Ngày còn bé, thi thoảng tôi vẫn thấy bà ngoại rửa chén bát bằng xơ mướp, thậm chí bà còn dùng xơ mướp để kỳ cọ khi tắm. Tôi nói thi thoảng là bởi vì lúc ấy đã có nhiều xơ nhựa, thậm chí là những miếng xơ bằng kẽm dùng để rửa chén bát. Để tắm thì cũng đã có những miếng mốp bằng nhựa mềm mại. Xơ mướp đang dần bị thay thế…
Đến hôm nay thì tôi hầu như chẳng còn thấy ai rửa chén bát bằng xơ mướp hay dùng xơ mướp để tắm. Ngay trong gia đình mình, tôi cũng dùng xơ nhựa, xơ kẽm để chùi rửa… Cho đến một ngày đầu tháng 4-2014 vừa qua, một người bạn làm việc trong ngành kinh doanh khách sạn, trong câu chuyện của mình, vô tình kể rằng, khách sạn 5 sao nơi cô đang làm việc vừa phải nhập hàng chục lô xơ mướp từ nước ngoài về, để phục vụ cho khách tắm. Tôi há hốc miệng… Cô bạn tôi đã phải đem về cho tôi xem một miếng xơ mướp để chứng minh. Quả thật là xơ mướp! Chỉ khác những xơ mướp xưa kia bà tôi vẫn dùng là chúng được cắt thành từng miếng nhỏ và được khâu vào trong một miếng vải nhỏ trông rất xinh xắn. Phía sau miếng vải là một dây thun nhỏ để người dùng luồn tay vào đó, cầm cho chắc khi tắm. Ngày xưa bà tôi không cầu kỳ như thế, bà mua về nguyên một trái mướp khô, bóc vỏ, trút hết hột, cắt thành từng miếng bằng bàn tay và dùng để tắm hoặc rửa chén bát.
Tin lời bạn nói nhưng tôi không hiểu sao một khách sạn 5 sao lại phải dùng thứ “muôn năm cũ” này? Cô bạn giải thích, khách sạn nơi cô làm việc đang phấn đấu thành khách sạn có nhiều hoạt động kinh doanh thân thiện với môi trường và việc sử dụng xơ mướp thay cho các miếng xơ nhựa hoặc mốp nhựa để tắm và rửa chén bát là một trong những phương cách để hướng tới mục tiêu này. Ngoài việc góp phần bảo vệ môi trường, khách sạn có nhiều hoạt động thân thiện với môi trường cũng tạo được ấn tượng tốt với khách hàng, đặc biệt là du khách nước ngoài. Hiện nay nhiều khách sạn lớn trên thế giới cũng đang hướng tới cách tiêu dùng này như là một trong những yếu tố hấp dẫn khách hàng, cô bạn tôi nói.
Câu chuyện kinh doanh của bạn, tôi không dám có ý kiến nhưng quả thật những miếng nhựa, miếng mốp rất khó phân hủy trong môi trường tự nhiên. Giống như những chiếc túi nhựa mà hiện nay các cơ quan chức năng đang vận động người dân hạn chế sử dụng. Túi nhựa trong môi trường tự nhiên có thể gây ra những hậu quả không lường cho môi trường: làm “chết” đất, ngăn dòng chảy của nước. Các miếng nhựa, mốp... cũng có thể gây hậu quả tương tự.
Tại sao cùng với việc vận động hạn chế sử dụng túi nylon chúng ta không vận động người dân hạn chế sử dụng các sản phẩm từ nhựa khó phân hủy nói chung? Cụ thể trong câu chuyện về miếng xơ mướp nêu trên, việc hạn chế này không những góp phần bảo vệ môi trường mà còn giúp người nông dân có thêm đầu ra cho sản phẩm của mình. Cây mướp là một cây rất thân thiết với người nông dân Việt Nam, ngoài việc dùng làm thực phẩm, nếu xơ mướp được sản xuất và tiêu thụ như câu chuyện của bạn tôi, chắc chắn người nông dân Việt Nam sẽ được hưởng lợi. Rất nhiều thứ mà chúng ta có thể làm, không những giúp cho môi trường tốt hơn mà còn tạo cơ hội tìm kiếm thêm thu nhập cho người dân. Nhìn miếng xơ mướp dùng để tắm mà khách sạn của cô bạn tôi nhập về mà thấy tức. Chẳng có gì khó khăn để sản xuất ra chúng, tại sao chúng ta lại phải nhập khẩu?
SƠN LAM
