Tăng cường liên kết giữa các bậc học: Giúp học sinh xác định mục tiêu và lộ trình học tập phù hợp

Năm học 2022-2023, nhiều trường học trên địa bàn TPHCM đẩy mạnh các hoạt động giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm học tập giữa các bậc học. Đây là một trong những hình thức nhằm phát huy tính chủ động của người học, qua đó giúp học sinh xác định mục tiêu và lộ trình học tập phù hợp.
Học sinh Trường THPT Bùi Thị Xuân (quận 1, TPHCM) tham quan tìm hiểu cơ sở 2 Trường Đại học Ngoại thương TPHCM
Học sinh Trường THPT Bùi Thị Xuân (quận 1, TPHCM) tham quan tìm hiểu cơ sở 2 Trường Đại học Ngoại thương TPHCM

Nâng cao hiệu quả hướng nghiệp 

Tuần qua, hơn 2.000 học sinh ở 3 khối 10, 11 và 12 của Trường THPT Bùi Thị Xuân (quận 1) đã tham gia hoạt động tham quan trải nghiệm tại 17 trường đại học trên địa bàn thành phố nhằm tìm hiểu các ngành nghề đào tạo, môi trường học tập cũng như cơ hội nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp đại học. Nguyễn Đình Nhã Đoan, học sinh lớp 10A11, Trường THPT Bùi Thị Xuân, cho biết: “Đây là lần đầu tiên em đến một trường đại học. Từ cơ sở vật chất, kho tài liệu tra cứu ở thư viện đến thói quen học tập của các anh chị sinh viên đều khác rất nhiều so với bậc phổ thông. Chuyến tham quan giúp em củng cố mục tiêu thi đậu vào trường đại học mơ ước”. Thầy Nguyễn Hùng Khương, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân, thông tin, trước khi tham gia chuyến đi thực tế, học sinh đã được nghe tư vấn tại trường. Sau thời gian tìm hiểu và cân nhắc, các em được yêu cầu lựa chọn một trường đại học yêu thích để đăng ký tham quan tìm hiểu. Hoạt động nhằm tăng cường hiệu quả hướng nghiệp cho học sinh, giúp các em tìm hiểu sâu hơn về các ngành học, từ đó xác định mục tiêu phấn đấu phù hợp khả năng, sở thích và điều kiện tài chính của gia đình. 

Theo PGS-TS Trần Quốc Trung, Phó Giám đốc cơ sở 2, Trường Đại học Ngoại thương TPHCM, những trải nghiệm ban đầu về môi trường đại học giúp học sinh xác định rõ hơn lộ trình học tập sau 12 năm học phổ thông. Đặc biệt, cơ hội được gặp gỡ, giao lưu với sinh viên các chuyên ngành đào tạo giúp học sinh phổ thông hiểu hơn về yêu cầu của các ngành học. Dương Muôn Triệu (sinh viên năm nhất, đang theo học chương trình liên kết đào tạo quốc tế tại cơ sở 2, Trường Đại học Ngoại thương TPHCM) cho rằng, việc tham quan tìm hiểu các ngành đào tạo ở bậc đại học từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường phổ thông là “bước chạy đà” cần thiết, giúp học sinh không lãng phí thời gian phải chọn lại ngành học nếu chẳng may phát hiện ngành đó không phù hợp, đồng thời được các anh chị đi trước hỗ trợ giải đáp thắc mắc, khó khăn trong quá trình theo đuổi mục tiêu nghề nghiệp của bản thân, tư vấn về các cơ hội nhận học bổng, điều kiện du học nước ngoài... 

Ngoài ra, theo thầy Trần Quốc Thắng, giáo viên chủ nhiệm lớp 11A9, Trường THPT Bùi Thị Xuân, hiện nay thông tin về các trường đại học, ngành nghề đào tạo có rất nhiều trên mạng internet. Tuy nhiên, việc trải nghiệm thực tế, “thấy tận mắt, nghe tận tai”, đặt câu hỏi với các giảng viên đại học giúp học sinh hiểu hơn về yêu cầu học tập ở bậc đại học, củng cố các mục tiêu phấn đấu so với việc tìm hiểu tại nhà hoặc ngồi nghe tư vấn ở sân trường. 

Phát huy sự chủ động của người học

Nhiều trường THPT cũng đẩy mạnh hoạt động giao lưu với các trường THCS trên địa bàn lân cận nhằm tạo cơ hội cho học sinh lớp 9 tham quan tìm hiểu môi trường học tập ở bậc THPT. Cô Hoàng Thị Hảo, Hiệu trưởng Trường THPT Đào Sơn Tây (TP Thủ Đức), cho biết, hàng năm nhà trường đều tổ chức cho học sinh đến các trường THCS trú đóng trên địa bàn TP Thủ Đức giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm học tập kết hợp biểu diễn văn nghệ. Song song đó, phụ huynh và học sinh các trường THCS được tạo cơ hội đến Trường THPT Đào Sơn Tây tham quan, tìm hiểu môi trường học tập cũng như hoạt động của các câu lạc bộ sáng thứ 7 hàng tuần vào khoảng giữa học kỳ 2 của năm học. 

Tương tự, nhiều năm qua, học sinh khối 9, Trường THCS Minh Đức (quận 1) được tạo cơ hội tham quan, tìm hiểu môi trường học tập của các trường THPT Lương Thế Vinh (quận 1), THPT Nguyễn Hữu Thọ (quận 4)… Tham gia các buổi trải nghiệm, học sinh được trực tiếp tham quan cơ sở vật chất của các trường THPT, gồm phòng học, phòng chức năng, nhà ăn bán trú, tìm hiểu hoạt động của các câu lạc bộ cũng như các hoạt động ngoại khóa được tổ chức hàng năm. Qua đó, các em có thêm thông tin để đăng ký nguyện vọng tuyển sinh lớp 10 phù hợp khả năng và sở thích của bản thân.

Đối với cấp học nhỏ hơn, năm học 2022-2023, nhiều trường tiểu học trên địa bàn TPHCM cho biết sẽ khôi phục hoạt động tổ chức Ngày hội “Giới thiệu ngôi trường tiểu học của em” dành cho phụ huynh và học sinh mầm non 5 tuổi đến tham quan, tìm hiểu trường tiểu học. Đây là hoạt động được các trường tổ chức từ nhiều năm trước, nhưng hai năm qua bị gián đoạn do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Đến với các hoạt động, ngoài việc tham quan, tìm hiểu môi trường giáo dục, phụ huynh và học sinh còn được cung cấp thông tin về chương trình học để có sự chuẩn bị tốt hơn về tài chính, kỹ năng học tập ở bậc học mới, qua đó phát huy tính chủ động của người học. Tuy nhiên, hiệu trưởng một trường mầm non trên địa bàn TP Thủ Đức cho biết, việc tổ chức cho học sinh mầm non tham quan, tìm hiểu trường tiểu học chưa thể tổ chức đại trà do đòi hỏi cao về công tác đảm bảo an toàn cho học sinh.

Chọn ngành trước khi chọn trường


Nhằm giúp học sinh xác định lộ trình học tập phù hợp trước khi bước vào giai đoạn xét tuyển đại học, Trường THPT Lê Trọng Tấn (quận Tân Phú, TPHCM) vừa phối hợp với Công ty Gia sư eTeacher tổ chức chương trình “Đối thoại cùng thủ khoa năm học 2022-2023”. Năm nay, chương trình mở rộng đối tượng cho học sinh hai khối 10 và 11. 

Tại buổi chia sẻ, bạn Phan Thị Hương, Thủ khoa khối C00 năm 2021, Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM), cho biết, lộ trình học tập cần được xác định ngay từ năm lớp 10 chứ không nên chờ đến lớp 12. “Kiến thức lớp 10 và 11 không xuất hiện nhiều trong kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia nhưng đây là hai năm học nền tảng giúp học sinh có kỹ năng xử lý đề bài, tiết kiệm được thời gian làm bài”, bạn Phan Thị Hương bày tỏ. Cũng theo thủ khoa này, học sinh nên chọn ngành học trước khi chọn trường đại học, đừng vì trường đó thuộc hàng tốp mà cố thi đậu vào bằng mọi giá dù ngành học không phù hợp năng khiếu, lĩnh vực mình đang theo đuổi. Ở góc độ khác, theo bạn Nguyễn Công Khải, thủ khoa đầu vào ngành Quản lý nhà nước, Học viện Cán bộ TPHCM, kỳ xét tuyển đại học năm 2022, trong chương trình THPT, các môn học khoa học xã hội có sự liên hệ và thống nhất từ lớp 10 đến lớp 12, phát triển tuần tự từ thấp đến cao, quá khứ đến hiện tại. Do đó, việc liên kết nội dung bài học không những giúp học sinh có cái nhìn bao quát, sâu rộng về tổ hợp môn học xã hội mà còn giúp các bạn nhớ nhanh và nhớ lâu kiến thức. Để học tốt các môn khoa học xã hội, bạn Công Khải cho rằng, cần bám sát sách giáo khoa vì đây là tài liệu mang tính tổng kết và tinh gọn đầy đủ kiến thức. Hiện nay, số lượng ngành học xét tuyển các môn học thuộc tổ hợp khoa học xã hội rất đa dạng như sư phạm, luật, công tác xã hội, chính trị học, quản lý công, quản trị văn phòng… nên rất rộng cửa đối với học sinh. 

Bạn Nguyễn Đắc Long, sinh viên ngành Công nghệ thông tin, Trường Đại học Sư phạm TPHCM, cho biết, bản thân trước đây từng định hướng học khối A nhưng cuối năm lớp 11 đổi sang khối B nên phải vất vả học lại từ đầu kiến thức của môn Sinh học. Vì thế, lời khuyên của bạn Đắc Long là không chỉ các bạn học sinh khối 10 mà cả khối 11 hãy suy nghĩ thật kỹ trong việc lựa chọn môn học, khi đã chọn thì đừng nản chí, hãy tìm cách làm cho môn học trở nên hứng thú vì khi chọn lại sẽ cực kỳ khó khăn.

Tin cùng chuyên mục