Giáo dục-đào tạo thành phố đến năm 2010

Xây dựng một nền giáo dục chất lượng cao

Báo cáo tham luận tại Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh lần thứ VIII về chất lượng giáo dục-đào tạo, Giám đốc Sở GD- ĐT TPHCM Huỳnh Công Minh nhấn mạnh: “Đến năm 2010 thế hệ trẻ thành phố Hồ Chí Minh sẽ đạt yêu cầu về phổ cập bậc trung học, có sức khỏe và chấp hành tốt pháp luật. Trong đó, phấn đấu có 20% học sinh tốt nghiệp phổ thông được vào đại học, có 30% thanh niên sử dụng thành thạo một ngoại ngữ, hầu hết các em biết ngoại ngữ, sử dụng được vi tính và được học nghề…”.

Nội dung báo cáo được nhiều người quan tâm. Chúng tôi xin tóm tắt những vấn đề về giải pháp để phát triển GD- ĐT TPHCM đến năm 2010. 

  • Nhìn thẳng vào những bất cập 
Nguồn lực học sinh giỏi thành phố luôn phát triển qua từng năm học. Trong ảnh: Học sinh trường THCS Nguyễn Du, Gò Vấp đoạt giải học sinh giỏi cấp quốc tế, quốc gia và thành phố trong lễ tuyên dương, khen thưởng đầu năm học 2005-2006.

Vào đầu năm học mới, ngành GD-ĐT thành phố đã tiến hành điều tra đại trà để xác định tình hình chất lượng giáo dục-đào tạo thực tế hiện nay. Thông tin ban đầu cho biết, có 5/24 quận, huyện; 140/317 phường, xã, thị trấn đã đạt chuẩn phổ cập bậc trung học. Có gần 20% học sinh sử dụng thành thạo một ngoại ngữ và gần 15% học sinh tốt nghiệp trung học được vào đại học.

Đây là những khởi điểm ban đầu, xác định mức phấn đấu nâng cao chất lượng giáo dục-đào tạo đến năm 2010. Tuy nhiên, so với yêu cầu phát triển của xã hội mỗi lúc một nhanh và lớn hơn cả về qui mô và chất lượng, trong xu thế hội nhập và phát triển, ngành giáo dục- đào tạo thành phố nhận thức được những bất cập của mình như sau: Qui hoạch các loại hình đào tạo các cấp chưa hoàn chỉnh, thiếu đồng bộ; chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học chậm đổi mới. Quản lý nhà nước trong điều kiện xã hội hóa giáo dục còn bất cập.

Tình trạng dạy thêm học thêm tràn lan chậm được khắc phục; bệnh thành tích còn phổ biến. Chất lượng đào tạo còn thấp, thiếu toàn diện, coi nhẹ dạy nghề, dạy làm người; chưa chú trọng giáo dục chính trị, lý tưởng, đạo đức và lối sống; đào tạo nghề còn kém về chất lượng, đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao chưa đáp ứng nhu cầu của thành phố và khu vực.

 Những khó khăn cơ bản đang có ảnh hưởng rất nặng nề đến sự phát triển của ngành giáo dục-đào tạo thành phố hiện nay là: số lượng học sinh tăng cơ học quá nhanh, mỗi năm có hàng ngàn học sinh các tỉnh thành bạn về thành phố. Số lượng trường lớp tuy có xây mới nhiều, hàng ngàn phòng học mới mỗi năm, nhưng vẫn khó đáp ứng những yêu cầu về nâng cao chất lượng giáo dục, hiện đại hóa và chuẩn hóa trường lớp, tổ chức học sinh học tập và hoạt động cả ngày trong trường, giảm sĩ số học sinh/lớp, cung ứng các phương tiện thư viện và thực hành thí nghiệm, rèn luyện thể chất cho học sinh... 

  • Tìm lời giải cho bài toán của 5 năm tới 

Trước tình hình như vậy, yêu cầu nhiệm vụ của ngành giáo dục- đào tạo thành phố giai đoạn từ 2005-2010 được đề ra như sau: tạo bước chuyển căn bản về nâng cao chất lượng toàn diện giáo dục-đào tạo, chú trọng kết hợp dạy chữ, dạy nghề, dạy làm người phù hợp với từng cấp học. Hoàn thiện quy hoạch phát triển theo hướng đa dạng hóa hệ thống các loại hình giáo dục, cân đối phù hợp giữa trường công, trường tư; phát triển đồng bộ hệ phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục dạy nghề.

Phát triển mô hình giáo dục mở với những hình thức học tập, thực hành linh hoạt, đáp ứng nhu cầu học tập thường xuyên của người dân. Đẩy mạnh xã hội hóa gắn chặt với chuẩn hóa, hiện đại hóa; thu hút mọi nguồn lực trong và ngoài nước để phát triển trường học, đặc biệt trường trung học chuyên nghiệp dạy nghề; đẩy mạnh khuyến học, khuyến tài đi đôi với nâng cao vai trò quản lý nhà nước về giáo dục-đào tạo. Hoàn thành phổ cập bậc trung học theo chuẩn thành phố vào năm 2008; phổ cập tin học, ngoại ngữ cho học sinh phổ thông.

Mở rộng qui mô các trường chuyên nghiệp gắn với các khu công nghiệp. Khuyến khích sự liên kết đào tạo giữa các trường; tăng cường hợp tác quốc tế, tạo điều kiện, mời gọi các trường học có uy tín trên thế giới đầu tư, hợp tác mở cơ sở trường học tại thành phố.
 
Phải thay thế phương pháp dạy học từ chương, nặng lý thuyết nhẹ thực hành, áp đặt một chiều từ phía người dạy đến người học sang phương pháp dạy học mới, dạy học hướng vào người học, lấy học sinh làm trung tâm, tạo mối quan hệ hợp tác giữa thầy và trò trong quá trình dạy học, phát huy tinh thần chủ động tích cực học tập trong học sinh, kiên trì hướng dẫn, gợi mở tạo điều kiện tư duy sáng tạo cho người học nhằm mục đích đào tạo toàn diện thế hệ trẻ có phẩm chất đạo đức, có tinh thần trách nhiệm với bản thân, với công việc và với cộng đồng, với thành phố và đất nước; có tri thức tốt, năng động sáng tạo, có bản lĩnh tự tin trong cuộc sống, biết hợp tác trong lao động, sử dụng tốt các phương tiện kỹ thuật hiện đại, nhất là ngoại ngữ và công nghệ thông tin...
 
Trong xu thế hội nhập và phát triển hiện nay của thành phố, yêu cầu của một bộ phận dân cư đòi hỏi giáo dục-đào tạo phải nâng cấp ngang tầm với khu vực và quốc tế, giáo dục-đào tạo thành phố phải đáp ứng, tạo điều kiện cho số đông học sinh du học tại chỗ và quan trọng nhất là điều tiết được ngân sách đầu tư vào những khu vực khó khăn, tạo sự bình đẳng công bằng trong giáo dục.

Vấn đề liên kết đào tạo hay xây dựng trường công lập theo chuẩn quốc tế và đa dạng hóa trường lớp thực hiện chủ trương xã hội hóa giáo dục từ nay đến năm 2010 cần thiết phải xây dựng thành lộ trình cụ thể, khả thi và đảm bảo yêu cầu tối thượng là phổ cập giáo dục, không để một trường hợp nào thất học do hoàn cảnh khó khăn 

 KIỀU PHAN

Các tin, bài viết khác