Từ trung tâm huyện lỵ Cư M’Gar (tỉnh Đắc Lắc), vượt qua hơn 30 cây số đường rừng lầy lội, chúng tôi mới đến được buôn Dhung, xã Ea M’ Droh. Già làng Yơng Kbuôr cứ nắm chặt tay từng người, nói: “Sinh viên đã là người nhà của buôn mình rồi mà. Cái bụng sinh viên nó tốt lắm. Buôn mình rất vui khi có sinh viên về giúp người dân làm cái đường, sửa cái nhà, dạy cái chữ…”.
Buôn Dhung nằm giữa bốn bề là rừng, đường sá cách trở, để đi được về huyện phải chạy vòng qua xã EaKiết, hoặc đi ngược lại xã Ea Tar. Việc đầu tiên của 10 chiến sĩ tình nguyện Trường ĐH Kinh tế khi đặt chân đến đây là mở một con đường dài 1,5 km nối thẳng từ buôn ra lộ chính dẫn về xã Cư M’Gar. Hoàng Nhật Quang, cựu chiến sĩ Mùa hè xanh mặt trận tỉnh Trà Vinh năm 2003, nay là Đội phó phụ trách buôn Dhung, tâm sự: “Thuyết phục người dân để làm được tuyến đường này không dễ chút nào. Mới đầu bà con còn ngờ vực và cho rằng: Sinh viên nó không có máy to, làm sao được! Công việc đầu tiên được cả đội tập trung là phát quang cây cối và mở tuyến, sau đó huy động thanh niên trong buôn cùng tham gia đắp đất, tạo bậc thang trên các triền dốc. Một tuần sau, tuyến đường đã hoàn thành, cả buôn nô nức kéo nhau ra đường mới…”.
Tại buôn Knel 4 xã Ea Bar huyện Buôn Đôn, công việc đầu tiên của các chiến sĩ là tìm cách tiếp cận với người dân vì nhiều thanh niên ở đây e ngại không muốn tiếp xúc với sinh viên. Để nói rõ công việc của mình cho đồng bào hiểu, cả đội lao vào học tiếng Ê Đê. Ngày theo đồng bào lên rẫy, tối về cùng các em nhỏ sinh hoạt, múa hát, các bạn đã sớm hòa nhập với sinh hoạt của đồng bào. Đội trưởng Phạm Quang Cường cho biết: “Mới đầu cả đội ở tập trung tại nhà văn hóa buôn, sau nhiều người chủ động đến mời sinh viên về ở chung với gia đình. Nhiều thành viên trong gia đình Ay Then và Ay Pôn còn nói: “Sinh viên về buôn công tác phải ở chung với đồng bào mới thật lòng. Nhà mình coi sinh viên như con cháu trong nhà mà”. Thế là cả đội gồm 22 bạn đều dọn hết về nhà đồng bào ở. Ngày nào đồng bào trong buôn cũng đến cho rau, trái cây, cải thiện thêm bữa ăn của sinh viên”.
Dẫn tôi đi trên con đường mới mở nhờ công sức của hơn 200 sinh viên và thanh niên buôn Knel 4, Cường cho biết thêm: “Từ các hoạt động giao lưu văn hóa văn nghệ, tổ chức các giải thi đấu thể thao…, chúng tôi đã kéo được hàng trăm thanh niên trong buôn tham gia vào các hoạt động làm đường, sửa chữa nhà giúp dân. Chỉ một thời gian ngắn đã có 10 tuyến đường dài hơn 3 km và 4 căn nhà được hoàn thành. Với hơn 50 thanh niên vừa học xong lớp đối tượng Đoàn, sắp tới chúng tôi tập trung củng cố lại hoạt động chi đoàn tại buôn”.
Tại buôn BuĐốp hay bon BuĐốp (theo cách gọi của người M’Nông) thuộc xã Đắc Gằn huyện Đắc Min (tỉnh Đắc Nông), nơi có đến trên 90% là đồng bào M’Nông, sinh viên của Trường Đại học Mở - Bán công đã phát động phong trào “Vườn rau xanh quanh nhà”, vận động đồng bào trồng hàng chục vườn rau với đủ các loại rau xanh để cải thiện kinh tế gia đình. Từ hiệu quả của vườn rau xanh, sinh viên đã giúp bà con chuyển qua trồng nấm bào ngư. Hiện nay, nhiều hộ trong buôn như gia đình Điểu Đoan, Thị Viễn đã có nấm thu hoạch, đem ra chợ bán được gần 100 ngàn đồng mỗi tuần”.
Người dân xã Ea M’Droh huyện Cư M’Gar (tỉnh Đắc Lắc) hàng ngày vẫn phải đi vài cây số vào rừng mới lấy được nước sạch. Qua khảo sát tại một số nơi có nguồn nước thiên nhiên, sinh viên của Trường ĐHKT nghĩ ra sáng kiến dẫn nước về buôn cho bà con. Công việc khá vất vả từ tìm mạch nước, dọn bãi, khơi dòng trong các ngách đá đến tạo dòng chảy… Bến nước hoàn thành, nhìn người dân hàng ngày ra bến gần ngay buôn xách nước, tất cả mệt nhọc của các bạn sinh viên tan hết... Hiện cả xã đã có 3 bến nước do các chiến sĩ Mùa hè xanh tạo ra. Phan Thị Nga, sinh viên năm thứ 3 khoa Kế toán lạc quan nói: “Nếu được hỗ trợ kinh phí, sắp tới chúng tôi sẽ kiên cố hóa các bến nước này bằng hệ thống bể chứa, sàn nước và đường ống dẫn nước. Đây là công trình mang nhiều ý nghĩa giúp cho đời sống và sinh hoạt của đồng bào được cải thiện tốt hơn”.
Anh Nguyễn Tương Minh, Chỉ huy trưởng chiến dịch tình nguyện Mùa hè xanh các tỉnh Tây Nguyên, cho biết: “Đắc Nông và Đắc Lắc là 2 địa phương lần đầu tiên triển khai chiến dịch tình nguyện Mùa hè xanh, song chỉ một thời gian ngắn, hơn 600 chiến sĩ đã nhanh chóng hòa nhịp được với đời sống của đồng bào các dân tộc, thực hiện nhiều công trình giúp dân. Đây thực sự là những công trình mang dấu ấn của sinh viên tình nguyện mà đồng bào các dân tộc Tây Nguyên sẽ nhớ mãi”
PHẠM HOÀI NAM
