Sau Quyết định số 3877 của UBND TPHCM về việc thành lập Ban điều phối (BĐP) và Tổ công tác giúp việc nghiên cứu xây dựng Đề án tổng thể về tiêu thoát nước TPHCM, tuần qua BĐP đã chính thức hoạt động. Tổ chức này sẽ có những đóng góp gì trong việc giải quyết tình trạng ngập nước tại TPHCM đang ngày càng diễn biến phức tạp? PV Báo SGGP đã trao đổi với ông Nguyễn Ngọc Công, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT TPHCM và ông Hồ Long Phi, giảng viên Trường ĐH Bách khoa TPHCM, cùng là Phó trưởng BĐP, về vấn đề này.
Đầu mối kết nối
* PV: Thưa ông, BĐP gồm những ai? Những công việc đầu tiên mà ban làm là gì?
* Ông Nguyễn Ngọc Công: BĐP gồm 11 thành viên và 6 chuyên viên trong tổ giúp việc. Ông Trần Du Lịch, Viện trưởng Viện Kinh tế TPHCM là trưởng ban, các thành viên khác là lãnh đạo của Sở GTCC, Sở NN-PTNT, Trường ĐH Bách khoa TPHCM, Viện Quy hoạch Xây dựng, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam… Chúng tôi đã có cuộc họp đầu tiên. Tại đây, BĐP đã xác định nhiệm vụ từ nay đến cuối năm là thu thập toàn bộ dữ liệu về những dự án chống ngập, tiêu thoát nước của TPHCM. Trên cơ sở đó đánh giá hiệu quả của từng dự án để báo cáo UBND TPHCM và xây dựng đề cương quy hoạch chống ngập cho TPHCM đến năm 2025.
* Xin các ông cho biết rõ hơn chức năng của BĐP?
* Ông Nguyễn Ngọc Công: Trong nội thành, Sở GTCC đang thực hiện 4 dự án chống ngập lớn bằng nguồn vốn ODA. Ở ngoại thành, Sở NN-PTNT đang thực hiện dự án thoát nước lưu vực Tham Lương- Bến Cát- rạch Nước Lên. Tuy nhiên, các dự án này không kết nối được với nhau nên việc chống ngập hiện chỉ mang tính cục bộ, từng vùng. BĐP ra đời sẽ là đầu mối kết nối các dự án để việc chống ngập mang tính cách tổng thể.
* Ông Hồ Long Phi: Ngoài ra, BĐP sẽ giải quyết một số tồn tại then chốt, tháo gỡ những vướng mắc chung về kỹ thuật mà các dự án đang gặp; rà soát các vấn đề liên quan đến cơ chế phối hợp giữa các cơ quan chức năng để kiến nghị hướng giải quyết; đồng thời vạch ra chiến lược chung, tạo cơ chế cho các dự án phát triển một cách đồng bộ, khoa học. Đặc biệt, sẽ xem xét lại Quy hoạch hệ thống thoát nước TPHCM do JICA xây dựng từ năm 2001. Quy hoạch này tuy đã tạo cơ sở bước đầu rất tốt nhưng hiện không còn phù hợp do hạn chế về không gian và thời gian. Về lâu dài, BĐP sẽ xây dựng quy hoạch tổng thể về tiêu thoát nước cho TPHCM.
Sẽ có một quy hoạch “mở”
* Ông suy nghĩ như thế nào khi có ý kiến cho rằng: Trên thực tế các thành viên của BĐP lâu nay đã là lực lượng nòng cốt trong việc chống ngập. Vì thế, dù có BĐP, việc chống ngập cũng khó có lối ra?
* Ông Hồ Long Phi: Kết quả cuối cùng của BĐP là Đề án quy hoạch tổng thể hệ thống thoát nước cho TPHCM. Đây là việc chắc chắn phải thực hiện từ đó mới giải quyết được cái gốc của tình trạng ngập, tiêu thoát nước. Trong đó, bài toán quy hoạch mới sẽ là quy hoạch “mở”. Các công trình thoát nước, chống ngập sẽ được thiết kế có tính đến yếu tố tương lai, nghĩa là nó sẽ hiệu chỉnh được khi tình hình thay đổi, khác với quy hoạch cũ là quy hoạch “cứng”. Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu, đề án sẽ cho những kết quả dọc đường (ví dụ: xây dựng cơ sở dữ liệu, thư viện mini, website… cung cấp thông tin chuyên môn)
* Là một nhà khoa học tham gia nhiều dự án thoát nước, chống ngập lớn tại TPHCM và cũng là người đưa ra ý kiến thành lập BĐP, ông tâm đắc nhiệm vụ nào nhất?
* Ông Hồ Long Phi: Hiện có nhiều nhà khoa học bị cô lập thông tin nên các ý kiến đóng góp xung quanh việc chống ngập cho TP thường viết theo suy nghĩ mà thiếu cơ sở khoa học. Vì vậy, một trong những chức năng quan trọng mà tôi tâm đắc và BĐP cũng sẽ ưu tiên thực hiện trước chính là xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu mở. Qua đó, sẽ tập hợp tất cả thông tin, chuẩn hóa các số liệu đầu vào liên quan đến việc chống ngập (số liệu khí tượng, thủy văn, mực nước sông…). Những số liệu này thường xuyên được cập nhật để các nhà nghiên cứu, sinh viên và các đối tượng quan tâm khác tham khảo. Mục đích cuối cùng là tạo mặt bằng thông tin chung để tạo sự đồng thuận trong xã hội, tránh các cuộc tranh cãi không cần thiết giữa các nhà khoa học như hiện nay. Đại học Quốc gia TPHCM đã cam kết hỗ trợ BĐP kinh phí để làm cơ sở dữ liệu này.
* Theo dự kiến, BĐP sẽ đề ra nhiều giải pháp chống ngập cho TPHCM một cách căn cơ. Ông có thể dự kiến khi nào thì người dân TPHCM “thấy” được kết quả?
* Ông Hồ Long Phi: Vấn đề tôi chưa an tâm hiện nay là hầu hết thành viên trong BĐP đều kiêm nhiệm. Bên cạnh việc được chia sẻ thông tin nhanh thì cũng cái khó là các thành viên sẽ không ai có trách nhiệm cụ thể. Tôi nghĩ để đạt được kết quả như mong đợi, tiến tới BĐP phải có bộ máy chuyên trách. Cuối cùng, phải có sự hiệp sức và đồng thuận cao giữa các thành viên. Được như thế thì người dân sẽ “thấy” kết quả sớm hơn.
VÂN ANH thực hiện
