Phòng chống dịch cúm gia cầm

Hiểm họa từ phân gia cầm

  • Nguy cơ từ... phân gà

Phân gà phải qua xử lý tiêu độc sát trùng rồi mới được sử dụng. Ảnh: KIM KHÁNH

Vùng ven phía Tây-Bắc TPHCM gồm huyện Hóc Môn, Củ Chi, quận 12… nhiều năm nay người trồng rau (nhất là dân nhập cư) chuyển cách bón rau bằng rác tươi sang bằng phân gà vì rẻ và dễ mua. Các loại rau ăn lá rất “chịu” phân gà vì đạm trong phân gia cầm rất cao. Những vườn rau bón phân gà thường xanh tốt, mơn mởn hơn. Quận 12 có khoảng 310 ha đất trồng rau, tập trung nhiều nhất ở các phường Tân Chánh Hiệp, Hiệp Thành, Thới An...

Dù mấy năm nay dịch cúm gia cầm xảy ra liên tục, nhưng các ruộng rau vùng này lúc nào cũng sử dụng phân gà. Theo thống kê có khoảng 72 điểm sử dụng phân gà trồng rau. Tại vùng rau ở xã Đông Thạnh, Thới Tam Thôn (Hóc Môn) và ở các khu phố 2, 3, 4, 5 của phường Hiệp Thành, phân gà đổ đống hoặc chất trong bao để đầy dẫy trên các bờ ruộng, cạnh nơi trồng rau. Theo tính toán, khu vực trồng rau này ngốn không dưới 5 tấn phân gà/ngày.

Phân gà từ các nơi chở về vùng chuyên canh rau khó kiểm soát, vì vận chuyển ban đêm bằng xe tải bít bùng. Những hộ dân trồng rau hầu hết cất chòi ở luôn tại ruộng rau, phân gà đổ đống kế bên… sống chung với phân gà một cách tự nhiên. Theo cán bộ thú y, lúc bình thường, phân gà phải được xử lý tiêu độc sát trùng, rải vôi, phủ bạt sau ba tháng mới được sử dụng.

Trong mùa dịch, phân gà không được sử dụng mà phải tiêu hủy bằng cách đem chôn đốt mới đảm bảo vệ sinh và phòng chống lây nhiễm mầm bệnh. Vừa qua Trạm thú y quận 12 đã tịch thu, đưa đi tiêu hủy ở bãi rác Đông Thạnh hàng chục tấn phân gà vận chuyển lén lút từ Long An, Tiền Giang về. Chi cục Phó Chi cục Thú y TPHCM Phan Xuân Thảo cho biết phân gà không nằm trong đối tượng kiểm soát.

  • Hiểm họa từ nguồn nước

TPHCM chủ trương ngưng nuôi, nhưng dân vùng giáp ranh với Tây Ninh vẫn tiếp tục nuôi vịt thả trên dòng Kênh Đông - dòng kênh dẫn nguồn nước hồ Dầu Tiếng về TPHCM. Đây là mối nguy lớn bởi lẽ nếu vịt bị nhiễm bệnh, virút cúm sẽ theo nguồn nước đưa về TP.

Việc sử dụng phân gia cầm để làm thức ăn cho cá trên hồ Trị An, mà TPHCM là địa phương phía hạ nguồn cũng là một vấn đề đáng lo. Theo Phó Chủ tịch UBND huyện Nhà Bè, vùng giáp ranh với sông nước giữa TP với Long An (như Cần Giuộc, Cần Đước) vẫn nuôi vịt chạy đồng trên sông rạch - mà Long An (huyện Bến Lức) là địa phương mới phát dịch.

Phó Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường TP cho biết cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào về sự lây lan từ cá sang người. Nhưng những cuộc nghiên cứu của thế giới cho biết virus khi ở môi trường nước có thể sống được vài tháng. Việc lây dịch cúm gia cầm từ nguồn nước là nguy cơ chưa lường hết, nhất là khi TPHCM lại ở cuối nguồn nước các con sông lớn, như sông Sài Gòn (hồ Dầu Tiếng), Đồng Nai (hồ Trị An)…

 Trước nguy cơ này, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Thiện Nhân chỉ đạo: TP phối hợp và làm việc với các tỉnh để có kế hoạch bảo vệ vùng giáp ranh và nguồn nước. Thời gian qua, TPHCM triển khai kế hoạch hành động khẩn cấp phòng chống dịch cúm gia cầm một cách triệt để, quyết liệt để dịch cúm gia cầm không xảy ra tại TP. Tuy nhiên nếu chỉ tập trung vào gia cầm mà xem nhẹ phế phẩm gia cầm sử dụng trồng rau hoặc nuôi cá thì nguy cơ vẫn còn đe dọa.

ĐÔNG NGHI – TRỊNH HẢI

Các tin, bài viết khác