Ngày nay, kỹ thuật phòng thu không chỉ dừng lại ở những việc đơn thuần như biến “quạ” thành “chim sơn ca”, mà còn cho phép nhiều ca sĩ “song ca” với những nghệ sĩ đã qua đời…
Celine Dion.
Chuyện lạ nhưng có thật. Khởi đầu từ những năm cuối thập niên 90 của thế kỷ trước, nhiều nghệ sĩ danh tiếng tại khu vực Bắc Mỹ đã nảy sinh ý tưởng thu âm lại một ca khúc bất hủ nào đó dưới hình thức “song ca” với nghệ sĩ lừng danh đã qua đời nhiều năm trước. Một cái đầu thông minh và một bàn tay khéo léo của nhà sản xuất, một giọng ca tài năng và một phòng thu tối tân với những thiết bị tinh vi của thời đại kỹ thuật số đã biến điều không thể thành có thể.
Natalie Cole có thể ung dung hát cùng người cha quá cố của mình, Nat King Cole, bản nhạc bất hủ Unforgettable của ông. Những người yêu mến Frank Sinatra cùng ca khúc My way (được ghi âm cuối thập niên 1960) khó có thể tin 30 năm sau Paul Anka lại có thể song ca với nghệ sĩ này khi ông đã ở… thế giới bên kia.
Không chỉ dừng lại ở những bản nhạc pop nhẹ nhàng, Lauryn Hill còn tỏ ra gan dạ khi song ca với Bob Marley bằng cách gắn thêm đoạn hát rap của mình vào ca khúc Turn the light down low (được sử dụng trong phim The Best Man). Phiên bản này đã được đưa vào album song ca âm dương để tưởng nhớ Bob Marley - Chant down Babylon – đĩa nhạc có thêm sự góp mặt của Steven Tyler (trưởng nhóm Aerosmith), Erykah Badu và The Roots. Về sau, những đĩa song ca với nghệ sĩ quá cố như của Bob Marley trở thành một xu hướng mới, tuy không mấy rầm rộ vì tính phức tạp của công đoạn ghi âm và xử lý.
Fank Sinatra.
Trong trào lưu “song ca âm dương” này, nữ hoàng nhạc pop Celine Dion được xem là táo bạo hơn cả. Không chỉ thu âm lại bản All the way với Frank Sinatra để làm ca khúc chủ đề cho đĩa tuyển tập A decade of songs (1999) mà trong buổi diễn tạm chia tay với người hâm mộ trước thềm năm 2000, cô đã đưa hình ảnh động của nghệ sĩ quá cố này lên sân khấu và song ca với ông thật sống động. Từng lời, từng câu, từng chữ không chỉ được ngắt nhịp đúng lúc mà đôi chỗ còn quyện vào nhau thật ngọt ngào, ăn khớp như được thực hiện giữa hai người bằng xương bằng thịt, dù tại thời điểm đó Frank Sinatra đã vĩnh biệt người yêu nhạc của ông từ rất lâu.
Cũng không thể không nhắc đến kỳ công của tam ca TLC trong album thứ tư của họ - 3D. Album này đang thực hiện dở dang thì thành viên Lisa Lopes, người phụ trách hát rap của nhóm, chết trong vụ tại nạn xe hơi ở Honduras vào tháng 4-2002. Không bỏ cuộc, hai thành viên còn lại, T-boz và Chilli đã dành nhiều tháng tìm lại những đoạn rap demo mà Lisa đã thu trước đó, sau đó chắp vá vào từng bài hát trong album 3D. Khó khăn nhất là phải tìm những đoạn rap thích hợp với nội dung tổng thể của từng bài hát. Kết quả, album 3D ra đời dù chiếc kiềng TLC đã thiếu đi mất một chân.
Xét về mặt kỹ thuật, song ca âm dương không khác nhiều lắm so với việc sắp xếp, phân bố khéo léo phần thu âm riêng của từng ca sĩ lên nhau trên nền nhạc có sẵn. Có thể xem, những ca khúc được thực hiện theo kiểu này là cách để khẳng định tài năng của ca sĩ còn sống và là cách để bày tỏ lòng ái mộ, sự tôn vinh đối với những giọng ca quá cố.
ĐINH CHI TỬ
