Người phụ nữ anh hùng của ngành thuế

Giữ chức Cục trưởng Cục Thuế TP Hồ Chí Minh, với chị, đây là một thách thức đầy cam go. Làm sao để vượt qua định kiến ghét bỏ của người dân và doanh nghiệp về ngành thuế, trong khi ở một thành phố lớn như TP HCM, nơi có 5,5 triệu người dân với hàng trăm ngàn cơ sở, doanh nghiệp, hàng chục khu công nghiệp, khu chế xuất, nhiệm vụ của ngành mới nặng nề làm sao? Đó là câu hỏi luôn túc trực trong lòng người phụ nữ Anh hùng này.

• Công việc nào cũng làm hết mình

Ngày Miền Nam hoàn toàn giải phóng, Nguyễn Thị Phương Dung rạng rỡ trong đoàn quân cách mạng về tiếp quản Sài Gòn. Công việc của người lính trong những ngày mới giải phóng thật bộn bề. Nhưng cũng như ngày đánh giặc không tiếc thân mình, Phương Dung lại lăn xả vào bất cứ công việc gì tổ chức giao và rồi sau này chuyển hẳn về làm việc tại  Phòng Thuế công thương nghiệp quận 10.

Thời điểm đó, việc thu thuế tuy đơn giản hơn bây giờ nhưng với nhiệt huyết của người lính cụ Hồ, Phương Dung luôn trăn trở tìm phương pháp quản lý, điều hành công việc được giao sao cho hiệu quả và chị đã đưa công tác thu thuế của quận 10 thành một điển hình tiên tiến của thành phố. Cái tâm và cái tài ấy của chị sau này còn luôn được tỏa sáng dù khi chị nắm giữ bất cứ cương vị nào.

Các lớp cán bộ, đảng viên ở quận 10 đến nay vẫn còn ghi nhận bước đột phá trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội ở quận (bắt đầu từ thời điểm 1995) khi hai trung tâm kinh tế được xây dựng: Khu lắp ráp linh kiện điện tử và Khu trung tâm thương mại Lý Thường Kiệt - một trong những trung tâm bán sỉ lớn nhất TPHCM. Hai trung tâm này đã giải quyết việc làm cho gần 2000 lao động, đem lại nguồn thu lớn, ổn định cho địa phương và hoạt động hiệu quả cho tới nay. Đó chính là dấu ấn đẹp của chị khi được Đảng và dân tin cậy giao nắm giữ chức vụ Phó Chủ tịch UBND quận.

Như ngôi sao nhỏ bền bỉ tỏa sáng trên dòng sông Chợ Đệm không ngừng trôi, ở cương vị công tác nào chị cũng làm việc hết mình. Năm 1999, chị được đề bạt lên làm Cục trưởng Cục Thuế TPHCM, đây là dịp để chị phát huy sở trường về công tác thuế từ những năm còn làm ở Chi cục Thuế quận 10. Với chị, đây cũng là một thách thức mới hết sức cam go, bởi ngành thuế là một ngành phức tạp, tế nhị và nhạy cảm.

Làm sao để vượt qua định kiến ghét bỏ của người dân và doanh nghiệp về ngành thuế, đó là câu hỏi đặt ra với chị ngay từ ngày đầu nhận nhiệm vụ tại ngành thuế. Chị ý thức rất rõ tầm quan trọng của ngành thuế TPHCM, nơi có tới 5,5 triệu dân (nếu tính cả dân nhập cư thì lên đến hơn 7 triệu người), trong đó có gần 1 triệu hộ dân chịu thuế nhà đất, 500.000 lượt hồ sơ trước bạ nhà đất và tài sản mà ngành thuế phải giải quyết hàng năm.

TP còn có hơn 200.000 cơ sở đăng ký sản xuất kinh doanh, trong đó có gần 40.000 công ty, doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp tư nhân, hơn 150.000 hộ kinh doanh cá thể và 20 khu công nghiệp, khu chế xuất... Điều đáng nói, nguồn thu từ  thuế của TPHCM chiếm 1/3 nguồn thu ngân sách cả nước nên việc thực hiện thành công nhiệm vụ ngành thuế TPHCM có tác động mang tính quyết định đến nhiệm vụ ngành thuế cả nước. Đứng trước yêu cầu đó, là người lãnh đạo đứng đầu ngành thuế TP, chị Dung khẳng định phải thực hiện thành công chứ không còn con đường nào khác!

• Người đi đầu trong cải cách hành chính thuế

Đang tìm hướng đi mới cho ngành thuế thì cũng trong năm 1999, nhà nước triển khai thực hiện 3 luật thuế mới, đặc biệt là luật thuế giá trị gia tăng lần đầu tiên áp dụng ở Việt Nam. Khó khăn chồng chất khó khăn, vì khi thực hiện 3 luật thuế mới còn nhiều vấn đề chưa phù hợp với hoạt động của nền kinh tế, chính sách thuế chưa rõ ràng, trong quá trình hoàn thiện phải thay đổi thường xuyên; hệ thống pháp luật chưa đồng bộ nên mặc dù được các cấp, các ngành quan tâm nhưng không phải lúc nào cũng nhận được sự đồng thuận của doanh nghiệp và cả xã hội.

Mặt khác, tình hình hoạt động kinh tế có nhiều diễn biến phức tạp, các doanh nghiệp chưa ý thức cao về quyền và nghĩa vụ nộp thuế, trong khi đó, cán bộ thuế thì trình độ nhận thức chưa đáp ứng yêu cầu, thậm chí còn mặc cảm với nhiệm vụ được giao. Dẫu vậy, chị Dung vẫn quyết tâm tiến lên phía trước bởi chị hiểu rõ rằng sự thành công hay thất bại của ngành thuế TPHCM có ý nghĩa rất lớn đối với công cuộc cải cách thuế, đến kết quả thu ngân sách, cũng như việc thực hiện các luật thuế mới trong cả nước.

Chính vì vậy, chị đã cùng ban lãnh đạo Cục Thuế TP động viên toàn thể 3.500 CB-CNV tại 42 đơn vị trực thuộc tích cực đoàn kết, phát huy nội lực, đảm bảo vận hành tốt bộ máy Cục Thuế TP. Để hoàn thành nhiệm vụ, chị Dung một mặt tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ thuế lành nghề, giỏi chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức tốt, nâng cao ý thức phục vụ nhân dân, phục vụ doanh nghiệp, xứng đáng người cán bộ thuế mới được dân quý trọng.

Mặt khác, chị tập trung cải tiến quy trình quản lý phù hợp với các nội dung và yêu cầu cải cách hành chính đạt tiêu chuẩn quốc tế. Một TP lớn có tốc độ phát triển nhanh, quy mô lớn, các loại hình kinh doanh đa dạng như TPHCM, bình quân mỗi năm có hơn 5.000 doanh nghiệp mới ra đời, quy trình quản lý thu thuế không thể theo phương pháp thủ công, thiếu thống nhất... mà phải có hệ thống thu thuế khoa học, thống nhất và phù hợp với đặc điểm TP.

Qua thời gian nghiên cứu, phân tích tổng hợp các giải pháp, chị đã hoàn thiện quy trình quản lý thuế thu nhập cá nhân đối với người có thu nhập cao; quy trình quản lý các nguồn thu nộp ngân sách có liên quan đến đất đai, lệ phí trước bạ; quy trình giải quyết công việc thường xuyên nhằm chuẩn hóa hoạt động tại phòng tuyên truyền và hỗ trợ tổ chức cá nhân nộp thuế; quy trình luân chuyển hồ sơ; quy trình lưu trữ hồ sơ... và đã được tổ chức BVQI (Vương quốc Anh) công nhận đạt tiêu chuẩn quản lý chất lượng quốc tế ISO 9001: 2000.

Việc áp dụng hệ thống quản lý thuế khoa học đã mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp, xã hội và cho chính cơ quan thuế vì đã thỏa mãn ngày một tốt hơn nhu cầu hợp pháp và hợp lý của doanh nghiệp, tránh được những sai sót, tiết kiệm thời gian giao dịch, giảm chi phí quản lý, từng bước nâng cao lòng tin của nhân dân và doanh nghiệp đối với cơ quan thuế nhà nước.

Đặc biệt, chương trình sử dụng mã vạch hai chiều trong kê khai và xử lý dữ liệu tờ khai thuế giá trị gia tăng, số doanh nghiệp bị sai sót phải đi lại nhiều lần đã giảm từ 4.000 lượt doanh nghiệp xuống còn dưới 300 lượt doanh nghiệp; giảm 85 lượt nhân viên văn thư nhận hồ sơ, 95% công nhập tin của 113 kỹ thuật viên tin học... Sự cải tiến này giúp giảm chi phí cho nhà nước nhưng lại góp phần tăng thu thuế từ 941, 9 tỷ đồng (năm 1990) lên đến 32.141 tỷ đồng (năm 2004), riêng thuế Giá trị gia tăng đạt 13.745 tỷ đồng, giữ bình ổn thị trường.

Chưa dừng lại ở kết quả đạt được, chị còn đi đầu trong công tác cải cách hành chính thuế, theo đó sớm phân cấp mạnh mẽ cho các chi cục thuế 24 quận, huyện tham gia quản lý thuế doanh nghiệp, quản lý thuế trước bạ và các khoản thu khác... để vừa giảm phiền hà dân, vừa tránh tham nhũng tiêu cực có thể nảy sinh, đồng thời kết thúc nhiệm vụ lịch sử của phòng thuế trước bạ và thu khác tại Cục Thuế được thành lập từ cuối thế kỷ 19.

Để dân tin, chị chỉ đạo cán bộ thuế phải công khai minh bạch trong việc thực thi chính sách thuế của Nhà nước, thực hiện quy chế dân chủ tạo điều kiện thuận lợi cho các cá nhân và tổ chức nộp thuế. Việc nhất quán trong công tác CCHC tại Cục Thuế TPHCM đã tác động tích cực đến kết quả thu ngân sách trong suốt thời gian qua và tạo tiền đề thực hiện cải cách thuế trong thời gian tới. Tổng cục Thuế đã nhân rộng mô hình này ra nhiều tỉnh thành trong cả nước.

Công việc cơ quan bộn bề, mỗi ngày chị làm việc từ 10 đến 12 giờ, chị quan niệm “làm hết việc chứ không phải làm hết giờ”. Việc nước đã nặng nề, việc nhà còn nặng nề hơn, nhưng chị vẫn dành thời gian để làm tròn chữ hiếu với cha mẹ già và bổn phận làm vợ, làm mẹ trong gia đình. Chồng chị cùng là đồng chí, đồng đội của chị nên anh rất thông cảm, sẻ chia khó khăn với chị. Hai con trai của chị tuy nuôi nấng khó khăn nhưng đều học giỏi, chăm ngoan.

Chị tâm sự: “Hạnh phúc gia đình là sức mạnh động viên tôi rất nhiều trên bước đường công tác đầy gian nan...” Thật vậy, “Trồng cây có ngày hái quả”, sau bao năm vất vả, chị nhận nhiều tin vui liên tiếp: Năm 2004, Cục Thuế TPHCM được phong tặng danh hiệu Anh hùng thời kỳ đổi mới; Huân chương Lao động hạng nhất. Năm 2005, cá nhân chị được phong danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới và trong tháng 10 này chị được Hội LHPN Việt Nam trao Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam.

MINH NGỌC