Trò chơi chiến thuật: 4-4-2 hay 4-5-1 ?

Theo giới bình luận tại Anh quốc, trận đấu lớn với Liverpool vào Chủ nhật này sẽ nói lên nhiều điều về mùa bóng của Manchester United.

Họ có thể tranh chấp chức vô địch với Chelsea hay không, hay họ chỉ mang cái mẽ của một ứng viên vô địch, điều đó sẽ được giải đáp phần nào qua cách bố trí chiến thuật của HLV Ferguson.

Mọi chuyện đang thuận lợi cho Manchester United. Trong khi Chelsea đang gặp những khó khăn đáng kể và từ đầu mùa đến nay, ít khi nào thể hiện được phong độ cao, nhiều vị trí lâu năm của Manchester United như Paul Scholes, Ole Solskjaer và nhất là Ryan Giggs đã chơi tốt hơn mong đợi.

Nhờ “những người bạn cũ” ấy, khâu ghi bàn vẫn êm xuôi bất kể chân sút gạo cội Van Nistelrooy đã được bán cho Real Madrid. Tuy nhiên, theo báo chí Anh, Sir Alex vẫn cần đến một “người bạn” còn cũ hơn nữa: chiến thuật 4-4-2.

Trong 5 năm gần đây, Ferguson ngày càng có khuynh hướng bỏ chiến thuật 4-4-2, sử dụng 4-5-1 nhiều hơn với mục tiêu là tiến thêm một bước dài ở mặt trận Champions League.

Vậy nhưng, thực tế là ông hầu như chỉ kéo Manchester United... đi giật lùi ở Premier League lẫn Champions League.

Không đâu xa, trận thắng 3-1 trên sân Wigan mới cách đây 8 ngày đã cho thấy những khó khăn trong việc vận hành 4-5-1 như thế nào.

Họ đá 4-5-1 ở hiệp đầu, Rooney dạt ra cánh trái, đội hình rời rạc và thủng lưới một quả là điều đương nhiên. Trong hiệp hai, Giggs vào sân, Rooney chuyển vào đá trung phong, 4-5-1 trở thành 4-4-2 và Manchester United tức khắc “tàn sát” Wigan bằng một cuộc trình diễn tuyệt vời về nghệ thuật chuyền bóng, di chuyển, phối hợp đa dạng. Đó là lúc họ thi đấu sắc sảo như thời hoàng kim 1999 vậy.

Dư luận bảo rằng người bày trò cho Sir Alex chuyển từ 4-4-2 sang 4-5-1 là trợ lý HLV Carlos Queiroz. Chuyển là để du nhập vào Manchester United thêm một chút tinh tế, một chút “biến tấu” như nhiều đội bóng ở lục địa châu Âu.

Khi Manchester United may mắn thắng Liverpool 1-0 tại Old Trafford mùa trước bằng một pha ghi bàn vào phút chót, vị trợ lý người Bồ Đào Nha này hãnh diện tuyên bố “ý định của chúng tôi là chỉ cần một bàn thắng”.

Đó là lời tuyên ngôn về tập quán mới của Manchester kiểu mới. Nhưng đó cũng là một sai lầm cốt lõi. CĐV Manchester bao giờ cũng muốn đội bóng của họ dập đối phương…thật đã.

Hơn thế nữa, bao năm nay, các đội hình của Sir Alex luôn xây dựng trên thành phần nòng cốt là các cầu thủ Anh, và các cầu thủ Anh thì không đủ khả năng tinh tế, “biến tấu” và... láu cá như những cầu thủ TBN hay Italia. Bởi thế, khi các cầu thủ Manchester United chuyển sang 4-4-2 ở trận thắng Wigan, họ đá như thể mới tìm lại chính mình.

Cũng từ đó, một cây bút bình luận bóng đá Anh đã viết như sau: “Thật nguy hiểm nếu làm rối chuỗi AND của một CLB bóng đá. HLV Wenger đã biến đổi bộ mặt Arsenal, vì mục tiêu tốt đẹp, nhưng rất ít HLV khác làm được như vậy. Vả lại, những CLB như Manchester United, Barcelona, Real Madrid, Ajax, West Ham đều có những giá trị lưu truyền từ đời này sang đời khác và đó là những giá trị không được phép bị tổn hại. Riêng với trường hợp Manchester, họ từng lấy 7 danh hiệu vô địch chỉ trong 9 năm bằng chiến thuật 4-4-2, ngược lại, chỉ có 1 danh hiệu trong 5 năm với 4-5-1. Không phải vô tình mà như thế”.

Tiến Minh