Những “lỗ hổng”

Báo SGGP ngày 13-1 có bài viết “Đảo chiều” cảnh báo về hiện tượng gia cầm nhập khẩu ngày càng nhiều đang lấn dần thị trường trong nước. Theo Chi cục Thú y TPHCM, gà làm sẵn (chủ yếu là đùi, cánh) từ Mỹ, Australia, Brazil, Canada… đã được nhập khẩu với số lượng ngày càng tăng. Tháng 1-2006 có khoảng 50 tấn thịt gà nhập khẩu, tháng 12-2006 là 2.800 tấn/tháng, đến tháng 1-2007 các đơn vị nhập về 3.500 tấn và tháng 2 - 3 vừa qua trên 4.000 tấn. Việc nhập khẩu gà đang xuất hiện những lỗ hổng, ảnh hưởng đến quyền lợi người chăn nuôi, nhà kinh doanh và người tiêu dùng.

Với giá bán bình quân thấp hơn gà làm sẵn cùng loại 5.000 – 10.000 đồng/kg đã thu hút khá nhiều người tiêu dùng “ghé” vào mua, dĩ nhiên, không kể một số khách hàng có tiền, chỉ thích mua gà ta làm sẵn với giá cả trên dưới 100.000 đồng/kg. Như vậy, xét về giá, gà nhập khẩu của khoảng 7 đơn vị nhập về đang có lợi thế hơn gà công nghiệp làm sẵn trong nước.

Trong bối cảnh dịch cúm gia cầm tạm thời lắng dịu, giá cả là yếu tố quan trọng để người tiêu dùng tính toán trong việc chi tiêu hàng ngày. Theo các chuyên gia, nếu gà nguyên con làm sẵn nhập khẩu có mức thuế bảo hộ 35% còn có thể giúp cho người chăn nuôi trong nước tạm thời cạnh tranh được, nhưng các đơn vị chỉ nhập từng bộ phận riêng như đùi, cánh gà làm sẵn (người nước ngoài chủ yếu ăn phần ức gà, những phần còn lại được bán rất rẻ, nhưng được người tiêu dùng trong nước ưa thích) với mức thuế các loại là 25%, 13.600 đồng/kg (tương đương 0,85 USD/kg) thật sự gây khó khăn cho người chăn nuôi trong nước, nhất là những trại nuôi nhỏ.

Sự khó khăn này không dừng lại ở người chăn nuôi. Trong lúc nhà chế biến và kinh doanh trong nước phải tuân thủ các quy định về việc phải xây dựng khu giết mổ tập trung; gia cầm làm sẵn khi đưa ra thị trường phải trong bao bì (hút chân không); ghi nhãn mác rõ ràng, tên đơn vị giết mổ, hạn sử dụng; bán trong siêu thị hay bán lẻ ở các đại lý, các chợ đều phải có tủ bảo ôn…

Những điều này phải đảm bảo và chịu sự kiểm soát chặt của cơ quan kiểm soát thú y, quản lý thị trường. Trong khi đó, gà nhập khẩu về đến TPHCM được đưa về các kho cấp đông, sau đó, được rã đông, đựng trong các thùng lạnh 10-20kg giao cho các đầu mối và bán cho người tiêu dùng, không báo cho cơ quan thú y địa phương kiểm dịch trước khi xuất bán và xác nhận nhằm đảm bảo chất lượng trước khi đưa ra thị trường.

Do điều kiện bảo quản không đảm bảo, khi đưa ra thị trường dễ dẫn đến tình trạng gà nhập khẩu có thể bị lây nhiễm một số vi khuẩn, ảnh hưởng đến việc an toàn vệ sinh thực phẩm. Điều này không chỉ trái với những quy định chung của TP và cả nước mà còn gây khó khăn cho người quản lý, khó phân biệt gà nhập khẩu hay là gà giết mổ lậu trong nước bán trên thị trường, tạo sân chơi không bình đẳng giữa người kinh doanh gia cầm giết mổ trong nước và nhập khẩu.

Chi cục Thú y TPHCM cho biết, một số đơn vị nhập khẩu chưa thực hiện đầy đủ các quy định về tem nhãn hàng hóa lưu thông trong nước và nhập khẩu theo Nghị định 178/NĐ-CP như: điều kiện kinh doanh chưa đảm bảo, không ghi nguồn gốc xuất xứ từ nước nào (Công ty Vinafood), nhãn phụ tiếng Việt không ghi rõ chế độ bảo quản sản phẩm, thời hạn sử dụng (Công ty TNHH TMDV Số Dách), trên nhãn ghi chủng loại hàng hóa không đúng với chủng loại hàng hóa thực tế hoặc nhãn chỉ mang tính hình thức (kích cỡ quá nhỏ, dán nơi khó nhìn thấy...).

Chi cục Thú y TP đang phối hợp với các đoàn liên ngành kiểm tra, chấn chỉnh tình hình nêu trên nhằm đảm bảo nguồn thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng. Tuần qua, Đoàn 3 liên ngành TP đã phát hiện lô hàng 1.100kg đùi gà đông lạnh nhập khẩu (gồm 50 thùng, 22kg/thùng) vận chuyển không có giấy chứng nhận kiểm dịch, chỉ có hóa đơn. Qua xác minh và làm việc với chủ hàng, đoàn mới xác định được nguồn gốc hợp lệ.

Tuy nhiên, chủ hàng là Công ty TNHH Vạn Lĩnh, Công ty TNHH TMDV Số Dách có hành vi vi phạm hành chính trong công tác thú y như khai báo không trung thực, không có giấy chứng nhận kiểm dịch, lẩn tránh việc kiểm dịch tại các trạm kiểm dịch động vật đầu mối của TP. Vì vậy, đoàn đã lập hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính trên 2 triệu đồng. Hiện nay vẫn chưa có sự phối hợp chặt giữa nơi cho phép nhập khẩu là Cục Thú y với địa phương, nên thông tin về đơn vị nhập không rõ ràng, gây khó khăn trong việc quản lý và kiểm soát gà làm sẵn khi lưu thông trên thị trường.

CÔNG PHIÊN