Con gái GS Đặng Thai Mai ra mắt hồi ký “Hoài niệm và mộng du”

SGGPO
Hơn 10 năm sau kể từ khi ra mắt tập hồi kí Tầm xuân, PGS.TS Đặng Anh Đào - con gái của GS. Đặng Thai Mai lại tiếp tục mạch hồi ức đó trong một cuốn hồi ký mới với một tinh thần mới mang tên Hoài niệm và mộng du (NXB Phụ nữ ấn hành).

Cuốn hồi ký gồm có bảy phần là hành trình từ những kí ức tuổi thơ Mùa hè - Biển thứ nhất của đời tôi, Từ mùa đông đến mùa thuNgười ra đi đầu không ngoảnh lại, tiếp tục với Đường tản cư qua bao suối lạ sông ngàn, Đường vô xứ Nghệ quanh quanh cho đến khi Hòa bình trở lại và đoạn Vỹ thanh - chu kì của đời người.

Khi viết những dòng hoài niệm này, tác giả "đã đến mùa đông của cuộc đời, nhưng lòng tôi vẫn không thể nguội lạnh, thoát khỏi cõi phù vân. Hỉ, nộ, ái, ố - tấn trò đời vẫn cứ tiếp tục. Những người bạn cũ và bao người thân yêu đã đi vào cõi hư vô. Nhưng tôi vẫn còn niềm vui chia sẻ với con cháu, học trò bao thế hệ, những lo lắng vì bệnh tật, những hi vọng ngắn ngủi, những hồi ức vui buồn... Đời tôi giờ chỉ còn là một cuộc mộng du". 

Con gái GS Đặng Thai Mai ra mắt hồi ký “Hoài niệm và mộng du”  ảnh 1Hồi ký "Hoài niệm và mộng du" được xem như là một sự tiếp nối của "Tầm xuân" ra mắt hơn mười năm trước của PGS.TS Đặng Anh Đào. 

Những dòng kí ức tuổi thơ trở đi trở lại với các ngôi nhà ở Hà Nội và Sầm Sơn mà Đặng Anh Đào chẳng thể quên được vì "với tôi, gia đình là mái ấm của nơi sum họp".

Tuổi thơ của cô bé Đặng Anh Đào đầy ắp những món ăn ngon như "cần già, củ kiệu, mẹ muối theo kiểu dân làng Ngò. Rau cần già chỉ hớt bớt lá, và kiệu muối cả thân lẫn rễ, rất giòn và ngon. Cần non thì nấu canh cà chua, cũng cây nhà lá vườn nấu với nước sông Chu", hay món cá trích do đích thân mẹ làm đã gợi thương gợi nhớ "Thanh đạm, bữa cơm của mẹ, dù sau này con có được ăn sơn hào hải vị, chẳng có bữa nào ngon như cơm của mẹ".

Đó là hình ảnh người cha - GS Đặng Thai Mai tận tụy với công việc, mà cũng rất tình cảm với các con. Đó là chị Đặng Bích Hà vui tính, sôi nổi; chị Đặng Thị Hạnh tính tình dịu dàng, hay chăm nom các em; em Đặng Xuyến Như xinh xắn, trong trẻo; và chị Đặng Thanh Lê là người gần gũi, thân thiết nhất với Đặng Anh Đào.

Trên đường tản cư qua bao suối lạ sông ngàn lên chiến khu Việt Bắc, cô bé Đặng Anh Đào được biết gia đình GS Nguyễn Xiển với bà Nguyễn Xiển tính tình xởi lởi, với những bát chè bột sắn trong vắt thơm mùi đường mía, trong đó có những lát sắn thái mỏng, những khúc mía chẻ sẵn ướp hoa bưởi; lên An toàn khu gặp gia đình luật sư Phan Anh, bác sĩ Đặng Văn Ngữ, Tôn Thất Tùng, trở lại Thanh Hóa, Nghệ An với những mối tình cảm lứa đôi đầu đời trong trẻo nơi mà "tôi đã nói những lời từ biệt, vì chị cả tôi đã khuyên rằng đang tuổi học trò, cần tập trung vào chuyện học hành".

Nổi bật trên dòng hồi ức tuôn trào này là những mạch ngầm của tình cảm sâu nặng mà Đặng Anh Đào dành cho người chồng của mình - Trung tướng Phạm Hồng Sơn - mà như bà cảm nhận là "một con người suốt ngày hoạt động không biết mệt và tràn đầy sinh lực".

Bà nhớ lại những ngày chân chồng mình đang bị bó bột nhưng ông vẫn đập vỡ bột để tập trung chỉ huy; những ngày lao động ở công trường, ông thức trắng đêm, và tình cảm của những anh em bạn bè chiến hữu thân thiết dành cho trung tướng ông mà bà cho rằng chỉ vào sinh ra tử cùng nhau mới có được tình cảm keo sơn gắn bó đến dường ấy.

Vào những năm tháng cuối cuộc đời, khi bị mắc bệnh quên rất nặng, quên cả đường gần nhà, nhưng khi dẫn ông đi tản bộ, lúc nào ông cũng hướng tới Viện bảo tàng quân đội. Đó là nơi ông ngồi lâu nhất, bởi có lẽ "tình cảm với quân đội đã hằn trong vô thức anh".

Giây phút ông sắp lìa bỏ cõi tạm, ông chỉ đòi về nhà thật sự khiến bất cứ ai đọc cũng không ngăn được những giọt nước mắt.

Cuốn hồi ký khép lại với những chiêm nghiệm về đời người của một người phụ nữ thông minh, sắc sảo, hài hước và đã trải qua cuộc đời phong phú, nhiều biến động. Thời gian vật chất của Đặng Anh Đào lúc này chỉ còn lại những cuộc mộng du về quá khứ, nếu nằm mơ về những người đã mất thì bà cũng chỉ thấy hình ảnh của họ lúc còn trẻ.

Đã đến tuổi bát tuần, nhưng bà vẫn giữ sở thích hồi còn nhỏ, thích đi ra biển và chiêm nghiệm: "Lớp sóng này vào vỗ bờ, rút ra khơi, lại lớp sóng khác, bao giờ cũng mới và tinh khôi. Cuối cùng, là con người, từ cát bụi người sẽ trở về cát bụi. Xuân, hạ, thu, đông, một chu kỳ khép kín. Ta sẽ được là cát ngoài biển khơi, trong hằng hà sa số hạt cát long lanh, dưới những rạn san hô đỏ như phản chiếu ánh bình minh…"

Hoài niệm và mộng du được Đặng Anh Đào viết bằng lối văn phong hóm hỉnh, duyên dáng và thật sự trong trẻo. Tác giả cứ xưng "tôi" mà dẫn dắt người đọc trải qua từng chặng đường đời của mình với nhiều bất ngờ và thú vị. Đây không chỉ đơn giản là một cuốn hồi kí mà chắc hẳn nó là cuốn tư liệu văn hóa hấp dẫn với tất cả bạn đọc, nhất là bạn đọc trẻ tuổi để nhìn lại một giai đoạn lịch sử đầy biến động của đất nước thông qua cuộc đời cụ thể của một người phụ nữ điềm đạm, thông minh và rất mực nhân hậu.

QUỲNH YÊN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thạc sĩ Nguyễn Huỳnh Thuật với tủ sách cộng đồng tại Nam Cát Tiên

Khai trương tủ sách miễn phí tại Nam Cát Tiên

Chiều tối nay, 15-2, tại địa chỉ 824 ấp 1, xã Nam Cát Tiên, huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai, tủ sách cộng đồng gồm hơn 200 đầu sách chọn lọc các loại (tiếng Việt và tiếng Anh), đã được khai trương phục vụ miễn phí học sinh, người dân địa phương và du khách đến tham quan Vườn quốc gia Cát Tiên.

Điện ảnh

Đạo diễn Hollywood: Quảng Bình rất thuận lợi cho phim bom tấn

Giám đốc Sở Du lịch Quảng Bình cho biết, đại diện các hãng phim hạng A của Mỹ khen ngợi cảnh đẹp của Quảng Bình là "những hình ảnh độc đáo họ chưa từng tiếp cận trong đời" và nhận định Quảng Bình có tiềm năng trở thành phim trường mới của Hollywood.

Âm nhạc

Lễ trao giải Grammy lần thứ 61

Lễ trao giải Grammy lần thứ 61 đã diễn ra tại Los Angeles, Mỹ sáng 11-2 (giờ Việt Nam). Nhiều hạng mục giải thưởng đã chính thức có chủ.

Mỹ thuật

Nhà đấu giá nghệ thuật Chọn khởi động phiên “Tết”

Với mong muốn chắt chiu hơi thở Tết Việt từ hội họa, thổi hồn vào đời sống tinh thần của mỗi người, Nhà đấu giá nghệ thuật Chọn sẽ tổ chức phiên 20 giới thiệu các sáng tác mang đậm nét thăng hoa trong văn hóa truyền thống của dân tộc. 

Sân khấu

Hát bội chào xuân với Lễ khai hạ - Cầu an

Sáng 11-2, Ban quản lý Di tích lịch sử văn hóa Lăng Tả quân Lê Văn Duyệt đã tổ chức “Lễ khai hạ - Cầu an”. Đông đảo du khách thập phương đã đến viếng, dâng hương hoa và thưởng thức các nghi thức lễ cúng tế truyền thống.

Sáng tác

Miền Trung

Đời người mơ ước một mái nhà
mái nhà có nóc
để sum vầy và trú mưa trú nắng
để thờ cha mẹ ông bà tổ tiên