Kết thúc năm tài chính 2007, các NH TMCP đều công bố mức lợi nhuận và mức chia cổ tức khá cao. Tuy nhiên, đến thời điểm này mức độ quan tâm của NĐT với nhóm CP NH không còn như trước.
Tính thanh khoản thấp
Hiện có hơn 20 mã chứng khoán NH được giao dịch ở thị trường OTC và 2 mã chứng khoán NH được niêm yết trên sàn chính thức (ACB và Sacombank). Đầu năm 2007, CP NH giữ được vị trí quan tâm hàng đầu trong danh mục đầu tư của các NĐT, trong đó không ít NH phát hành CP, trái phiếu chuyển đổi (TPCĐ) cao hơn nhiều lần mệnh giá vẫn được NĐT mua và tạo ra một khoản thặng dư vốn đáng kể cho các tổ chức tín dụng.
Các CP như Eximbank, ACB, Sacombank, DongA Bank… một thời là CP “nóng” trên thị trường, được nhiều NĐT săn lùng. Cùng với sự đi xuống của TTCK từ đầu tháng 4-2007, giá CP NH èo uột và nhiều NĐT đã nếm bài học “cay đắng”. Theo các NĐT, cổ tức cao thì ham thật nhưng có một thực tế là hầu hết những CP NH trên thị trường OTC trước đây đều ở mức giá rất cao. Vì vậy, việc chi trả cổ tức không thể giúp NĐT gỡ gạc lại vốn.
Hiện nay, tính thanh khoản của CP NH khá thấp đã làm cho các NĐT phải dè chừng. Các CP ACB và Sacombank với lượng cung quá lớn, khó có thể tăng giá mạnh trong bối cảnh thị trường hiện nay. Trên thị trường OTC, các CP như Eximbank, DongA Bank… cũng chỉ dao động ở mức giá từ 5,6 -6 chấm. Riêng các CP NH bậc trung và vừa gần như “đóng băng” và rất ít giao dịch.
Nguyên nhân của tình trạng này được các chuyên gia lý giải một phần là do các NH đã phát hành CP, TPCĐ để tăng vốn một cách ồ ạt trong bối cảnh TTCK chưa có dấu hiệu khởi sắc. Các NĐT đã cạn vốn từ đợt chạy đua mua CP NH tăng vốn và bế tắc nguồn vốn từ việc các NH siết chặt tỷ lệ cho vay cầm cố CK theo Chỉ thị 03.
Với lượng cung CP NH trên OTC đang quá nhiều đã làm CP NH mất dần tính thanh khoản. Đặc biệt, IPO của “đại gia” VCB có giá bình quân hơn 107.000 đồng/CP còn làm cho một loạt các CP NH có xu hướng tiếp tục giảm giá hoặc đứng ở mức thấp. Hiện nay NĐT trúng thầu đang rao bán tràn lan CP VCB với giá rất thấp. Dự kiến việc tung ra bán CP thu hồi vốn càng nhiều khi thời điểm đóng tiền mua CP VCB đang đến gần (ngày 8 đến 15-1-2008).
Kích hoạt bằng đối tác chiến lược?
Thời điểm vừa qua đã có thông tin gây bất lợi cho CP Sacombank: IFC - NĐT chiến lược của Sacombank - đã bán ra một khối lượng CP rất lớn, mặc dù hiện nay ANZ đã hoàn tất việc mua lại khối lượng CP này. Việc này nếu rơi vào trường hợp CP các ngành khác thì được xem là bình thường, nhưng đây là lần đầu tiên một cổ đông chiến lược ở một NH đã bán ra một khối lượng CP lớn như vậy. Điều này đã ảnh hưởng đến tâm lý NĐT và tác động trực tiếp đến giá CP Sacombank trên sàn chính thức. Như vậy, yếu tố NĐT chiến lược cũng có tác động lớn thị giá CP NH.
Ông Trần Phương Bình, Tổng giám đốc DongA Bank, cho biết sau việc đàm phán không thành vì không tìm được tiếng nói chung với Citibank, rất nhiều đối tác nước ngoài muốn hợp tác, đầu tư với DongA Bank. Điều này cho thấy lĩnh vực tài chính NH vẫn là lĩnh vực được rất là nhiều NĐT quan tâm.
Thực tế cổ đông của DongA Bank mong muốn DongA Bank bán CP cho đối tác chiến lược để nâng giá trị thương hiệu và CP NH này. Tuy nhiên, DongA Bank vẫn đi theo con đường hợp tác trước, đầu tư sau, trong đó đối tác nước ngoài phải giúp DongA Bank trở thành một NH tốt nhất.
Ông Bình nói: “Không nhất thiết DongA Bank phải có NĐT chiến lược. Và nếu như sau này DongA Bank niêm yết trên sàn mà “room” bán cho NĐT nước ngoài vẫn còn nguyên, thì tất yếu cổ đông của DongABank sẽ có lợi từ sự đột phá về giá của DongA Bank khi niêm yết trên sàn”.
Ngoài OCB, Eximbank, Southern Bank đã công bố bán CP cho đối tác chiến lược nước ngoài, một loạt các NH TMCP khác cũng đang ráo riết thúc đẩy tiến trình này. Đầu tư vào lĩnh vực tài chính – tiền tệ vẫn là lĩnh vực hấp dẫn nên nhiều NH nước ngoài đang có kế hoạch nâng tỷ lệ đầu tư tại NH nước ta từ 10 lên 20%. VCB trong quý I-2008 dự kiến sẽ hoàn tất việc đàm phán bán CP cho đối tác chiến lược, để đầu quý II-2008 niêm yết trên TTCK.
Niềm tin về sự khởi sắc của nhóm CP NH trong năm 2008 được nhen lên từ những cuộc kết duyên này. NĐT cũng hy vọng trong năm 2008 Chính phủ có thể nâng “room” từ 30% lên 37,5%. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thực tế cho thấy trong năm 2007 mặc dù Eximbank đã khá thành công trong việc chọn lựa đối tác chiến lược, thu về nguồn thặng dư trên 9.000 tỷ đồng, nhưng CP của Eximbank dao động không cao.
Đầu tư cách nào?
Năm 2008 các NH đang đứng trước một thách thức lớn về lợi nhuận trước số vốn số điều lệ tăng nhanh. Hàng loạt các NH nông thôn được chuyển đổi lên thành NH TMCP và hàng loạt các NH mới thành lập chuẩn bị nhảy vào thị trường, đang hứa hẹn là những đối thủ cạnh tranh khó chịu đối với NH đô thị hiện nay. Đặc biệt, trong năm 2008 các “đại gia” quốc doanh như BIDV, Incombank, MHB cũng sẽ đẩy mạnh cổ phần hóa và IPO. CP tung ra thị trường ngày càng dồi dào và phong phú. Theo các chuyên gia, khả năng về một cuộc đột biến về mặt bằng giá CP NH trong năm 2008 là khó có thể xảy ra.
Ông Lê Công Thiện, Tổng giám đốc CTCK Chợ Lớn, cho rằng đến nay CP NH đã không còn thuộc dạng CP “lướt sóng” của các NĐT. Tuy nhiên vẫn có nhiều NĐT trong thời điểm này vẫn đầu tư vào CP NH. Đây vẫn sẽ là CP tiềm năng để đầu tư trung và dài hạn (từ 6 tháng đến 1 năm) vì NH luôn là ngành có tốc độ phát triển đi trước một bước so với các ngành khác.
Dịu Ngân
