TPHCM, giao thông thủy mùa mưa chưa an toàn

Hệ thống giao thông thủy nội địa ở TPHCM đã giải quyết bớt tình trạng căng thẳng của mạng lưới đường bộ, góp một phần không nhỏ trong vận chuyển hành khách đi các tuyến nội địa. Tuy nhiên, giao thông thủy về mùa mưa cũng tiềm ẩn nhiều hiểm nguy, nhất là trên các tuyến sông lớn.

Tai nạn vẫn luôn rình rập

Các tàu có trọng tải nhỏ, chở quá tải dễ bị tai nạn trong mùa mưa bão. Ảnh : Việt Dũng

TPHCM là địa phương có năng lực giao thông thủy rất lớn. Hiện nay, toàn TP có 235 bến cảng, bến thủy nội địa đang hoạt động (trong đó có 40 bến không phép) với cả ngàn phương tiện (kể cả vận tải hành khách và vận tải hàng hóa).

Hệ thống vận tải đường thủy tại TPHCM được xem là lớn nhất nước với 70% lượng hàng hóa vận chuyển qua và mạng lưới sông rạch chằng chịt là lợi thế nhưng cũng là nguyên nhân dẫn đến những vụ tai nạn giao thông (TNGT) gây thiệt hại về người và tài sản.

Theo thống kê của cơ quan chức năng, trong 4 tháng đầu năm 2008, TPHCM đã xảy ra 8 vụ TNGT đường thủy nội địa (làm 2 người chết), gây thiệt hại lớn về tài sản. TNGT chủ yếu là ở các loại tàu thuyền chở hàng hóa nặng.

Đối với các sà lan chở cát, bùn, chở đồ dùng thi công công trình nặng đi trên các sông dù lớn hay nhỏ… thì nguy cơ tự chìm rất cao. Trong tháng 3-2008, tại kênh Lý Văn Mạnh (huyện Bình Chánh), ghe chở bùn biển đăng ký SG-2187 trọng tải 40 tấn bị phá nước chìm.

Ghe này chưa kịp được trục vớt thì hai ngày sau, ghe chở than bùn biển kiểm soát TG-5152 đến khu vực này đã va vào ghe trên và chìm luôn, gây thiệt hại trên 40 triệu đồng, chìm 95 tấn than bùn.

Trong tháng 4-2008, tại khu vực hạ lưu cầu Rạch Chiếc, tàu chở búa đóng cọc biển kiểm soát SG-0380 đã tự chìm, phải 3 ngày sau mới trục vớt xong. Lý do khiến các tàu chở nặng bị chìm là do nước ròng tàu bị hít xuống đáy sông, đến khi nước lên, lái tàu sơ suất không kịp khởi động cho tàu lên theo con nước trong khi tàu bị giữ chặt bởi mỏ neo nên nước tràn vào làm chìm tàu.

Còn các sà lan chở cát hoặc bùn mới lấy trên sông thì thường rất nặng, dễ thấm nước, chỉ cần sà lan bị nghiêng hoặc khoảng chắn giữa sà lan và mặt nước không cao, nước tràn vào sẽ chìm ngay.

Các vụ tai nạn va đụng vào trụ cầu gây hư hại cho các cây cầu cũng không phải là ít, như vụ tai nạn trên sông Cần Giuộc vào ngày 7-4-2008 đã làm gãy 2 trụ bê tông, nghiêng 4 trụ và 3 trụ sắt giàn giáo của cầu Cần Giuộc, gây thiệt hại khoảng 500 triệu đồng.

Nguyên nhân

Hầu hết TNGT đường thủy thường xảy ra ở những nơi có nhiều tàu thuyền qua lại, như bến Bạch Đằng khúc sông có nhiều tàu biển, tàu cánh ngầm, tàu du lịch vào ra, lại có nhà hàng nổi trên sông, và nhiều đò ngang, đò dọc ngược xuôi khiến tầm nhìn hạn chế, dễ va đụng. Với các tài công, bến Bạch Đằng là một “điểm đen” nguy hiểm.

Các ngã ba sông cũng là nơi dễ xảy ra tai nạn như ngã ba Kênh Tẻ - sông Ông Lớn, ngã ba sông Sài Gòn - Kênh Tẻ - cầu Tân Thuận, ngã ba sông Chợ Đệm - Bến Lức… do vào mùa mưa nước sâu và chảy mạnh.

Tại những đoạn sông có cầu bắc qua với “tĩnh không” (khoảng cách từ mặt nước đến đáy cầu) thấp thì cả dòng sông mất đi năng lực vận tải và khoảng không nhỏ hẹp bên dưới cầu sẽ là nơi dễ xảy ra tai nạn. Theo quy định, “tĩnh không” đạt độ an toàn phải từ 2,5m trở lên.

Thế nhưng vào mùa mưa, khi nước lớn, nhiều chỗ có cầu bắc ngang, khoảng cách ấy chỉ còn chưa đầy 2m làm tàu thuyền rất khó chui lọt, nếu bị mắc kẹt sẽ chìm tàu, gây tai nạn. Chẳng hạn như cầu Bình Lợi, cầu Tân Thuận khoảng cách này quá nhỏ nên nhiều sà lan chở hàng hóa khi qua đây phải “lui cui” mãi mới “thoát” được.

Một bộ phận người lái tàu thuyền không có chứng chỉ chuyên môn, không am hiểu luật giao thông đường thủy nhưng vẫn chạy liều, cũng là nguyên nhân gây tai nạn.

Một người lái tàu kéo sà lan chở cát có tải trọng dưới 100 tấn (quê Củ Chi) mà chúng tôi gặp trên sông Sài Gòn, tại khu vực cầu Bình Lợi, chủ quan: “Thú thật là tui chưa học luật giao thông thủy ngày nào, nhìn bảng báo hiệu có cái biết cái không. Tui học lái thuyền từ ông, cha dạy lại, chưa từng để xảy ra tai nạn nên tui nghĩ không cần học luật làm gì”.

Và đương nhiên, người đàn ông này cũng chưa có chứng chỉ chuyên môn nhưng hàng ngày vẫn điều khiển tàu xuôi ngược trên sông lớn. Anh cho biết thêm có nhiều người chạy thuyền chở củi, than, cát cũng như anh, vì mãi lo làm ăn nên chẳng quan tâm đến chuyện đi học luật để thi lấy bằng lái.

Một tuyến sông thường có nhiều chức năng nên có nhiều cơ quan đơn vị cùng quản lý. Ở TPHCM, sông rạch chia ra làm 3 cụm: một cụm do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP quản lý về tiêu nước thủy lợi, một cụm do Sở GTCC TP quản lý về giao thông thủy và cấp thoát nước, và một cụm gồm một số tuyến Trung ương quản lý.

Trên một con sông, phần phân luồng tàu chạy trên sông là của Trung ương, phần hành lang an toàn để triển khai báo hiệu đường thủy hai bên sông do Khu Đường sông TP quản lý, còn hai bên bờ sông để neo đậu phương tiện, xây dựng cầu cảng lại là của Cảng vụ đường thủy nội địa.

Chính vì thế sự trùng lắp, chồng chéo trong quản lý giữa các đơn vị là không tránh khỏi, nếu phối hợp không tốt, dễ gây sự nhập nhằng, khó xử lý.

Việc quy hoạch lại hệ thống đường thủy nội địa và xem xét lại việc phân cấp quản lý các tuyến giao thông thủy nội địa là việc cần làm ngay để quản lý tốt hơn nhằm hạn chế những tai nạn đáng tiếc.


DIỄM LỆ

Các tin, bài viết khác