Có thể nói, chưa bao giờ vấn đề về biến đổi khí hậu lại nóng và thu hút được sự quan tâm của nhiều quốc gia trên thế giới như hiện nay. Bởi trên thực tế, thiệt hại mà nó gây ra thật thảm khốc và không chừa bất kỳ nước nào. Điều đáng nói, nguyên nhân của hiện tượng biến đổi khí hậu lại xuất phát từ chính các hoạt động sử dụng năng lượng của con người. Và nếu tình trạng này không sớm ngăn chặn thì chính chất lượng cuộc sống con người sẽ bị suy giảm.
Hậu quả: khôn lường
Ông Sangem Hsu, Giám đốc kinh doanh khu vực châu Á và Australia khẳng định, tác nhân gây ra biến đổi khí hậu xuất phát từ những hoạt động của con người. Cụ thể là các quá trình đốt nhiên liệu để gia nhiệt trong quá trình sản xuất và sinh hoạt; sản xuất năng lượng cung cấp cho các hoạt động giao thông vận tải; phá rừng… Các hoạt động trên đã làm phát thải khối lượng lớn khí CO2 gây hiệu ứng nhà kính và làm trái đất ấm lên. Tác hại trên đã đe dọa trực tiếp đến vấn đề sản xuất nông nghiệp và an ninh lương thực; tăng nguy cơ thiên tai; ảnh hưởng sức khỏe con người; tan băng và thu hẹp diện tích khu vực duyên hải…
Sử dụng điện mặt trời là giải pháp giảm phát thải khí CO2 hiệu quả. Tại Đức, nhiều ngôi nhà sử dụng điện mặt trời.
Chương trình phát triển Liên hiệp quốc tại Việt Nam cũng cho biết, đối tượng chịu tác động lớn nhất của biến đổi khí hậu là những nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Vì tại các nước này, tỷ lệ nghèo cao và năng lực đối phó của hệ thống y tế công cộng còn hạn chế. Cụ thể là nếu nhiệt độ trái đất nóng lên thêm 30C - 40C sẽ có khoảng 330 triệu người phải di dời tạm thời hoặc vĩnh viễn khỏi khu vực đang sinh sống do lũ lụt, hơn 70 triệu người Bangladesh, 6 triệu người ở vùng đồng bằng thấp cũng vậy.
Nước biển ấm lên cũng sẽ sinh ra những cơn bão nhiệt đới mạnh hơn gây thiệt hại nặng nề cho một nhóm quốc gia và hơn 344 triệu người; khoảng 1 tỷ người hiện sống các khu nhà ổ chuột ở đô thị, trên các triền đồi hay bên các bờ sông có nguy cơ bị sạt lở và ngập lụt; 20% – 30% các loài sinh vật trên trái đất có nguy cơ bị tuyệt chủng. Không dừng lại đó, việc trái đất nóng lên còn kéo theo hàng loạt các căn bệnh cho con người như 220-400 triệu người bị sốt rét và 1 triệu người sẽ chết mỗi năm. Bệnh sốt xuất huyết cũng xuất hiện rõ rệt với mức độ gia tăng, đặc biệt là tại khu vực châu Mỹ La tinh và một số vùng Đông Á.
Những vùng hạn hán ở khu vực châu Phi và Sahara có thể mở rộng thêm 60-90 triệu ha. Một số quốc gia ở những khu vực đang bị khủng hoảng nghiêm trọng về nước như Trung Đông, có thể lâm vào tình trạng mất nước nghiêm trọng… Riêng Việt Nam cũng sẽ có 22 triệu người dân phải chịu mất nhà cửa vì bị ngập nước và thường xuyên hứng chịu những thiên tai khắt nghiệt.
Cách ngăn chặn duy nhất là giảm phát thải khí CO2
Theo ông Sangem Hsu, muốn ngăn chặn những mối đe dọa to lớn xảy ra do biến đổi khí hậu là sử dụng hiệu quả, tiến tới thay thế nguồn nhiên liệu truyền thống bằng nhiên liệu sinh học; trồng rừng, tái tạo rừng; tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo; thu hồi và lưu trữ CO2. Và để làm được điều này, Nghị định thư Kyoto đã ra đời - công ước thế giới về giảm phát thải gây hiệu ứng nhà kính.
Theo đó, giải pháp khả thi đối với các nước phát triển là đưa ra các khung giá các-bon. Có thể đánh thuế trực tiếp việc phát thải khí CO2 mà không làm gia tăng đáng kể gánh nặng thuế nói chung. Ví dụ, cắt giảm thuế lao động và đầu tư hay đánh thuế ở mức 10 – 20USD/tấn CO2 vào năm 2010 và mỗi năm tăng thêm 5 – 10USD/tấn CO2 cho đến khi đạt đến mức 60-100USD/tấn CO2.
Một giải pháp khác cũng đang được nhiều nước ứng dụng đó là mua bán chỉ tiêu phát thải. Theo đó, Chính phủ các nước đề ra mức phát thải tổng thể tối đa. Doanh nghiệp sẽ được cấp phát các chỉ tiêu phát thải theo quy định. Trường hợp doanh nghiệp nào giảm được lượng khí phát thải thấp hơn mức Chính phủ cho phép thì có thể bán chỉ tiêu phát thải còn dư lại cho doanh nghiệp khác. Cách thức này đã khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ theo hướng sử dụng năng lượng hiệu quả hơn, nhờ đó mà lượng khí phát thải cũng được cắt giảm đáng kể.
Không dừng lại đó, theo UNDP, kinh nghiệm thực hiện cắt giảm lượng khí phát thải gây hiệu ứng nhà kính tại nhiều nước trên thế giới cho thấy, thị trường các-bon chỉ mới là điều kiện cần để chuyển sang một nền kinh tế có cường độ phát thải các-bon thấp. Còn điều kiện đủ là Chính phủ các nước đề ra các quy chuẩn cũng như hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu, xây dựng và triển khai các công nghệ có cường độ phát thải các-bon thấp, nhất là công nghệ năng lượng tái tạo. Điển hình như ở Mỹ đã áp dụng thành công các biện pháp khuyến khích về thuế nhằm khuyến khích phát triển mạnh mẽ ngành năng lượng gió…
Còn tại những nước đang phát triển có lượng phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính chưa vượt ngưỡng cho phép như nước ta, việc tham gia vào Nghị định thư Kyoto sẽ là cơ hội để nước ta thu ngoại tệ từ việc bán chứng chỉ phát thải thông qua các dự án kinh doanh giảm phát thải (dự án CDM). Để làm được việc này thì giải pháp tăng cường hiệu suất sử dụng năng lượng để giảm lượng khí CO2 phát thải và cắt giảm chi phí năng lượng là khả thi nhất.
Phương pháp này cho phép các nước đang phát triển thực hiện từ nội lực của mỗi nước hoặc liên kết với các nước phát triển để thực hiện chuyển giao công nghệ tiên tiến, có hiệu suất sử dụng năng lượng cao. Ông Sangem cho biết, hiện trên thế giới nhu cầu cam kết giảm hiện tại là 350 triệu tấn CO2 mỗi năm, tương đương với khoảng 2.000 đến 4.000 dự án CDM. Và đây chính là hy vọng, là giải pháp khả thi để cải thiện môi trường trái đất trong thời gian tới.
CHI LAN
