Merrill Lynch chưa hiểu nhiều TTCK Việt Nam

Tôi đã đọc báo cáo của Tổ chức tài chính Merrill Lynch (ML) dài 24 trang  phân tích và dự báo về TTCK Trung Quốc, Ấn Độ, lãnh thổ Đài Loan và Việt Nam. Báo cáo này đưa ra các khuyến cáo khá bi quan về TTCK Việt Nam: khuyến nghị phân bổ vốn đầu tư của mình vào Việt Nam xuống con số 0 và dùng số vốn đó rót vào TTCK Trung Quốc. Một lý do mà ML đưa ra khuyến nghị nói trên là chỉ số P/E (thu nhập/thị giá) của Việt Nam đã lên tới mức 39,5% lần trong khi trung bình của khu vực khoảng từ 15-18 lần ở năm 2007. Merrill Lynch cũng cho rằng mặc dù tăng trưởng GDP của Việt Nam khá cao nhưng các doanh nghiệp trong nước lại đua nhau phát hành cổ phiếu mới khiến cho chỉ số EPS (lợi nhuận trên mỗi cổ phần) chỉ đạt 8-10%.

Rõ ràng báo cáo của ML trái ngược hoàn toàn với báo cáo được công bố vào tháng 10 năm ngoái cũng của chính tổ chức này, rằng một trong những nguyên nhân thúc đẩy vốn đầu tư nước ngoài đổ vào TTCK Việt Nam là nền kinh tế Việt Nam đang đi lên. Và khuyên các nhà đầu tư trên thế giới nên quan tâm đẩy mạnh đầu tư.

NĐT cần tỉnh táo trước nhiều thông tin.

Những đánh giá như vậy chứng tỏ các chuyên gia chiến lược của Merrill Lynch hiểu rất ít về Việt Nam và TTCK Việt Nam. Tôi cảm nhận một số nhà phân tích nước ngoài khi đánh giá về tình hình TTCK Việt Nam đều theo công thức ban đầu lạc quan quá mức và sau đó bi quan quá mức. Điều này một phần có liên quan đến hệ thống thống kê số liệu ở mức độ thiếu minh bạch và thiếu tin cậy, đặc biệt là số liệu tài chính, khiến cho các nhà phân tích tài chính chưa thông khi đánh giá về TTCK Việt Nam.

Mọi người đều biết hầu hết các công ty niêm yết đều là các doanh nghiệp nhà nước được cổ phần hóa, ngoại trừ một số ngân hàng TMCP. Do vậy việc xác định giá trị của một số doanh nghiệp này chứa đựng nhiều yếu tố không chuẩn xác, rất phổ biến tình trạng bóp méo về giá tài sản. Chẳng hạn giá đất đai, tài nguyên, công nghệ, thương hiệu, lợi thế thị trường… đều không được đánh giá đúng mức và chính xác. Thậm chí có nhiều công ty chưa đánh giá giá trị tài sản đúng mức theo giá thị trường trước khi cổ phần hóa. Một số công ty nội địa với sự hỗ trợ của các công ty tư vấn tài chính quốc tế áp dụng phương thức xác định giá trị doanh nghiệp theo chiết khấu dòng tiền tương lai, nhưng số này rất ít.

Từ lý do đó có thể thấy chỉ số P/E của Việt Nam trên thực tế thấp hơn nhiều so với chỉ số danh nghĩa. Đó là một đặc điểm của nền kinh tế chuyển đổi mà Việt Nam đang áp dụng. Chính vì vậy báo cáo của ML dựa trên những công thức đã trở thành thông lệ quốc tế nhưng khi áp dụng vào Việt Nam trong nhiều trường hợp sẽ có sai sót lớn. Theo tôi, các nhà đầu tư, kể cả các nhà đầu tư nước ngoài cần cân nhắc kỹ và phải coi  báo cáo loại này là những tài liệu tham khảo cần phải được chỉnh lý thì mới có thể sử dụng được.

Chúng ta đã nhiều lần thất vọng về những báo cáo - khen có, chê có - của các chuyên gia nước ngoài đối với nền kinh tế và TTCK Việt Nam. Những báo cáo này thường dựa trên các nền tảng số liệu không chính xác, dựa trên các phỏng vấn với những người có trình độ phân tích rất thấp, ít hiểu biết về thông tin và thường được tiến hành rất vội vàng. Vì vậy, theo tôi các nhà đầu tư nên tìm hiểu thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, để có những quyết định cho riêng mình. Tuy nhiên cũng cần phải thấy rằng TTCK Việt Nam cũng có những dấu hiệu bong bóng, nhất là trong giai đoạn cuối năm 2006 đầu năm 2007, nhưng đó cũng là hiện tượng thường thấy ở những thị trường mới nổi. Vì vậy việc giảm giá trong thời gian gần đây cũng là điều dễ hiểu.

Theo tôi, TTCK Việt Nam vẫn là điểm đầu tư lý tưởng cho các nhà đầu tư chiến lược, nhất là đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Nhiều nhà đầu tư nước ngoài đang chờ đợi các đợt phát hành cổ phiếu của các ngân hàng quốc doanh, vì đây sẽ là nhóm cổ phiếu chủ chốt của TTCK Việt Nam trong tương lai.

Lê Xuân Nghĩa
Vụ trưởng Vụ chiến lược NHNN

Các tin, bài viết khác