SCIC Kinh doanh vốn nhà nước- hỗ trợ cổ phần hóa

Tại hội thảo “Cổ phần hóa (CPH) ở Việt Nam: con đường phía trước” các chuyên gia kinh tế đã đánh giá: cần phải có một cuộc cải cách DNNN cấp thiết để duy trì phát triển kinh tế bền vững trong tương lai.

  • Nhà nước vẫn là cổ đông lớn nhất
Vinamilk đơn vị tiêu biểu của SCIC. Ảnh: P.ĐỨC

Doanh nghiệp nhà nước (DNNN) là một cấu phần then chốt của nền kinh tế Việt Nam, đóng góp 38% GDP, chiếm 33% tín dụng và đóng góp 10% tổng việc làm cho người lao động. Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Tài chính, thì có 19,5% các DNNN làm ăn bị thua lỗ, với tổng số nợ trị giá hàng ngàn tỷ đồng. Vì vậy, ông Lê Song Lai, Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) khẳng định tại hội thảo lần này, cần phải có một cuộc cải cách DNNN cấp thiết để duy trì phát triển kinh tế bền vững. 

 Nhìn lại công cuộc cải cách DNNN, được khởi động vào đầu những năm 90, sau chính sách đổi mới và được thực hiện trong nhiều giai đoạn khác nhau, theo nhiều cách tiếp cận khác nhau và sử dụng nhiều phương tiện khác nhau đã mang lại những kết quả nhất định. Trong giai đoạn từ năm 1991-1997, số lượng DNNN giảm đáng kể từ 12.000 doanh nghiệp xuống còn 5.500 doanh nghiệp, tiếp theo là 2 năm cải cách trì trệ và trong năm qua đã được thúc đẩy trở lại với hơn 1.000 doanh nghiệp được tái cấu trúc lại và CPH. 

 Theo ông Lai, tính đến năm 2007 DNNN còn lại 1.507 doanh nghiệp, nhà nước tiếp tục là cổ đông lớn trong các doanh nghiệp cổ phần hóa. Việc cải cách các DNNN đã đạt được những bước tiến vững chắc, góp phần củng cố cho khu vực tư nhân và giảm được đáng kể công nợ. Con số mong đợi là gần 20% vốn nhà nước được CPH, nợ quá hạn được giải quyết hợp lý trong hơn 2.000 DNNN với tổng nợ trị giá 2.000-3.000 tỷ đồng được giải quyết mà không ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp. Đồng thời giải quyết việc làm cho hàng trăm ngàn lao động, tăng thu nhập cho người lao động.

Theo một cuộc điều tra được tiến hành trên 2.800 lao động thì 81,7% người lao động có khả năng kiếm được công việc đem lại thu nhập cao hơn trong vòng 6 tháng kể từ khi rời khỏi khu vực lao động Nhà nước. Các DNNN được CPH giúp thúc đẩy sự phát triển thị trường vốn, phần vốn Nhà nước được đảm bảo và phát triển nhờ vào hiệu quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp CPH. Theo báo cáo của các bộ ngành, địa phương về kết quả hoạt động của 850 doanh nghiệp CPH đã hoạt động trên 1 năm, vốn điều lệ bình quân tăng 23,6%, lợi nhuận tăng 140% và trên 90% số doanh nghiệp sau khi CPH đã làm ăn có lãi, số lao động tăng bình quân 6,6%.

  •   SCIC đẩy mạnh kinh doanh vốn nhà nước 

 Tuy nhiên, trong thời gian qua, việc CPH các DNNN có quy mô lớn thực hiện còn chậm, làm hạn chế đến việc huy động vốn và phát huy hiệu quả sản xuất. Ngoài ra, thời gian thực hiện CPH còn kéo dài và cách tính toán giá trị doanh nghiệp khi CPH còn chưa tính hết đến giá trị đất và vốn Nhà nước còn chiếm tỷ trọng lớn, làm hạn chế sự tham gia của các cổ đông chiến lược cũng như làm chậm tiến trình đổi mới phương thức quản trị doanh nghiệp. Vấn đề này, đòi hỏi các DNNN phải xác định tiến độ, phương thức CPH một cách hợp lý, hiệu quả và bền vững trong khi vẫn đảm bảo được lợi ích và hấp dẫn nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia. Trong khi đó, cải cách DNNN đã đến giai đoạn quan trọng với quá trình tái cơ cấu các DNNN lớn, với kế hoạch CPH và niêm yết 71 DNNN lớn từ nay đến 2010; tiến hành CPH khoảng 1.500 DNNN… 

 Để thúc đẩy quá trình CPH và tái cấu trúc các DNNN, SCIC là một doanh nghiệp được thành lập với chủ trương thúc đẩy và tạo điều kiện thuận lợi quá trình này và phát triển thị trường vốn. SCIC đã trở thành cánh tay đầu tư cho chiến lược của Chính phủ với mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận, áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong quản trị doanh nghiệp và thúc đẩy cải cách DNNN. SCIC đã góp phần đẩy nhanh chương trình cải tổ DNNN và CPH, thúc đẩy thị trường vốn phát triển, đồng thời nâng cao tính hiệu quả trong sử dụng, quản lý và đầu tư tài sản và vốn Nhà nước…

SCIC được hoạt động với chức năng là đại diện chủ sở hữu vốn tại các doanh nghiệp có vốn Nhà nước, vai trò là nhà đầu tư chiến lược của Chính phủ đầu tư vào các ngành chiến lược, các dự án hạ tầng và cung cấp dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp, đầu tư thành lập doanh nghiệp mới, giao dịch mua bán doanh nghiệp, đầu tư thêm vào các liên doanh hoặc cổ phần đang hoạt động, đầu tư vào thị trường chứng khoán, giao quyền quản lý danh mục đầu tư của SCIC cho các tổ chức tài chính khác hoặc các nhà quản lý quỹ.

 Và đây cũng là một tổ chức đầu tư dài hạn, giúp ổn định hóa thị trường tài chính và OTC. Ông Lê Song Lai cho biết, trong thời gian tới, SCIC sẽ đóng vai trò tích cực trong việc mở rộng chương trình CPH, đẩy mạnh việc tái cơ cấu, hợp nhất và duy trì khoảng 100 đến 200 công ty có vị thế, mạnh về tài chính, có khả năng cạnh tranh cao và quan trọng về mặt chiến lược để đưa các công ty này trở thành một trong những đơn vị then chốt trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam. Đồng thời, tập trung vào việc phân tích và cân nhắc các cơ hội đầu tư dài hạn vào các hạn mục như sân bay, cảng biển, bệnh viện chất lượng cao, khu công nghệ cao…; phát triển mạng lưới doanh nghiệp trong và nước, nhất là thiết lập các công ty trong lĩnh vực quản lý quỹ, ngân hàng và chứng khoán thông qua hình thức kinh doanh… sẽ giúp quá trình CPH các DNNN có điều kiện tiến hành nhanh, trong môi trường minh bạch, tối đa hóa giá trị vốn của nhà nước và phù hợp với xu thế hội nhập kinh tế quốc tế.

VĂN MINH HOA


 

Các tin, bài viết khác