Trồng 1 ha lác trong 1 năm thu nhập từ 90 đến 100 triệu đồng đang là câu chuyện thời sự hấp dẫn ở xã Đức Mỹ, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh. Cây lác không chỉ đem lại cuộc sống “no cơm, ấm áo” cho hàng ngàn nông hộ mà từ trồng lác hàng trăm “hai lúa” miệt đồng bưng còn xây nhà tường, nuôi con vào đại học. Người dân nơi đây dí dỏm gọi cây lác là “cây vàng”.
Nằm gối đầu bên dòng Cổ Chiên, xã Đức Mỹ, huyện Càng Long được mệnh danh là “vương quốc” trồng lác của tỉnh Trà Vinh. Hàng năm diện tích trồng lác nơi đây lên đến 500 ha, (nếu tính lưu gốc 3 vụ/ năm thì tổng diện tích hơn 1.500 ha) chiếm hơn 50% diện tích toàn tỉnh. 8/9 ấp trong xã đều trồng được cây lác. Xã có 2.185 hộ dân thì đã có hơn 50% hộ theo nghề trồng lác. Cây lác thích nghi tốt với vùng đất này nên dễ trồng, năng suất đạt bình quân từ 7,3 đến 8 tấn/ha, nhiều hộ thâm canh giỏi năng suất trên 10 tấn /ha. Ông Trương Văn Lần vừa thu hoạch xong 6 công lác vụ 1, năng suất vụ này khá hơn vụ trước từ 100 đến 150 kg/công, mỗi công đạt gần 900kg. Thương lái Vĩnh Long vào đến tận ruộng thu mua 5.300 đồng/kg loại 1 và 4.500 đồng/kg loại 2, cầm chắc lợi nhuận hơn 20 triệu đồng. Theo bà con cho biết, trồng lác đầu tư nặng vốn cho lần đầu. Để có lác nguyên liệu tốt phải chọn giống kỹ, chỉ xuống giống lần đầu, thu hoạch đến 15 - 20 năm. Sau khi thấy lác thoái hóa, chất lượng kém mới cải tạo đổi lại giống mới. Thường 1 năm lác cho thu hoạch 3 vụï, nếu thâm canh tốt khoảng 3 tháng thu hoạch 1 lần. Sau mỗi lần thu hoạch phải “ bồi bổ” phân, nước cho lác vụ 2 phát triển.
Vụ lác đầu xuân 2007, nông dân phấn chấn vì lác lại trúng mùa, được giá. Trồng 1 công lác (1.000m²) trừ chi phí nông dân thu lãi trên 3 triệu đồng, gấp 4 lần so với trồng lúa. Anh Phan Văn Hiền, 51 tuổi, ở ấp Đức Mỹ A, một “ bần cố nông” cách đây hơn 10 năm làm đủ nghề từ nuôi vịt, trồng nhãn, làm ruộng nhưng cuộc sống gia đình vẫn thiếu trước hụt sau. 8 năm miệt mài theo đuổi trồng lác, giờ đây anh là điển hình trong hàng trăm triệu phú vùng quê này thoát nghèo, làm giàu từ cây lác. Ở Đức Mỹ còn có hơn 150 hộ có thu nhập hơn 50 triệu đồng/năm từ trồng lác, trong số này có 80 hộ thu nhập hơn 100 triệu đồng/năm.
Sản xuất giỏi, cuộc sống khá lên, người dân Đức Mỹ có đủ điều kiện nuôi con vào đại học. Tuy là xã vùng sâu, giao thông còn cách trở, nhưng toàn xã có hàng trăm con em tốt nghiệp cấp 3, gần 100 em theo học đại học, cao đẳng và trung học chuyên nghiệp khắp cả nước.
Đình Cảnh