê biển sinh thái kết hợp công viên ven biển, bảo vệ rừng ngập mặn và giữ nguyên ranh giới Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ.
cơ hội và giải pháp phát triển bền vững”. Ảnh: THÀNH HUY
TS Nguyễn Chí Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu rừng và đất ngập nước, góp ý, trước tiên phải xác định rõ vị trí, phạm vi, ranh giới các loại đất tại Cần Giờ trên bản đồ và thực địa, làm cơ sở định hướng sử dụng đất bền vững trong 10 năm tới và tầm nhìn 100 năm.
Theo ông, mục tiêu và giải pháp cho từng khu vực phải cụ thể, phù hợp, bảo đảm hài hòa các yêu cầu về môi trường, xã hội và kinh tế; kiên quyết không đánh đổi môi trường lấy lợi ích kinh tế trước mắt.
