Đầu năm học 2007-2008, cùng với hàng chục triệu học sinh trên cả nước, 61 học sinh và 3 giáo viên “cắm bản” tại một bản làng được xem là heo hút thuộc chiến khu Ba Lòng năm xưa (ảnh 1), cách đường 9 Nam Lào 3km đường núi về phía cánh Tây dãy Trường Sơn (bản Khe Ngài, Xã Đăk Rông, Huyện Đăk Rông, Quảng Trị) nô nức vượt suối đến trường.
Đây là lần đầu tiên được học trong trường mới do Tạp chí HTV Chuông Gió và Công ty cổ phần SXTM Thiên Long xây tặng trị giá 400 triệu đồng nên các em học sinh Vân Kiều (từng được cả nước biết từ khi đồng bào Vân Kiều tự nguyện mang họ Hồ vì lòng kính yêu vị cha già dân tộc: Chủ tịch Hồ Chí Minh) vô cùng háo hức. Ở Khe Ngài hiện không có điện, nước, đường, trạm xá… nên hai anh em Hồ Thị Thư, Hồ Tương đã tận dụng ánh sáng mặt trời để ôn lại bài vở trước khi chính thức nhập học (ảnh 2).
Cũng đầu năm học 2007-2008, để được học dưới một ngôi trường khang trang này, em Hồ Thị Vân, lớp 3, phải nhờ mẹ là Hồ Thị Là cõng qua ba con suối, một ngọn đèo (ảnh 3). Tuy nhiên, bé Vân không ngờ rằng em và các bạn còn nhận được những phần quà (ảnh 4) gồm sách vở, dép, quần áo và một Bộ truyện cổ tích Việt Nam do Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân gửi tặng.
Trong khi cùng bạn bè vượt suối cho kịp giờ khai giảng (ảnh 5), chú bé Hồ Văn Sầy luống cuống bị té ngã (ảnh 6) và ướt hết tập vở. Sầy bảo, ngày xưa vào mùa mưa lũ, để việc học không bị gián đoạn, các em phải vượt sông Đăk Rông và ở trọ học bên kia sông cho đến khi nước rút mới về lại bản để tránh lũ. Lên bản Khe Ngài nằm vắt vẻo trên dãy Trường Sơn, phóng viên Tuần San SGGP Thứ Bảy cũng phải vượt sông Đăk Rông trên chiếc thuyền mỏng mảnh, qua nhiều ngọn đèo cao và lội nhiều con suối (ảnh 6)… để thấm thía sự học đầy vất vả của học sinh ở đây. Tuy nhiên, đúng như Bác Hồ lúc sinh thời đã mong ước, dù Khe Ngài còn đến 70% hộ nghèo nhưng hầu hết các cháu học sinh đều được ăn mặc lành lặn, đều được học hành.
MINH ANH