Nhà khoa học Nhật Bản đoạt giải Nobel Vật lý 2008, Toshihide Maskawa vốn rất “e thẹn”, chỉ thích chú tâm nghiên cứu hơn là xuất hiện trước công chúng. Việc sang Thụy Điển lãnh giải Nobel cũng sẽ một điều... khó cho ông, theo tiết lộ của chính vợ ông.
Nảy ra ý tưởng khi đang... tắm
Maskawa tóc bạc, đeo kính và... e thẹn
Những năm 1970, Maskawa và Makoto Kobayashi cùng nghiên cứu lý thuyết tại sao phản vật chất nhiều khi không tuân theo những quy luật như vật chất? Ngày 8-10, trả lời phỏng vấn của Hãng tin AP qua điện thoại từ nhà ông ở Kyoto (Tây Nhật Bản), Maskawa cho biết: “Có nhiều điều tôi phải quan tâm và tôi thường xử lý chúng cùng lúc”. Maskawa tiết lộ, ý tưởng dẫn đến thành quả giúp ông đoạt giải Nobel Vật lý 2008 đã nảy ra khi ông đang tắm.
Ông mô tả, ý tưởng dẫn đến giải Nobel đã không cần nhiều nỗ lực: “Nó chỉ việc... đến với tôi, đó là một cú đột phá, sau khi tôi có nhiều thời gian suy nghĩ về nó”.
Maskawa hiện là giáo sư vật lý tại Đại học Kyoto Sangyo. Ông cũng dạy tại Đại học Nagoya, quê nhà ông ở miền Trung Nhật Bản. Khả năng làm nhiều việc cùng lúc đã giúp ông đạt nhiều thành công. Thời thiếu niên, Maskawa thường vừa học vừa nghe radio. Hiện nay, ông vẫn vừa tính toán vừa xem ti vi. Tuy nhiên, có một điều Maskawa chưa hề làm, dù ông là một nhà khoa học nổi tiếng, đó là... ra nước ngoài.
Không có hộ chiếu đi lãnh giải
Nếu ngày 10-12 tới, Maskawa sang Stockholm (Thụy Điển) để nhận giải Nobel, đó sẽ là lần đầu tiên ông xuất ngoại. Bà Akiko, vợ Maskawa, ngày 8-10 cho biết, nếu muốn đi nhận giải, trước tiên ông phải xin cấp hộ chiếu vì ông chưa hề có thứ giấy tờ rất phổ biến với người Nhật này.
Theo bà, Maskawa cảm thấy “rất dị ứng với việc phải nói tiếng Anh”. Trước nay, mỗi khi Maskawa được mời ra nước ngoài nhận giải hoặc diễn thuyết, ông vẫn nhờ người đi thay là Kobayashi, nhà khoa học cùng đoạt giải Nobel 2008 với ông.
Khi giới báo chí tìm gặp Maskawa, ông cố che giấu sự e thẹn của mình bằng những nụ cười. Ông cũng “làm dáng” bằng cách đưa cao 2 tay rồi nói: “Các bạn thích tôi làm thế này để diễn tả sự vui sướng, đúng không?”.
Trước đó, Maskawa có nói với các phóng viên rằng ông “không thấy hạnh phúc” khi đoạt giải và lễ trao giải “chỉ là một dạ tiệc của giới thượng lưu”. Nhưng ngày 8-10, ông lại cười và tiết lộ với báo chí: “Tôi là người thích làm ngược, khi có ai bảo tôi nhìn bên trái thì tôi lại nhìn bên phải. Là nhà khoa học, tôi thấy hài lòng nhất khi được các nhà khoa học khác thừa nhận mình đúng. Dĩ nhiên tôi vui sướng khi được khen”.
Giải Nobel Vật lý 2008 được công bố ngày 7-10. Trị giá giải là 1,4 triệu USD, trong đó 1/2 giải thuộc về Yoichiro Nambu, 87 tuổi, nhà khoa học Mỹ gốc Nhật Bản, do “phát hiện cơ chế phá vỡ đối xứng tự phát trong các hạt hạ nguyên tử”, giúp giới khoa học giải thích tại sao vũ trụ được tạo thành từ các hạt vật chất, chứ không phải hạt phản vật chất; 1/2 giải còn lại thuộc về Toshihide Maskawa, 68 tuổi, và Makoto Kobayashi, 64 tuổi, 2 nhà khoa học Nhật Bản, do “phát hiện nguồn gốc của phá vỡ đối xứng, từ đó dự đoán sự tồn tại của ít nhất 3 họ hạt quark trong tự nhiên”, giúp hiểu rõ những gì xảy ra bên trong các cấu trúc nhỏ nhất của vật chất. |
HỒNG CHUYÊN (theo AP, AFP)
(SGGP 12G)
>> Nobel Vật lý 2008: Trao cho những công trình nghiên cứu về các hạt cơ bản
