Teo cơ delta

Chỉ phẫu thuật khi nặng

  • Cách tiếp cận bệnh tại các nước tiên tiến 
Bác sĩ Lương Đình Lâm, Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình BV Chợ Rẩy, kiểm tra vết mổ điều trị xơ hóa cơ Delta cho em Hoàng Phúc Thắng (tỉnh Kom Tum).Ảnh: Mai Hải

Tại các nước tiên tiến, bác sĩ thần kinh có trách nhiệm phân tích xem yếu cơ delta có căn nguyên từ não, từ dây thần kinh, hay từ chính cơ này. Nếu nằm tại dây thần kinh thì tìm xem nó nằm ở phần nào trong dây thần kinh. Yếu chỉ khu trú ở cơ bắp này hay còn yếu lan rộng ra cả những cơ bắp khác.

Muốn xác định được điều đó, người ta dùng điện cơ (EMG) và đo vận tốc dây thần kinh (nerve conduction study hay NCS). EMG đo được điện của bắp thịt, khi bắp thịt bị xơ hóa sẽ có hoạt động điện khác. EMG cũng giúp để biết ranh giới khu vực mổ. Có thể biết các cơ bắp lân cận có bị ảnh hưởng hay không. Thông tin do EMG cung cấp sẽ giúp dự tính chiến thuật mổ từ trước, chứ không phải đợi tới khi rạch cơ của bệnh nhân ra rồi mới suy nghĩ cách giải quyết. Ngoài ra, khi biết có những cơ bắp khác cũng bị ảnh hưởng, thì cần thêm xét nghiệm khác.

 Sau khi xác định bệnh chứng rõ ràng, những bệnh nhân này có thể được chữa trị bằng nhiều cách tùy theo bệnh trạng nặng hay nhẹ. Những trường hợp nhẹ thì chữa trị bằng phương cách phục hồi chức năng, nếu nặng thì giải phẫu. Tuy vậy sau khi giải phẫu, vấn đề phục hồi chức năng được xem như một giải pháp quan trọng.
 
Theo Hội đồng những bác sĩ xương của Nhật thì cách chữa tốt nhất là phẫu thuật đối với những bệnh nhân từ 12 đến 15 tuổi. Ở tuổi này, những biến chứng trên xương còn có thể khắc phục được. 

  • Phẫu thuật chỉ là giải pháp cuối cùng

 Trong điều trị, phương châm hàng đầu của y khoa là bảo tồn. Tại các nước tiên tiến, mặc dù có trình độ phẫu thuật cao, nhưng bao giờ người ta cũng coi phẫu thuật là giải pháp cuối cùng. Phẫu thuật chỉ để giải quyết những trường hợp nặng nhất, sau đó những bệnh nhân này được khám định kỳ theo một tiêu chuẩn định trước và thống nhất, để ghi lại những biến chứng nhằm dễ theo dõi và xác định kết quả trong tương lai. Nếu làm theo cách này Việt Nam có thể thu thập tài liệu để thống kê cho một bản báo cáo đầu tiên cho nhiều trung tâm có giá trị mà y văn chưa có. Riêng đối với những bệnh nhân trẻ em và tuổi trưởng thành thì vấn đề mổ là ưu tiên.

Tóm lại, có nên mổ hay không thì câu trả lời là có nhưng cần giám định phục hồi chức năng trước. Chương trình chữa bệnh cho mỗi bệnh nhân phải đặt dưới sự chăm sóc của một bác sĩ thần kinh. Mọi bệnh nhân đều được khám nghiệm nhằm tránh những bệnh có triệu chứng tương tự. Cần ghi lại tiền sử của bệnh nhân, bao gồm tuổi tác, khu vực sinh sống, bị một cơ bắp hay cả hai bên, thời gian bị teo cơ, mức độ bị bệnh, tất cả những dữ kiện về thuốc đã chích trong quá khứ (thời điểm, số lượng, tên thuốc), những căn bệnh khác.

 Mặc dù chưa chứng minh được teo cơ là do sự lạm dụng tiêm chích nhưng đây cũng là một thông tin cần phải nghiên cứu, phòng ngừa. Bộ y tế nên có những chương trình thông tin và học tập để những nhân viên y tế chỉ sử dụng chích bắp thịt trong những trường hợp thật sự cần thiết - nhất là tại các vùng nông thôn.

Tiến sĩ Daniel Trương Dũng

Tin bài liên quan: 

-Nhiều khả năng

Các tin, bài viết khác