Tài liệu tham khảo tốt theo hướng tích hợp

Theo hướng dạy học tích hợp mà ngành giáo dục – đào tạo triển khai được mấy năm nay, thì ngoài chiều tích hợp ngang (rộng, nhiều lĩnh vực), còn có chiều tích hợp dọc (hẹp, trong một lĩnh vực). Cuốn sách DẠY HỌC TIẾNG VIỆT TRUNG HỌC CƠ SỞ, tác giả: Hoàng Xuân Tâm – Bùi Tất Tươm giúp giáo viên tích hợp dọc trong phân môn tiếng Việt bằng cả bốn nội dung cơ bản của phân môn ở Trung học cơ sở.

Các kiến thức về từ vựng, ngữ pháp, biện pháp tu từ và hội thoại được trình bày trong sách vừa bám sát nội dung giáo khoa, vừa mở rộng tri thức bộ môn giúp giáo viên tham khảo hiểu kỹ sách giáo khoa hơn. Tuy chưa thể nói là đủ cho giáo viên “biết mười dạy một” nhưng cuốn sách cũng làm cho giáo viên vững dạ hơn khi gợi mở để dẫn học sinh chiếm lĩnh kiến thức mới và có thêm tư liệu để giải đáp những thắc mắc có chiều sâu tư duy của các em.

Trong môn Tiếng Việt, những bất đồng trong quan điểm của các nhà Việt ngữ học và các ý kiến đa dạng của những người bản ngữ có thể gây ra không ít hoang mang cho người dạy và người học. Hai tác giả cũng không đứng ngoài cuộc, nhưng bạn đọc thấy rất rõ cuốn sách của họ đã cố gắng hòa giải những hoang mang ấy, không phải bằng một sự áp đặt mà bằng những biện luận khá thuyết phục. Chẳng hạn, khi được biết về những “giải pháp sư phạm” mà các tác giả giáo khoa phải thực hiện, giáo viên có thể yên tâm và thoải mái dạy theo sách giáo khoa ở những bài cảm thấy có khúc mắc.

Các bảng hệ thống và các biểu đồ trong sách, nhất là trong chương Ngữ pháp, được trình bày rất rõ ràng, rất “trực quan”. Riêng hệ thống ba ký hiệu “hình chậu” dùng cho việc phân tích ngữ và phân tích câu với đáy kép dành cho quan hệ chủ vị là tối ưu. Trong các ký hiệu phân tích ngữ và câu đã được dùng thì đó là ký hiệu dễ vẽ nhất và thể hiện rõ nhất cấu trúc phức, cấu trúc nhiều bậc của câu.

Ngoài những trang “lý thuyết”, cuối mỗi chương, ở các trang phụ lục là những bài gợi ý về nội dung và phương pháp dạy học một số tiết để bạn đọc tham khảo. Các bài này không phải là những “giáo án mẫu” vì chưa được trình bày thành ô, thành cột ghi lại các hoạt động của thầy và trò như giáo án ở trường phổ thông hiện nay. Tuy còn “cổ điển” trong hình thức, nhưng những giáo án ấy vẫn gợi được những điều quan trọng cần chú ý, cần đạt được trong tiết dạy.

Đặc biệt cuốn sách có một “Bảng tổng hợp tra yếu tố Hán Việt trong sách giáo khoa Ngữ văn 6, 7, 8, 9”. Các tác giả đã sắp xếp lại các yếu tố Hán Việt trong bốn bảng ở cuối sách giáo khoa (tập 2) thành từng mục từ theo ABC để tiện tra cứu.

Hội thoại là phần nội dung mới trong chương trình và sách giáo khoa, thực hiện quan điểm tăng cường giao tiếp trong dạy học tiếng. Qua quyển sách này, các tác giả đã đến với đồng nghiệp của họ, trò chuyện với họ một cách nhẹ nhàng nhưng khá sâu sắc về các vấn đề mà họ phải giảng dạy: cấu trúc hội thoại, xưng hô trong hội thoại, nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn, các phương châm hội thoại.

Nhìn chung, DẠY HỌC TIẾNG VIỆT TRUNG HỌC CƠ SỞ là một tài liệu tham khảo tốt theo hướng dạy học tích hợp. Sách do NXB Giáo dục xuất bản. 

PHƯƠNG HUY

Các tin, bài viết khác