Đại hội Đảng bộ cơ sở thí điểm: Chuẩn bị kỹ, đồng thuận cao

Đến nay, TPHCM có hơn 20/69 Đảng bộ cơ sở được chọn thí điểm bầu trực tiếp ban thường vụ, bí thư, phó bí thư đã tiến hành xong đại hội nhiệm kỳ 2010-2015. Theo đánh giá của Ban chỉ đạo đại hội Đảng của Thành ủy TPHCM, hầu hết nhân sự trúng cử đều đạt yêu cầu, có số phiếu cao, bảo đảm dân chủ và đúng số lượng, tiêu chuẩn quy định. Tuy nhiên, vì đây là chủ trương thí điểm, nên một vài nơi không tránh khỏi lúng túng từ khâu chuẩn bị nhân sự đến khâu tổ chức bầu cử trực tiếp ở đại hội.

Bí thư Thành ủy Lê Thanh Hải trao đổi cùng các đảng viên dự Đại hội Đảng bộ xã Nhuận Đức, Củ Chi. Ảnh: Việt Dũng

Đồng thuận cao 

Đại hội duy nhất bầu bí thư có số dư

Tính đến ngày 3-5, Đảng bộ Công ty CP Xây dựng 41 là cơ sở Đảng duy nhất ở TPHCM, đại hội bầu trực tiếp bí thư có số dư. Cụ thể tại đại hội, cấp ủy mới giới thiệu 2 đồng chí để bầu bí thư, đó là Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Đảng ủy và đồng chí bí thư Đảng ủy (cũ). Kết quả, đồng chí bí thư Đảng ủy (cũ) tái đắc cử với số phiếu 29/41. Bầu phó bí thư, cũng giới thiệu 2 đồng chí, kết quả đồng chí phó bí thư Đảng ủy (cũ) tái cử chức phó bí thư Đảng ủy với số phiếu 39/41.

Thống kê trong 11 đại hội cơ sở khối quận - huyện, hầu hết danh sách đề cử trùng khớp với dự kiến cấp ủy cũ, không có đại biểu ứng cử. Có 7 đảng bộ đề nghị đoàn chủ tịch công bố danh sách cấp ủy khóa trước chuẩn bị, đoàn chủ tịch xin ý kiến và được đại hội nhất trí thông qua danh sách mà không giới thiệu thêm.

Có 4 đơn vị không công bố danh sách chuẩn bị trước là phường Thảo Điền (quận 2), xã Nhuận Đức (huyện Củ Chi), phường 3 (quận 5), phường 2 (quận 8). Có 4 đơn vị quyết định giới thiệu 18 nhân sự để bầu 15 vào BCH.

Đến khi bầu, “hồi hộp” nhất là đại hội ở xã Nhuận Đức (huyện Củ Chi), phường 3 (quận 5) và Công ty CP Xây dựng 41 khi có 2-3 đồng chí ngang phiếu, nên phải bầu lại lần 2 mới đủ số lượng. Riêng phường Long Bình (quận 9), bầu không đủ 15 người, nên đại hội quyết định số lượng BCH còn 14 và ban thường vụ rút xuống còn 4 (thay vì 5 người) để đảm bảo tỷ lệ không quá 1/3 tổng số lượng cấp ủy viên.

Đáng chú ý, trong 11 ban thường vụ phường-xã chỉ có 3 chủ tịch UB MTTQ và 4 trưởng công an. Trong việc bầu bí thư ở hơn 20 đảng bộ cơ sở, chưa xảy ra trường hợp nào phải bầu lại lần 2. Trong đại hội ở 11 phường - xã, có 10 bí thư đạt tỷ lệ 92% trở lên, trong đó bí thư phường Tân Hưng Thuận (quận 7) đạt 100%. Chỉ có bí thư phường 2 (quận 8) đạt 70%.

Về cán bộ nữ, 8 phường - xã có tỷ lệ đạt trên 30%, 2 phường - xã đạt 27%, một đơn vị đạt 9,09% (xã Thạnh An, huyện Cần Giờ). Về tỷ lệ cán bộ trẻ dưới 30 tuổi trở xuống, có 6 đơn vị đạt từ 15% trở lên, 4 đơn vị đạt dưới 10%... Thực tế cho thấy, những đơn vị tổ chức đại hội bầu trực tiếp đạt kết quả cao là do có sự chuẩn bị kỹ lưỡng nhân sự trước đại hội, tạo sự đồng thuận cao trong Đảng bộ về nhân sự cấp ủy và cán bộ chủ chốt của Đảng bộ.

Các đại biểu thông qua chương trình Đại hội Đảng bộ xã Nhuận Đức, huyện Củ Chi TPHCM. Ảnh: VIỆT DŨNG

Bài học kinh nghiệm

Có thể rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm đối với công tác nhân sự tại một số đại hội Đảng bộ ở cơ sở. Trước hết là một phó bí thư thường trực kiêm chủ tịch HĐND không đậu do mới được đề bạt phó bí thư thường trực trước đại hội 1 tháng, nên chưa “khẳng định được mình” trên cương vị mới, hơn nữa chưa làm thật tốt công tác tư tưởng nên gây ra thắc mắc, tác động đến đại biểu khi cầm lá phiếu.

Ngoài ra, một đồng chí là đảng ủy viên, chủ tịch UB MTTQ phường do lớn tuổi, trình độ hạn chế và 2 đồng chí khác là chủ tịch Hội LHPN, phó chủ tịch HĐND kiêm phó bí thư chi bộ ấp (sau đại hội nghỉ hưu, dự kiến là bí thư chi bộ ấp), nhưng đại hội thấy không có yêu cầu cơ cấu.

Nhưng cũng có trường hợp cấp ủy viên cũ và là cấp ủy viên nữ duy nhất không trúng cử có phần sơ suất của chủ tịch đoàn đã không phổ biến trước khi bầu cử những quy định chung về tiêu chuẩn cấp ủy viên cũng như định hướng đại hội trong lựa chọn cán bộ nữ, cán bộ trẻ theo Chỉ thị 37 của Trung ương. Đó là chưa kể có cấp ủy sau khi được bầu đã quên… họp lại để thống nhất giới thiệu đại hội bầu ban thường vụ, bí thư, phó bí thư mà giao công việc này cho chủ tịch đoàn!

Có cấp ủy đưa vào danh sách dự kiến BCH một đồng chí cấp trưởng (là cán bộ nữ) và một đồng chí cấp phó (là cán bộ trẻ) đều làm ở một phòng. Đến khi bầu cử, cả hai trường hợp này đều rớt, hệ quả là cấp ủy mới ở đơn vị không có cán bộ trẻ và cán bộ nữ. Có 2 phường khi tăng số lượng cấp ủy, cơ cấu cán bộ trẻ nhưng không bố trí chức danh cơ cấu nên đã không được đại hội tín nhiệm.

Cần nhắc lại quy định, việc Trung ương cho phép các đảng bộ cơ sở nhiệm kỳ 2010-2015 mở rộng số lượng cấp ủy viên (từ 9 người có thể nâng lên 11, 13, 15 và cao nhất là 21 người) là để tăng cường cấp ủy những cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ khoa học công nghệ, dân tộc thiểu số, cán bộ ở lĩnh vực và địa bàn quan trọng, nhằm bảo đảm công tác lãnh đạo toàn diện, nâng cao năng lực và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng.

Song có nơi không muốn tăng thêm số lượng cấp ủy viên trong BCH từ 11 lên 13 (mặc dù có nhu cầu) chỉ vì sợ… làm giảm tỷ lệ không dưới 15% cán bộ trẻ dưới 30 tuổi và 30% cán bộ nữ tham gia cấp ủy, cũng như quy định bảo đảm cơ cấu 3 độ tuổi!

Ngược lại, có Đảng ủy cơ sở đưa vào danh sách “cho có” cán bộ nữ, cán bộ trẻ để bảo đảm “tỷ lệ đẹp” theo quy định và có số dư 15% bầu ban chấp hành, nhưng số cán bộ này chỉ là… nhân viên kế toán, văn hóa, địa chính mà cấp ủy chưa có kế hoạch đề bạt số nhân viên nói trên nếu trúng cử vào cấp ủy phường (nhiệm kỳ 2010-2015). 

TUẤN SƠN

Để bầu đúng, chọn trúng

Bên lề đại hội Đảng bộ ở một số đơn vị, phóng viên Báo SGGP đã trao đổi với các đại biểu xung quanh công tác tổ chức đại hội, công tác nhân sự…

* Ông Nguyễn Trọng Uyên,
Đảng bộ Phân viện Quy hoạch và thiết kế nông nghiệp: Công tâm trước lá phiếu của mình

Theo dõi thời gian qua, tôi thấy việc triển khai thí điểm tại một số tổ chức cơ sở Đảng đã phát huy nhiều mặt tích cực, nhất là có thể trở thành khâu đột phá trong quá trình đổi mới công tác cán bộ.

Điều quan trọng đầu tiên theo tôi là những đại biểu trong quá trình tham dự đại hội cũng như lấy phiếu tín nhiệm trước đó cần có nhận thức đúng và có ý thức trong bầu cử, tức là có đủ trình độ, kiến thức đánh giá cán bộ và công tâm, trong sáng trước lá phiếu mình bầu. Người tham dự đại hội phát huy tinh thần tự giác, độc lập trong quyết định bầu cho ai.

Để bầu được bí thư thật sự thuyết phục, theo tôi, phải chuẩn bị tốt, thực chất hơn quá trình lấy phiếu tín nhiệm từ cơ sở. Đồng chí được bầu vào vị trí bí thư phải là người có phiếu tín nhiệm cao nhất. Khi đó, phương án “bầu tròn” vẫn chấp nhận được vì quá trình lấy phiếu tín nhiệm từ trước đã đảm bảo tư cách, trình độ người bí thư tương lai rồi. Riêng phương án đưa thêm một đồng chí để trong 2 bầu lấy 1, nếu làm không khéo sẽ rất hình thức, “lót đường” cho bí thư.

* Bà Huỳnh Thị Thủy,
Đảng bộ phường 3, quận 11: “Người lót đường” cũng không vui

Qua đại hội, tôi mới thấy chúng ta đã có một bước tiến dài về dân chủ ngay trong nội bộ Đảng. Có dân chủ trong Đảng, thì mới dân chủ trong xã hội được. Đảng bộ phường 3, quận 11 sau khi bầu ban chấp hành đã bỏ phiếu bầu 3 đồng chí vào ban thường vụ với tỷ lệ lần lượt là 123/138, 121/138 và 133/138.

Qua đây mới thấy rõ uy tín của 3 đồng chí trong ban thường vụ rất cao. Sau đó có 2 đồng chí xin rút và được đại hội cho phép rút tên để lại 1 đồng chí “bầu tròn” vào cương vị bí thư Đảng ủy (2 đồng chí còn lại tiếp tục bầu phó bí thư thường trực và phó bí thư).

Tôi thấy cách “bầu tròn” này rất hay. Nếu chúng ta đưa thêm 1 đồng chí nào khác để “2 bầu 1” vào cương vị bí thư thì chắc chắn đồng chí “lót đường” không vui. Tôi vẫn ủng hộ phương án: Thà bầu tròn mà thể hiện rõ uy tín của người được bầu (qua số phiếu) còn hơn là “trong 2 chọn 1”.

* Ông Huỳnh Thiên Phúc, Bí thư Chi bộ Cơ quan Văn phòng Ban chỉ đạo TPHCM về phòng chống tham nhũng: Vẫn còn “cử” nhiều hơn “tranh”

Hiện hay, bầu cử vẫn mang tính “cử” nhiều hơn “tranh”. Nhiều khi, người trúng cử cũng cảm thấy uy tín của mình có gì đó chưa thật, hoặc tự cho mình đã có đủ uy tín trước tập thể, dẫn đến tự mãn, không nỗ lực trau dồi phẩm chất năng lực để đảm nhận tốt nhiệm vụ mà đảng viên tín nhiệm.

Có thể để đại hội giới thiệu đồng chí trong ban chấp hành hoặc trong ban thường vụ mới (chứ không phải do ban chấp hành giới thiệu). Số lượng nên ít nhất là 2 người và có tính ngang tài ngang sức để đại hội bầu được đúng thực chất hơn. Hoặc có thể để nguyên danh sách các đồng chí trúng cử ban thường vụ vào phiếu bầu để đại hội lựa chọn một đồng chí xứng đáng nhất đảm nhận chức vụ bí thư.

NHÓM PV CHÍNH TRỊ

Các tin, bài viết khác