Theo báo cáo mới nhất của Sở GTCC TPHCM, số vụ vi phạm lấn chiếm sông, kênh, rạch trên địa bàn TPHCM do Khu Đường sông phát hiện là 31. Tình hình san lấp sông, kênh, rạch tại TPHCM đang có chiều hướng ngày càng phức tạp vì không chỉ đơn thuần là các vụ lấn chiếm nhỏ của các hộ dân để xây dựng nhà cửa mà xuất hiện hàng loạt vụ lấn chiếm mới với quy mô lớn của các doanh nghiệp nhằm mục đích kinh doanh trục lợi.
“Khai tử” vô tội vạ
Các hộ dân lấn rạch dựng nhà ở trên địa bàn quận 6. Ảnh: Đ.V.KH.
TPHCM có hệ thống sông, kênh, rạch dày đặc với khoảng 700 tuyến dài hơn 1.000 km, có chức năng vô cùng quan trọng trong việc tiêu thoát nước. Tuy nhiên, trong quá trình phát triển đô thị, thời gian qua, hàng loạt con rạch lần lượt đã bị “khai tử”.
Kênh Tân Hóa dài 7,6 km đã bị lấp gần hết; kênh Ba Bò, rạch Nước Trong đã biến thành… rạch nhỏ. Tại khu vực quận 6, rạch Bà Lài đã bị xóa sổ và rạch Bình Tiên thì cơ bản… đã bị xóa xong! Tại quận 4, người dân cho biết nhiều con rạch đã bị thay thế bằng những khu dân cư mới. Còn rạch Ông Kích (quận 7) cũng mất hơn 40.000m2 vì các công trình của Công ty liên doanh Phú Mỹ Hưng. Chỉ riêng địa bàn quận Gò Vấp, đã xảy ra khoảng 700 vụ san lấp, lấn chiếm hơn 11 ha.
Theo nhận định của một cán bộ Sở GTCC, hầu hết sông, kênh, rạch trên địa bàn TP đều bị lấn chiếm, san lấp. Đó là chưa kể, hiện có khoảng 30.000 hộ dân xây dựng nhà ở trên sông, kênh, rạch từ nhiều năm qua. Tuy nhiên, điều gây bức xúc lớn trong dư luận là có những vụ sai phạm xảy ra từ rất nhiều năm, bản thân các cơ quan có liên quan đã hao tốn rất nhiều thời gian, công sức cho rất nhiều cuộc họp nhằm bàn bạc giải quyết mới đi đến thống nhất hướng xử lý, rồi lãnh đạo thành phố cũng chỉ đạo xử lý, nhưng đến nay các sai phạm ấy vẫn cứ tồn tại.
Cụ thể là vụ lấn chiếm san lấp trái phép do Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn thực hiện tại Khu du lịch Tân Cảng (phường 25, quận Bình Thạnh) với diện tích sông bị lấn hơn 1.700m2 và tại Khu du lịch Văn Thánh (phường 22, quận Bình Thạnh), đơn vị này cũng đã san lấp đến 4.418m2 rạch. Chưa kể, từ năm 2002 đến nay, đơn vị này vẫn tiếp tục san lấp rạch nhưng các cơ quan chức năng chưa xác định chính xác được diện tích đã bị san lấp là bao nhiêu.
Lấn sông, xây biệt thự kinh doanh?!
Kênh rạch bị san lấp làm hệ thống thoát nước tắc nghẽn, thành phố thường xuyên bị ngập khi mùa mưa về. Ảnh: THÙY VY
Trong khi những vụ san lấp, lấn chiếm cũ chưa được xử lý đến nơi đến chốn thì có một thực tế khác là hiện nay trên các tuyến sông lớn (cấp 1, 2) tại TPHCM đã xuất hiện nhiều vụ vi phạm san lấp, lấn chiếm trái phép của các chủ dự án (trong đó đủ các thành phần gồm: tư nhân, nhà nước và cả dự án liên doanh nước ngoài) với quy mô lớn nhằm mục đích kinh doanh, trục lợi.
Theo Trạm Quản lý đường sông số 4 (Khu đường sông), trên tuyến sông Sài Gòn, đoạn qua phường Thạnh Mỹ Lợi (quận 2), Công ty cổ phần Nghệ nhân Hàm Long đã san lấp, lấn chiếm bờ sông xây dựng bờ kè dài khoảng 200m và rộng từ 4m đến 5m khi chưa có ý kiến chấp thuận của các cơ quan có thẩm quyền.
Cũng trên địa bàn quận 2, tại phường Thảo Điền, Công ty TNHH Hải Vương đã xây tuyến kè lấn sông Sài Gòn, ngoài ranh địa chính 299 từ 5m đến 15m. Ngoài ra, hàng trăm hộ dân thuộc 17 tổ dân phố phường Bình An, quận 2 đã gửi đơn khiếu nại Công ty CP Phát triển nhà Thủ Đức đang đổ đất san nền cách bờ sông Sài Gòn hiện hữu chỉ từ 10m đến 15m. “Phần lấn công viên và phần đất đang san lấp sông Sài Gòn của dự án này vừa đủ để Công ty CP Phát triển nhà Thủ Đức xây dựng dãy biệt thự để kinh doanh” - ông Nguyễn Văn Thạch, Trưởng ban điều hành KP 1, phường Bình An, bức xúc nói.
Hiện đoạn sông này khá hẹp (bị thắt nút cổ chai) do phía bờ bên kia Tân Cảng đã xây cầu cảng lấn ra sông, còn bên này thì Công ty CP Phát triển nhà Thủ Đức san lấp. Không chỉ có thế, công ty còn lấp 3 con rạch từ bờ sông Sài Gòn kéo dài đến đường Trần Não trong khi hệ thống cống thiết kế để thay thế con rạch bị lấp chỉ rộng khoảng 1m (?).
Ngoài ra, tại khu vực giáp sông Chợ Đệm (quận 8), Công ty TNHH thương mại - dịch vụ Tấn Hưng đã san lấp, xây dựng bờ kè không phép dài đến 360m bằng cọc bê tông, lót vỉ sắt bán kiên cố.
Đó là chưa kể, trong thời gian qua, tại TPHCM có rất nhiều trường hợp san lấp, lấn chiếm hành lang an toàn bờ sông Sài Gòn trái phép với quy mô khá lớn, làm thay đổi hành lang bờ sông từ 50m theo quy định xuống còn 30m nhưng vẫn được các cơ quan thẩm quyền có văn bản chấp thuận và hợp thức hóa sai phạm này.
VÂN ANH
