“Cha, con và Jazz” - đêm nhạc đánh dấu chặng đường 40 năm NSƯT Quyền Văn Minh mê đắm và miệt mài với jazz và suốt 15 năm “đỏ đèn” của Minh Jazz’s Club, vừa diễn ra tại Hà Nội và “Nam du” vào tối 14-4 tại Nhà hát TPHCM. Đây là đêm nhạc của hai thế hệ nghệ sĩ gắn bó với nhạc jazz vì các nhạc sĩ trẻ chơi trong câu lạc bộ (CLB) đều yêu mến gọi Quyền Văn Minh là “bố”, và ông coi họ như con mình.
Jazz - hạnh phúc và khổ đau
Đến với jazz từ thuở thiếu thời, có một kỷ niệm theo Quyền Văn Minh suốt cả cuộc đời: những năm đói kém, ông vẫn dành khẩu phần bánh mì đổi cho một người bạn để được nghe nhạc jazz qua đài bán dẫn. Từ một nhạc công của Đoàn Ca múa nhạc Hà Tây, ông tự nghiên cứu, học hỏi và trở thành một nghệ sĩ chơi jazz thực thụ. Và tiếng kèn của ông đã vang lên ở những liên hoan nhạc jazz quốc tế.
Say mê nhạc jazz và mong muốn các nghệ sĩ có địa điểm để biểu diễn jazz hàng đêm, ông chạy đôn đáo thuê mượn rồi chuyển địa điểm nhiều lần trước khi câu lạc bộ (CLB) jazz “đóng đô” tại phố Lương Văn Can (Hà Nội). Minh Jazz’s Club trở thành một trong những “điểm hẹn âm nhạc” của thủ đô. Tuy nhiên, có lúc, chính ông cũng ngờ vực con đường đã chọn. Ngồi giữa quán bar vắng khách, ông viết ca khúc Sống hay là chết…
Cuộc đời ông cũng chịu không ít hệ lụy của những tiếng kèn “mang tiếng” lả lơi ấy. Khi vợ chồng ông và hai con nhỏ từ Đoàn Ca múa nhạc Hà Tây chuyển về Đoàn Ca múa nhạc Thăng Long (nay là Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long), cuộc sống tạm ổn nhưng hạnh phúc đổ vỡ. Ông nuôi con gái 6 tuổi và con trai 4 tuổi ăn học bằng lương của một nhạc công, rồi chạy sô diễn ngoài, dạy kèm... Ở trong căn gác nhỏ che tạm, nhưng ông luôn giữ niềm tin sắt đá và chung thủy với jazz và hướng các con gắn bó sự nghiệp với jazz.
8 năm sau đó, khi các con trưởng thành, ông xây dựng gia đình với người vợ thứ hai là ca sĩ cùng nhà hát. Cách đây 4 năm, bà mất vì căn bệnh hiểm nghèo. Có một người phụ nữ đến từ nước Mỹ mê tiếng kèn của ông. Bà nguyên là Tổng giám đốc Công ty liên doanh Ô tô Ford Vietnam, đến nghe jazz ở CLB rồi trở thành bạn thân của vợ chồng ông. Khi nghe tin vợ ông mất, bà đang công tác ở Malaysia vội bay về VN chia buồn và nguyện cùng ông chia sẻ niềm đam mê jazz đến cuối cuộc đời.
Nhạc jazz trở thành thứ “đạo” mà ông nguyện đeo đuổi suốt cả cuộc đời. Có lần, ông nói với con trai: “Khi bố sắp chết, còn 3 giây nữa bố sẽ mở mắt hỏi con “jazz còn nữa không?”. Con nói “còn” thì bố mới nhắm mắt được”. Chính ông cũng thổ lộ rằng, ông yêu và sống cho jazz hơn tất thảy những gì ông có. Thế chấp nhà cửa để mở CLB, rồi vay mượn bạn bè để tổ chức những đêm nhạc jazz, rồi jazz cũng cho ông một căn nhà để an cư. Quý giá nhất vẫn là những đứa con. Con gái đầu lập gia đình nên không đi đến cùng với jazz. Còn Quyền Thiện Đắc là niềm tự hào và kiêu hãnh của ông.
Có “tháp đôi” trong nhà
Quyền Thiện Đắc biết chơi nhạc jazz từ năm 11 tuổi. Anh đã có 8 năm làm việc với nhạc jazz và được đào tạo tại Học viện Âm nhạc quốc gia trước khi du học. Tốt nghiệp Berklee College of Boston (Mỹ), anh trở về VN, chơi nhạc hàng đêm tại CLB và giảng dạy tại Học viện âm nhạc Quốc gia.
Năm 2000, anh cùng các bạn tại trường Berklee phát hành 2 CD “Việt Nam bóng dáng quê hương” và “Sự tỏa sáng của những vùng im lặng” với nhiều ca khúc tự sáng tác. Anh không chỉ cùng bố tạo nên jazz Việt bằng cách kế thừa những giai điệu âm nhạc dân gian. Cùng ban nhạc sông Hồng, chương trình “Bình minh 2” diễn ra tại Hà Nội và TPHCM năm 2004, đánh dấu sự tỏa sáng của Đắc sau những năm học và chơi nhạc ở Boston. Anh hy vọng năm nay sẽ được biểu diễn solist với dàn nhạc giao hưởng dưới sự chỉ huy của một trong những nhạc trưởng nổi tiếng người Nhật Yoshikazu Fukumura và dự định thu một CD nhạc cổ điển.
Không nhiều nghệ sĩ nhạc jazz vừa có khả năng độc tấu cổ điển, vừa chơi hòa tấu cùng dàn nhạc. Thế nên, sau khi xem Quyền Thiện Đắc biểu diễn, một người bạn hồ hởi bắt tay chúc mừng gia đình họ Quyền “đã xây được tòa tháp đôi trong nhà”.
VÕ THÂM
