
Hội thảo khoa học về hệ thống thông tin địa lý (GIS) lần thứ 10 (năm 2004) diễn ra tại TPHCM vào cuối tuần qua đã thu hút 550 đại biểu tham dự, với 22 báo cáo trình bày những kết quả nghiên cứu và ứng dụng GIS vào quản lý đất đai và xây dựng, quản lý môi trường, quản lý hạ tầng kỹ thuật... Hội thảo đã nêu các giải pháp phát triển dịch vụ GIS trong việc xây dựng hạ tầng không gian Việt Nam.
Tiến sĩ Đinh Tiến Sơn, Giám đốc Công ty phần mềm Dolsoft - công ty hàng đầu của Việt Nam trong việc phát triển các sản phẩm phần mềm ứng dụng GIS, đã giới thiệu phần mềm DOLLand – hệ thống thông tin quản lý đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất. Phần mềm DOLLand được xây dựng theo các quyết định của Chính phủ, các thông tư của Bộ Tài nguyên-Môi trường ban hành và theo các kết quả khảo sát thực tế ở một số quận-huyện tại TPHCM và Hà Nội, đáp ứng được các mục tiêu: phục vụ công tác quản lý địa chính, quản lý cập nhật các biến động về nhà đất, hiện đại hóa việc cấp chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất, xây dựng kho dữ liệu bản đồ địa chính, phù hợp với chương trình tin học hóa quản lý hành chánh nhà nước.

Theo dõi diễn biến lũ lụt ở đồng bằng sông Cửu Long là một trong những nội dung quan trọng trong việc quy hoạch phát triển kinh tế- xã hội bền vững của vùng này. Các báo cáo của Trần Minh Tùng và Nguyễn Văn Quốc đã trình bày về mô hình dữ liệu và mạng xử lý trung tâm của hệ thống MeKongGIs.1, là một hệ thống thu thập tự động số liệu về mực nước và chất lượng nước khu vực ngập lụt theo thời gian do Trung tâm DITAGIS (Đại học Bách khoa TPHCM) xây dựng.
Báo cáo của TS Nguyễn Tuấn Hùng (Công ty FIS) nhấn mạnh đến việc ứng dụng GIS trong quản lý tài sản của các doanh nghiệp. Riêng trong ngành điện, khu vực có số lượng và giá trị toàn bộ tài sản rất lớn thì bài toán này trở nên đặc biệt quan trọng. Việc quản lý tài sản ngành điện liên quan chặt chẽ tới bản đồ, bản vẽ. Chính đặc trưng này làm cho việc ứng dụng GIS vào quản lý tài sản của ngành điện trở nên bức xúc. TS Hùng giới thiệu chuẩn công nghệ AM/FM/GIS là công nghệ tự động hóa bản đồ và quản lý tài sản dựa trên nền công nghệ GIS.
Trong nghiên cứu và khai thác lãnh thổ, các yếu tố, các điều kiện về tự nhiên và con người luôn có một mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Yếu tố quyết định đến sự thành công của các dự án phát triển kinh tế- xã hội là sự hiểu biết một cách toàn diện các điều kiện tự nhiên và xã hội của các vùng lãnh thổ. Tuy nhiên trong thực tế các tài liệu và số liệu về các điều kiện và tài nguyên thiên nhiên, kinh tế xã hội phần lớn bị phân tán trong nhiều cơ quan chuyên môn.
Cho đến nay, sự tập hợp, lựa chọn và trình bày các tài liệu đó một cách hệ thống và thống nhất, thuận tiện cho việc khai thác tổng hợp chỉ xuất hiện ở các tác phẩm Atlas địa lý, Atlas tổng hợp. Atlas quốc gia Việt Nam ra đời năm 1996 gồm 14 chương với 114 trang bản đồ, 49 trang thuyết minh và tra cứu địa danh. Dù còn một số hạn chế nhất định, công trình này bằng phương pháp mô hình hóa bản đồ, về cơ bản vẫn tổng kết được những hiểu biết của người Việt Nam về không gian sinh tồn và phát triển của dân tộc mình cho đến thời điểm cuối thế kỷ 20. Bà Đặng Thị Liên, Viện Nghiên cứu địa chính cho biết, dựa trên công nghệ GIS, các tác giả đang tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện công nghệ sản xuất tập bản đồ điện tử quốc gia Việt Nam.
Hội thảo đã nêu bật hiệu quả của các ứng dụng GIS trong cuộc sống như: “Ứng dụng GIS trong tính toán thủy văn - tài nguyên nước”, “Bước đầu phân vùng sinh thái nuôi trồng thủy sản các tỉnh Long An, Tiền Giang, Bến Tre và Trà Vinh”, “Xây dựng cơ sở dữ liệu hiện trạng tài nguyên nước tỉnh Quảng Trị”, “Ứng dụng GIS để xây dựng hệ thống thông tin tôn giáo tỉnh Cần Thơ”...
Phát biểu tại hội thảo, ông Bùi Văn Quyền, Trưởng Văn phòng II Bộ Khoa học-Công nghệ cho biết, đến nay, hầu hết các tỉnh-thành phố trong cả nước đều nhận thức được vai trò của GIS trong công cuộc phát triển kinh tế-xã hội mà thiết thực nhất là công tác quản lý nhà nước từ cấp vi mô đến vĩ mô, từ hạ tầng kỹ thuật đến thượng tầng kiến trúc. Một số tỉnh thành đã đầu tư xây dựng các hệ thống thông tin địa lý như: HCM-GIS của TPHCM, DONAGIS của Đồng Nai, BIDOGIS của Bình Dương, DANAGIS của Đà Nẵng, QANAGIS của Quảng Nam... Thực tiễn đang yêu cầu mỗi tỉnh - thành phải nhanh chóng nghiên cứu và xây dựng các hệ thống GIS phục vụ quản lý lãnh thổ.
VĂN THANH
GIS là công nghệ sử dụng công cụ máy tính để lập bản đồ và phân tích các sự vật, hiện tượng thực trên trái đất. GIS là một công cụ đa năng, lưu giữ thông tin về thế giới thực dưới dạng tập hợp các lớp dữ liệu liên kết nhờ các đặc điểm địa lý, có giá trị trong việc giải quyết nhiều vấn đề thực tế, từ thiết lập tuyến đường phân phối của các chuyến xe, đến lập báo cáo chi tiết cho các ứng dụng quy hoạch, hay mô phỏng sự lưu thông khí quyển toàn cầu... Hiện nay, GIS đã trở thành một ngành công nghiệp hàng tỷ đô la với sự tham gia của hàng trăm ngàn người trên toàn thế giới. |