Từ thành phố Hồ Chí Minh xuôi theo quốc lộ 1 đến Gò Đen và từ đó rẽ qua tỉnh lộ 835 hơn chục cây số là đến địa phận xã Mỹ Lệ, huyện Cần Đước, Long An. Rượu Mỹ Lệ nổi tiếng khắp vùng Nam bộ, nhưng gạo Nàng Thơm Chợ Đào trồng tại ấp Chợ Đào, một ấp nhỏ nằm ở trung tâm xã Mỹ Lệ từ lâu tên tuổi đã vượt xa ranh giới huyện, tỉnh và quốc gia để trở thành hạt gạo lừng danh.
“Địa chí Long An” (NXB KHXH 1989) cho biết ngay từ thế kỷ 19 dưới thời Minh Mạng, gạo Nàng Thơm Chợ Đào đã được xếp những danh mục đặc sản phương Nam để tiến vua. Cũng tài liệu trên cho biết có những tiệm ăn ở Hồng Công rất đông khách nhờ có treo bảng hiệu “cơm gạo Nàng Thơm Chợ Đào”.
Ảnh: TRƯƠNG CÔNG KHẢ
Có rất nhiều giống lúa mang tên Nàng như Nàng Trì, Nàng Quết, Nàng Chồ, v.v… Ngay cả Nàng Hương cũng có nhiều loại khác nhau, loại ngắn ngày, loại dài ngày v.v… nhưng chỉ gạo Nàng Thơm Chợ Đào có mang một đặc điểm mà không loại nào có được. Gạo Nàng Thơm Chợ Đào trồng ngay tại Chợ Đào có một khối trắng đục hơi ánh hồng ở giữa hạt gạo, trông hơi giống hạt lựu, người địa phương hay quen gọi là gạo hột lựu.
Nhưng có một điều kỳ lạ là gạo Nàng Thơm gieo trồng trên diện tích khoảng 400 ha ấp Chợ Đào là có hạt lựu, còn nếu đem trồng ở ấp khác chứ đừng nói gì đến trồng ở huyện khác, thì hoàn toàn không có đặc tính ấy. Điều bí mật chung quanh hạt gạo Chợ Đào là gì? Địa chất, thổ nhưỡng, nước tưới? Rõ ràng điều ấy không dễ trả lời được.
Gạo Nàng Thơm Chợ Đào có mùi vị dẻo, thơm ngon đặc biệt, nhưng năng suất thấp so với các giống lúa khác, chỉ khoảng 3,5 tấn/ha. Thời gian gieo cấy dài hơn, bình quân 5 tháng, lại chỉ trồng được một vụ từ tháng 8 đến gần Tết thì thu hoạch
Mỗi năm vùng Chợ Đào chỉ sản xuất tối đa 1.500 tấn lúa, xay giã, sàng sảy rồi chỉ còn vỏn vẹn vài trăm tấn gạo. Vài trăm tấn gạo ấy như muối bỏ biển, chỉ đủ cho nhu cầu tiêu dùng của địa phương, một số ít dùng cho xuất khẩu, còn dư dả chút đỉnh mới có mặt ở các cửa hàng gạo đặc sản Sài Gòn. Đó cũng là lý do vì sao phần lớn gạo Nàng Thơm Chợ Đào bày bán tràn lan ở ngoài chợ với giá bèo lại được dân Chợ Đào chính gốc gọi là gạo dỏm.
Nếu khách muốn thưởng thức món gạo tiến vua thứ thiệt, xin mách một bí quyết nhỏ. Gần Tết là mùa thu hoạch gạo, chịu khó ra bến xe Chợ Lớn đi xe buýt về thẳng Cần Đước, từ huyện lỵ Cần Đước đón xe ôm đi vào ba cây số nữa là đến tận mép ruộng Chợ Đào. Gạo vừa mới gặt xong, xay xong còn nóng hổi giá chỉ từ 5.500đ đến 6.000đ/kg, mua vài bao chục ký mang về làm quà, quả là không có gì quý bằng.
Còn các nhà du lịch Long An, còn chờ gì chưa thiết kế tour đi thăm Chợ Đào, thưởng thức rượu Mỹ Lệ, ăn cơm Nàng Thơm Chợ Đào gạo mới với cá rô kho tiêu và mang gạo tiến vua về nhà ăn Tết.
CHƯƠNG ĐÀI
