Gói kích cầu nông nghiệp bằng việc hỗ trợ vốn vay, hỗ trợ lãi suất cho nông dân (theo các quyết định của Thủ tướng Chính phủ) đã và đang được thực hiện. Nhưng thực tế cho thấy vì các lý do khác nhau mà nhiều nông dân ở ĐBSCL khó tiếp cận nguồn vốn này để có thể phát triển sản xuất, kinh doanh…
Đến nay, trong số 90 hộ nuôi cá tra tại Tiền Giang với diện tích 120ha chỉ có 13 hộ được vay vốn với số tiền 34 tỷ đồng. Trong khi Ngân hàng NN-PTNT Tiền Giang (Agribank Tiền Giang) đang sẵn sàng nguồn vốn lên đến 400 – 500 tỷ đồng dự trù cho vay nuôi cá tra.
Nguyên nhân là vì nghề nuôi cá tra vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro nên Agribank Tiền Giang cũng không ký hợp đồng tín dụng, bất chấp nông dân có phương án chăn nuôi tốt cách mấy. Chỉ những trường hợp có hợp đồng tiêu thụ với doanh nghiệp thì mới được ngân hàng xem xét.
Anh Lê Thanh Dung, Chủ nhiệm HTX nuôi cá tra Hòa Hưng (Tiền Giang) cho biết: “Trong 26 xã viên của HTX, chỉ có... 1 trường hợp được vay vốn ưu đãi lãi suất 4%/năm. Lý do, hầu hết xã viên đã vay ngân hàng thời điểm trước đó nhưng vẫn còn nợ. Do đó, muốn được hỗ trợ lãi suất 4% buộc lòng xã viên phải trả hết nợ đã vay rồi tiến hành làm hồ sơ vay lại. Nhưng để trả nợ vay trước chỉ có cách là vay nóng bên ngoài, với lãi suất cao. Vả lại, với chi phí hỗ trợ 4% tính ra cũng ngang bằng với chi phí phát sinh do phải vay nóng bên ngoài…”.
Ông Trần Văn Tạo, ngụ ấp Tân An, xã Tân Phong, huyện Cai Lậy có 8.000m² mặt nước nuôi cá tra thâm canh hơn 5 năm phản ánh: “Tôi rất vui khi đón nhận thông tin về việc được hỗ trợ vay lãi suất 4% theo chủ trương của Chính phủ. Tuy nhiên, khi làm thủ tục vay theo dạng ưu đãi thì vấp phải “thủ tục” bắt buộc là phải có hợp đồng bao tiêu cá. Song, cho đến giờ, tìm mãi vẫn chưa có doanh nghiệp chế biến nào chịu ký hợp đồng bao tiêu cá cho tôi vì họ chê diện tích ít quá nên đành phải “treo” ao chờ khi nào có vốn thì mới dám thả nuôi tiếp”.
Trong khi đó, hàng ngàn hộ dân ở khu vực ven biển Gò Công cũng thiếu vốn đầu tư sản xuất, không tiếp cận được với nguồn vốn ưu đãi vì không còn sổ đỏ để thế chấp. Tình trạng này cũng rất phổ biến ở vùng nuôi tôm sú tại bán đảo Cà Mau khi có đến hơn 90% sổ đỏ của nông dân còn nằm trong ngân hàng. Thời gian qua, các ngân hàng siết chặt việc đầu tư vốn cho nông dân nuôi tôm vì rủi ro cao, nợ xấu kéo dài, khó thu hồi vốn. Ông Kiều Mạnh Minh, Giám đốc Agribank Tiền Giang cho biết: “Cho dù nhà nước có chính sách thế nào đi nữa, quan hệ giữa ngân hàng và nông dân vẫn dựa trên nguyên tắc chủ đạo là hợp đồng tín dụng. Mà đã là hợp đồng tín dụng thì phải đảm bảo tính hiệu quả và có thế chấp. Vì vậy những cá nhân, hộ gia đình nào không đảm bảo được nguyên tắc này thì ngân hàng không ký cho vay”.
Nhiều hộ nông dân trồng lúa ở ĐBSCL cũng gặp khó khăn khi vay vốn hỗ trợ mua máy cày, máy sấy, máy gặt đập liên hợp… vì quy định phải mua loại sản xuất trong nước. Chính vì vướng mắc này mà trong số 64 hồ sơ đăng ký xin vay ở 7 huyện thị thành toàn tỉnh Tiền Giang chỉ có 2% thực hiện được. Trong khi đó, theo báo cáo của ngành nông nghiệp Cần Thơ, đến nay nông dân nơi đây đã mua 162 máy gặt đập liên hợp nhưng chỉ có 40 máy được hỗ trợ dưới hình thức này.
TP Cần Thơ vừa triển khai Quyết định 497/2009/QĐ-TTg (ngày 17-4) của Thủ tướng Chính phủ về hỗ trợ lãi suất mua máy móc thiết bị, vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp và vật liệu xây dựng nhà ở khu vực nông thôn. Tuy nhiên, đa số ý kiến cho rằng nếu không có sự thống nhất từ phía ngân hàng cùng các sở, ban ngành sẽ phát sinh nhiều bất cập. Phần lớn hộ nông dân đều đã có hợp đồng tín dụng với ngân hàng, hoặc thế chấp ở đại lý vật tư nông nghiệp để vay tiền mua vật tư phục vụ sản xuất và việc vay theo cơ chế tín dụng thông thường sẽ khó cho nông dân…
Bình Đại - Châu Thành
