Sài Gòn qua các loại thức uống

SGGP
Có thể nói, trên thế giới này có loại thức uống gì thì Sài Gòn cũng có, trong cuốn sách vừa mới phát hành Sài Gòn chuyện tập tàng (ảnh, NXB Văn hóa Văn nghệ) đã cho thấy điều này. Hơn thế, tác giả Lê Lade đã thông qua các loại thức uống, cách dùng các loại thức uống để khái quát nên một Sài Gòn với văn hóa đa chiều.

Sài Gòn qua các loại thức uống

Lê Lade, cái tên nghe lạ hoắc lạ huơ (phát âm theo giọng miền Nam là lạ quắc lạ quơ), nhưng nếu độc giả nào từng đọc qua bộ sách Sài Gòn - Một sợi tơ lòng (NXB Trẻ), hẳn sẽ nhận ra tác giả của giọng điệu têu tếu, tưng tửng mà có duyên của bộ sách đó, Lê Hoàng Hựu cũng chính là tác giả của tập tạp văn này. Về gốc gác của bút hiệu mới toanh này, Hựu cho biết lúc nhỏ anh đã trộm mấy chai bia Lade của ông ngoại đem ra bờ ruộng rủ bạn bè uống thử. Bị ông ngoại đánh đòn và từ đó “chết tên” Lade với đám con nít của vùng ngoại ô Sài Gòn khi đó.

Lê Lade gọi tập sách là “Chuyện tập tàng” như một nồi canh rau đủ loại hái trong vườn nhà thường xuất hiện trong các bữa ăn của người Việt, thay vì tạp bút hay tản văn. Chuyện tập tàng là những câu chuyện kể cà riềng cà tỏi của một gã sinh ra và lớn lên tại Sài Gòn, trung niên theo tuổi tác, nhưng vẫn còn “trẻ trâu” lắm lắm ở tâm hồn. Có lẽ, Sài Gòn một thời, nhất là vùng ngoại ô vẫn còn nguyên sơ với kênh rạch, cây cối, ruộng vườn trong ký ức chưa bao giờ tàn phai của Lê Lade.

Nhà văn Nguyễn Thành Nhân, cũng sinh ra và lớn lên tại Sài Gòn, nhận xét: “Lê Lade viết cà riềng cà tỏi, nhưng lôi cuốn, cầm lên đọc rồi là bứt không ra. Từng trang, từng câu chuyện mở ra những hồi ức với cánh đồng, khu vườn nhà nho nhỏ, ngọn đồi cao nguyên heo hắt…; những tao ngộ với các bậc kỳ nhân dị sĩ khi lê la quán xá, khi đột nhập vào hầm rượu… dẫn dắt chúng ta vào thế giới ẩn mật khôn lường của “kính thưa các loại chất lỏng có cồn và không cồn, có đường và không đường…”, túm lại một câu là những thứ có thể nốc một cái ực cả ly hoặc nhâm nhi từng ngụm”.

Sài Gòn, trong tựa đề của sách, chỉ là phạm vi mà từ đó những câu chuyện phát sinh. Thật ra, tác giả dẫn người đọc tới tận những phương trời Á Âu xa lạ, hoặc đi dọc theo những dặm đường dài đất nước, từ Ải Nam Quan tới Mũi Cà Mau, lần về nguồn của các thức uống đã và đang hiện diện ở Sài Gòn. Chẳng hạn, về nguồn gốc của rượu đế được lý giải: “Nấu rượu ở đâu, giấu rượu ở đâu ngon lành nhứt? Hổng ở đâu ngon lành bằng các ruộng cỏ lát, cỏ tranh, lau sậy,… sau vườn, sau rẫy. Nhưng tốt nhứt phải kể đến những ruộng cỏ đế bạt ngàn um tùm thời đó. Cho nên tên rượu đế xuất phát từ đây. Ở miền ngoài thì kêu là quốc lủi hay cuốc lủi”.

Người Hà Nội thường mời khách về nhà, còn người Sài Gòn hay mời bạn ra quán. Đó là nét khác nhau khi mà ở quán có nhiều loại thức uống để bạn tha hồ lựa chọn. Nhà văn Nguyễn Thành Nhân kể: “Chỉ xin bổ sung một chi tiết, mà tôi nghĩ cũng rất ư thú vị: Vài năm trước, trên bước đường lưu lạc quán xá đầu đường cuối phố, tôi và tác giả đã tình cờ quen biết nhau trong một buổi “tửu phùng tri kỷ”.

Vì vậy, sau này câu chào đầy tình thương mến thương của một dân nhậu Sài Gòn: “Bạn thân mến, hẹn gặp lại bạn ở Quán Tai Heo! Quán Tai Heo là loại quán bình dân thường gặp ở Sài Gòn và cũng là tên một truyện ngắn của nhà văn Bình Nguyên Lộc”.

Sài Gòn chuyện tập tàng được tác giả ghi chú: “Lược sử truyền miệng thức uống Sài Thành” thiết tưởng chỉ là chuyện lê la nghe rồi chép lại, nhưng đọc hết 200 trang sách thấy được sự “say đắm Sài Gòn chính hiệu” của tác giả dành cho thành phố này mới có thể nhớ nhiều đến vậy thông qua các loại thức uống mà người Sài Gòn dùng hàng ngày từ xưa đến nay.

SONG NHÂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thư viện là nơi phát triển phẩm chất, kỹ năng cho học sinh

Thư viện là nơi phát triển phẩm chất, kỹ năng cho học sinh

Trong hơn 18 năm có mặt ở nước ta, tổ chức Room to Read (RtR) Việt Nam đã xây dựng được 1.522 mô hình “Thư viện thân thiện”, 765 thư viện nhân rộng tại 34 tỉnh, thành trên cả nước với tỷ lệ mượn sách là 22,4 cuốn/em/năm. Bằng những việc làm của mình, RtR bước đầu đã giúp hình thành thói quen đọc sách cho trẻ. 

Điện ảnh

Kiểm tra lại quy trình cấp phép phim Vợ ba

Xung quanh phản ánh của báo chí về “cảnh nóng” của diễn viên trong bộ phim Vợ ba, ngày 20-5, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT-DL) Nguyễn Ngọc Thiện đã có chỉ đạo kiểm tra quy trình cấp phép phim này, tham mưu lãnh đạo bộ phương án xử lý.

Âm nhạc

“Chuyến xe âm nhạc” - sân chơi hiếm hoi của sinh viên

Chương trình “Chuyến xe âm nhạc” mùa 3 do Đài Truyền hình TPHCM (HTV) tổ chức vừa khép lại bằng vòng thi chung kết đầy cảm xúc của 4 đội nhóm: CLB Âm nhạc (Trường ĐH Công nghiệp), Học viện Công nghệ Bưu chính viễn thông, ĐH Tôn Đức Thắng và ĐH KHXH-NV TPHCM. 

Mỹ thuật

Đoàn TPHCM tham gia Triển lãm Mỹ thuật nữ họa sĩ quốc tế 2019 tại Nga

Đoàn họa sĩ nữ TPHCM gồm các họa sĩ Đặng Thị Dương, Cao Thị Được, Huỳnh Phương Thị Đài Trang, Nguyễn Thị Anh Đào, Nguyễn Trí Minh Thư và Vũ Trần Mai Trâm vừa lên đường tham gia Triển lãm Mỹ thuật nữ họa sĩ quốc tế năm 2019, tổ chức tại Trung tâm Lịch sử nghệ thuật tại thủ đô Mátxcơva, Cộng hòa Liên bang Nga, diễn ra từ nay đến hết ngày 23-5.

Sân khấu

Vụ án Lệ Chi Viên dự Liên hoan Tuồng và dân ca kịch toàn quốc 2019

Sáng 16-5, hơn 40 nghệ sĩ, nhạc công Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TPHCM đã đến TP Thanh Hóa tham gia Liên hoan Tuồng và dân ca kịch toàn quốc năm 2019. Liên hoan do Cục Nghệ thuật biểu diễn - Bộ VHTT-DL phối hợp với Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam và Sở VHTT-DL tỉnh Thanh Hóa tổ chức, tổng kết trao giải vào tối 20-5.

Sáng tác

Hạ về

Mưa hạ lại về trên phố 
Tháng ngày trôi như thoi đưa
Đã hơn nửa đời phiêu bạt
Bạn bè đứa tỉnh đứa ngơ