Hàng Đào là một trong những con phố cổ nhất Hà Nội. Nơi đây ngày xưa có nghề nhuộm màu và theo nhiều nhà nghiên cứu, từ “đào” (hay “điều”) có nghĩa “màu đỏ” là xuất phát từ cái nghề nhuộm màu này.
Từ 1945 về trước, Hàng Đào chủ yếu là nơi sinh sống của những ông quan về hưu. Các bà vợ quan mở cửa hàng buôn bán tơ lụa tại gia. Đầu thế kỷ 20, các thương gia Ấn Độ tới đây buôn bán và cũng mở các cửa hàng tơ lụa, vải vóc nên người Pháp gọi con phố này là phố Tơ lụa (rue de la Soie).
Thời kỳ thuộc Pháp, dân Hàng Đào vẫn giàu sang phú quý và giữ được truyền thống kinh doanh. Có gần 90% người Hàng Đào hiện nay thuộc vào “làn sóng mới”. Hàng Đào giờ đa phần là các cửa hiệu kim hoàn, thời trang, đồng hồ... chứ không đơn thuần là phố “rue de la Soie” như xưa nữa.
Những người yêu Hà Nội không mấy ai quên được là nét đẹp của những cô gái Hàng Đào. Nhà văn Băng Sơn ví những cô gái Hàng Đào trong quá khứ lúc nào cũng mặt hoa da phấn, ăn mặc chải chuốt, phong cách đoan trang ngồi bán hàng và mỗi lời nói của các cô khiến khách hàng không dễ bỏ đi. Ngoài cách ăn nói nhẹ nhàng, khéo léo, con gái Hàng Đào xưa có biệt tài kinh doanh nhưng là sự kinh doanh khôn ngoan chứ không phải cái kiểu chụp giựt như bây giờ.
Có thể thấy, những nét văn hóa đặc trưng của Hàng Đào xưa giờ đã dần mai một nhường chỗ cho sự pha tạp tân thời. Qua phố Hàng Đào, ngước mắt lên cao một chút, vẫn còn đó những mái ngói, ô cửa cũ kỹ nhưng đan xen vào là nhà cao tầng, biển hiệu, cửa kính sáng choang.
Ông thợ vẽ truyền thần, với gần 40 năm làm nghề ở 51 Hàng Đào, bảo rằng: “Trước đây, người Hàng Đào cực kỳ giản dị, nhưng là sự giản dị sang trọng. Cứ nhìn cung cách các bà, các chị, các cô xuống phố, ra chợ là biết ngay. Có một vẻ gì đó nhàn nhã, tinh tế, yêu kiều rất khó diễn tả”...
Vẫn biết, thời gian cứ trôi, tất cả đều phải có sự đổi thay; tốt có, xấu có và phố Hàng Đào cũng không ngoại lệ. Nói lại chuyện cũ, lục tìm ký ức cũng chỉ là để làm dịu đi sự khó chịu về nhịp sống hiện đại đã và đang có ở phố Hàng Đào bây giờ nơi vốn được xem là tâm điểm của đất Tràng An thanh lịch...
Minh Hải
