Cô giáo Lan bước những bước chậm rãi ra khỏi cổng trường, căng thẳng và mệt mỏi. Dù đã cố gắng hết sức nhưng dường như công việc quá tải đối với cô. Đứng lớp buổi sáng, phụ đạo buổi chiều, rồi tối nào cũng thức chấm bài, soạn bài đến khuya. Lúc đặt lưng xuống giường mới thấy đau cả đầu, ê ẩm khắp người. Hai chân đau nhức vì đứng suốt mấy tiết học liền; cổ họng rát bỏng, khàn tiếng là chuyện thường xảy ra.
Việc nhẹ - năng lượng tiêu hao nhiều…
Công việc của cô Lan và các đồng nghiệp của cô chỉ là lao động nhẹ nhưng tiêu hao năng lượng nhiều hơn nhân viên văn phòng. Do đứng nhiều nên nhu cầu năng lượng dao động khoảng 1.800-2.200 kcal.
Để đảm bảo đủ nhu cầu năng lượng, ngoài 3 bữa ăn chính, các thầy cô nên ăn thêm 1-3 bữa phụ. Bữa phụ này ngoài cung cấp năng lượng, tránh hạ đường huyết do quá đói, còn giúp thầy cô tránh viêm dạ dày do những lúc dạy học căng thẳng, khoảng cách giữa các bữa ăn quá xa. Các thức ăn trong bữa phụ có thể là sữa hoặc sản phẩm từ sữa (sữa chua, bánh flan, kem làm từ sữa), trái cây, hoặc 1-2 lát bánh bông lan… Hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ như các loại bánh chiên bơ, dầu.
Nên ăn đủ thực phẩm giàu đạm (thịt, cá, trứng, sữa, đậu hũ, các loại đậu) để nhận đủ các acid amin cần thiết cho hoạt động trí óc. Do hoạt động thể lực của giáo viên không nhiều nên việc sử dụng chất béo cũng cần hạn chế và có chọn lọc: thay chất béo động vật bằng dầu thực vật, ăn cá nhiều hơn thịt.
Sữa là thực phẩm không thể thiếu đối với các thầy cô giáo, vừa giúp cơ thể nhận đủ năng lượng cần thiết từ chế độ ăn, vừa giúp phòng chống loãng xương hiệu quả. Một số loại thức uống dinh dưỡng giàu năng lượng như EnPlus cho người gầy yếu, suy nhược, có bổ sung các chất béo có lợi cho tim mạch như MUFA, PUFA, và sữa ít béo, giàu canxi như Obilac cho người thừa cân có thể thích hợp với từng thể trạng khác nhau.
Chế độ ăn nên có nhiều rau để tránh táo bón. Bởi ngồi nhiều hoặc đứng quá lâu cũng dễ dẫn đến táo bón.
Giảng bài nhưng đau... chân
Đứng giảng lâu mà không đi lại dễ gây tình trạng ứ máu chi dưới, gây đau nhức. Tình trạng này kéo dài nhiều tháng, nhiều năm sẽ đưa đến chứng dãn tĩnh mạch chi dưới và/hoặc trĩ.
Tư thế đứng lâu cũng làm giảm lượng máu lưu thông đến các cơ nên mau mỏi, đau cơ đùi; lưng và cổ (là những cơ giúp giữ tư thế đứng thẳng), dễ gây viêm khớp và làm tổn hại các dây chằng nối cơ và xương. Vì thế, nên thay đổi tư thế thường xuyên: lúc đứng, lúc đi tới đi lui, lúc ngồi.
Đứng lâu cũng dễ gây đau bàn chân - nhất là đối với các cô giáo mang giày cao gót, nên việc chọn giày cũng cần lưu ý. Nên chọn loại giày không quá rộng cũng không quá chật, gót giày không cao quá 5cm. Mang loại giày mà ngón chân có thể cử động được như giày sandal.
Không cần “bán cháo phổi”
Bên cạnh sự mỏi mệt do đứng lâu, các thầy cô giáo còn phải chịu nguy cơ bị bụi phổi do hít nhiều bụi phấn dễ đưa đến bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Do đó, nên sử dụng loại phấn ít bụi mà hiện trên thị trường có rất nhiều, hoặc dùng viết màu viết trên bảng trắng, sử dụng bông lau bảng ẩm.
Các thầy cô cũng cần chú ý tránh để cơ thể bị mất nước bằng cách uống khoảng 1,5- 2 lít nước mỗi ngày. Tránh nơi ô nhiễm, có khói, bầu không khí khô (phòng máy lạnh).
Làm được tất cả điều này thì cô giáo Lan có thể nói “chia tay” với “suy nhược cơ thể” rồi!
BS HỮU ĐỨC
