Phó Chủ tịch UBNDTP Nguyễn Văn Đua

Huy động tổng lực giải quyết bài toán giao thông Huy động tổng lực giải quyết bài toán giao thông

08/07/2005 23:03

- PV: Thưa ông, làm thế nào để quy hoạch và chống ùn tắc giao thông có tính khả thi, triển khai nhanh trong thực tế, giải tỏa vấn nạn lớn mà người dân quan tâm?

Huy động tổng lực giải quyết bài toán giao thông
Huy động tổng lực giải quyết bài toán giao thông ảnh 1 — Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Đua.

- Ông NGUYỄN VĂN ĐUA: Nhu cầu đầu tư về đường bộ, đường sắt, Metro, đường thủy, cảng và sân bay trong những năm tới là hết sức to lớn. Vấn đề đặt ra là ta cần chọn những dự án nào làm trước để có thể xoay chuyển được tình hình giao thông đô thị, giúp cho TP phát triển bền vững.

Chúng tôi nhận thấy trước hết phải hoàn thiện đường vành đai 2: Đường nối cầu Phú Mỹ từ đại lộ Nguyễn Văn Linh qua cầu Phú Mỹ kết nối với xa lộ Hà Nội, ráp đường xuyên Á- đoạn đường từ An Sương đi An Lạc trở thành một vành đai hoàn chỉnh. Đồng thời xây dựng vành đai 3 bố trí dân cư gắn liền với các khu công nghiệp và các khu đô thị mới.

Gắn liền với vành đai 3 là các khu đại học, khu y tế, các cơ sở văn hóa. TP cũng cần làm nhanh tuyến đường như Nam Kỳ Khởi Nghĩa- Nguyễn Văn Trỗi để thúc đẩy và phát huy vai trò của sân bay Tân Sơn Nhất, đạt 15 triệu lượt hành khách/năm vào cuối 2006.

Cùng với việc mở rộng và nâng cấp hai tuyến đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa và Nguyễn Văn Trỗi là đường nối từ sân bay Tân Sơn Nhất ra cầu Bình Lợi và đường trên cao từ Tân Sơn Nhất đến đường Nguyễn Hữu Cảnh. Một dự án khác rất quan trọng để đáp ứng được giao thông công cộng ở TP là Metro. TP đang xúc tiến với các nhà đầu tư và các đối tác khác nhau để báo cáo và trình Thủ tướng các dự án khả thi về Metro.

Huy động tổng lực giải quyết bài toán giao thông
Huy động tổng lực giải quyết bài toán giao thông ảnh 2 — Xử lý nghiêm khắc vi phạm giao thông góp phần giải quyết bài toán giao thông đô thị.

- Thưa ông, thực hiện quy hoạch giao thông đòi hỏi phải huy động nguồn vốn rất lớn, nhưng thực tế TP rất khó đáp ứng?

- Chúng ta đã có nguồn vốn từ ngân sách, là huy động sức dân để phát triển giao thông đô thị; nguồn vốn ODA, thực chất cũng là ngân sách mà các nhiệm kỳ sau sẽ thanh toán; nguồn vốn phát hành trái phiếu công trình sau đó tổ chức thu phí để hoàn vốn và dùng vốn đó tiếp tục phát triển các công trình khác… Cũng có các phương thức khác, kể cả BOT như cầu Phú Mỹ. Chúng ta đã phát huy sức mạnh tổng hợp các nguồn vốn từ ngân sách TW, TPHCM, vốn vay ODA, vốn vay của dân.

Lý thuyết là vậy nhưng khi đi vào cụ thể thì đòi hỏi phải tính toán rất chặt chẽ, khoa học. Để thực hiện tất cả các điều này đòi hỏi sự tham gia của các nhà khoa học, các chuyên gia về quy hoạch giao thông, kế hoạch- đầu tư, tài chính, môi trường, các nhà xã hội học và các nhà tư vấn nước ngoài. Vì vậy, UBNDTP có cơ sở để tin tưởng khi Thủ tướng phê duyệt quy hoạch giao thông vận tải đến năm 2020 và danh mục ưu tiên đầu tư trong 5 năm thì TP chúng ta có thể khắc phục được tình trạng bất cập về hạ tầng giao thông như hiện nay.

- Khi đưa vào thực hiện các công trình giao thông như Metro, sẽ ảnh hưởng đến nơi ở và cuộc sống của một bộ phận dân cư. UBNDTP đã có những định hướng cụ thể nào để ổn định đời sống của người dân?

- Trước hết UBND xác định rằng trong việc xác lập các hướng, tuyến để làm Metro sẽ tìm hướng, tuyến nào nhằm hạn chế tối đa việc di dời dân cư. Vị trí của các nhà ga Metro phải kết nối với các trạm xe buýt hoặc là những nơi có thể làm bãi đậu xe gắn máy hoặc xe đạp. UBNDTP quyết định việc thu hồi đất để bố trí Depot cũng nằm đa số ở đất nông nghiệp. Hệ thống các tuyến vành đai mà UBNDTP thống nhất về giao thông phải bố trí ở những nơi ít dân cư để ít ảnh hưởng đến di dời nhà dân. Còn những trường hợp bất khả kháng phải di dời nhà dân thì phải bố trí chu đáo tái định cư cho người di dời.

Cụ thể, để hoàn thành dự án đường từ Sân bay Tân Sơn Nhất ra Bình Lợi đến vành đai thì có khoảng trên 3.000 căn hộ chung cư tái định cư phải được triển khai. Hiện nay UBND các quận Tân Bình, Gò Vấp, Thủ Đức đang khẩn trương tiến hành tái định cư. UBNDTP cũng đưa ra các chính sách kêu gọi các doanh nghiệp kinh doanh địa ốc, các doanh nghiệp đầu tư xây dựng cùng tham gia đầu tư, bởi đây là một thị trường lớn. Vì vậy, vấn đề này không còn là chuyện của ngành giao thông mà còn là đất “dụng võ” cho các doanh nghiệp khác như đầu tư các khu chung cư, xây dựng các khu đô thị mới…

THIỆN – NHUNG ghi

GSTS Lê Quả:
Vận động và chế tài

Trong nhiều năm qua, ùn tắc giao thông tại TPHCM trở thành vấn đề được nhiều người quan tâm, vì nó động chạm đến mọi khía cạnh đời sống xã hội. Các cấp chính quyền thật sự lo ngại khi tình hình ùn tắc giao thông ngày càng phức tạp. Nhiều hội thảo, nhiều giải pháp đã được đưa ra, nhưng tình hình ùn tắc giao thông vẫn không thuyên giảm nhiều, có chăng giảm chỗ này lại tắc chỗ khác. Ta thiếu hẳn một bản quy hoạch đáp ứng cho phát triển với tầm nhìn dài hạn, dẫn đến xử lý chắp vá, vụn nát trong bố trí không gian, lãng phí trong giải phóng mặt bằng, thiếu hụt vốn trong đầu tư phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông. Giao thông đã gây cản trở cho phát triển kinh tế, làm xấu đi môi trường sống của cộng đồng dân cư, cảnh quan đô thị. Mọi chuyện tuy đã muộn rồi, nhưng vẫn phải có bản quy hoạch phê duyệt chính thức để làm căn cứ cho xây dựng mới hoặc chỉnh trang cho đúng hướng quy hoạch. Từ đó giải quyết từng bước vững chắc vận tải hành khách công cộng (VTHKCC) một cách hợp lý không quá tốn kém.

Sự bùng nổ các phương tiện giao thông, đặc biệt là phương tiện cá nhân đã làm cho giao thông đô thị bị điên đảo, tắc nghẽn giao thông xảy ra hàng ngày. Xu thế này còn tăng mạnh trong thời gian tới theo đà tăng trưởng kinh tế cũng như mức sống của nhân dân. Chỉ cần vài phần trăm số người đang sử dụng xe gắn máy chuyển sang dùng xe hơi, TP làm gì đủ đường để đi lại, TP của chúng ta trở thành TP đi bộ, hậu quả sẽ vô cùng tệ hại. Vấn đề thử đặt ra là chúng ta có dám thực hiện các biện pháp mạnh như một số nước khác để giảm và hạn chế xe cá nhân? Nếu thiếu kiên quyết, không chế tài đủ liều lượng sẽ không thể giải bài toán giao thông công cộng TP một cách hiệu quả. Các biện pháp hô hào chung chung trở thành nhàm, mất hiệu lực. Phải biến việc phát triển VTHKCC là ích nước lợi nhà, là cải thiện môi trường sống, là nét đẹp đời thường. Nó phải đi vào mọi hành vi cư xử của mọi người dân đối với cộng đồng, thành phong trào quần chúng, là nếp sống, là phong cách ứng xử. Nhà nước, MTTQ, các đoàn thể xã hội phải làm mạnh hơn. Cán bộ cần phải gương mẫu làm thật, tránh lạm dụng xe con còn dân đi VTHKCC nhếch nhác, rồi luôn mồm hô phát triển VTKHCC. Chúng ta làm tốt thì nhân dân TP không bao giờ quay lưng với VTHKCC, nhân dân sẽ đồng tình ủng hộ.

TPHCM cũng cần chuẩn bị các dự án giao thông với phương thức vận tải khối lượng lớn, tốc độ nhanh (phương tiện giao thông bánh sắt chạy ngầm, nổi hoặc trên mặt đất) khi có điều kiện thì triển khai nhanh. Vì vốn đầu tư lớn, kỹ thuật hiện đại, cần lực lượng cán bộ điều hành xây dựng khai thác, quản lý hiệu quả.

Đại biểu HĐNDTP Đặng Văn Khoa:
Cần tránh dự án quy hoạch “treo”

Diện tích của TP không phải lớn, nếu như giao thông cứ tiếp tục mở rộng mà không hạn chế tăng dân số liệu có giải quyết được tình trạng ùn tắc giao thông hay không? Quy hoạch giao thông của TP cần trên 10.000 ha đất là vấn đề hết sức lớn lao. UBNDTP cần phải cân nhắc kỹ trong việc quy hoạch, công bố quy hoạch, thực hiện quy hoạch, nếu không dự án lại bị rơi vào quy hoạch “treo”. Về nguồn vốn, theo tôi cực kỳ căng thẳng. Đến năm 2010, TP cần 50 ngàn tỷ đồng để xây dựng theo quy hoạch giao thông, sẽ bố trí số vốn này từ đâu?

Liên quan đến vấn để giải tỏa, đền bù, tại sao chưa thấy con số thống kê của Sở Giao thông - Công chính về vấn đề này. Bao nhiêu hộ dân thuộc diện giải tỏa, nếu không giải quyết được vấn đề này thì sẽ chẳng làm được gì cả. Bởi lẽ vấn đề đền bù giải tỏa lâu nay hết sức chật vật, kéo lê thê từ năm này sang năm khác. Ví dụ, con đường Phan Văn Trị chỉ có hơn 1km nhưng gần 10 năm qua vẫn chưa xong nói chi đến tổng tuyến quy hoạch dài mấy trăm km! Tôi không bi quan, nhưng nếu nhìn vào thực tế như vậy thì không thể có niềm tin mọi việc sẽ triển khai suôn sẻ khi quy hoạch giao thông TPHCM được Chính phủ thông qua.

Mặt khác nếu nhìn vào thực tế quy hoạch như vậy thì TP là một đại công trình, phải cật lực làm ngày, làm đêm mới có thể hoàn thành. Vấn đề nữa là phải tổ chức thực hiện như thế nào? TP cần phải nghiên cứu sâu hơn: kết hợp giao thông với các ngành viễn thông, cấp thoát nước, điện lực… Đã làm phải làm chắc chứ không để lặp lại tình trạng đào lên, đắp xuống như những năm qua. TP phải thực hiện các vấn đề trên hết sức nghiêm túc vì nếu làm theo cách hiện nay thì sẽ không bao giờ thực hiện được.

Ngay bây giờ, chúng ta cần phải có một cuộc cách mạng triệt để về cơ chế quản lý, việc huy động vốn thì mới có thể xoay chuyển tình thế, mới triển khai nhanh dự án. Bên cạnh đó sự ủng hộ sức dân đóng vai trò hết sức quan trọng. Cần có những quy định rõ ràng nghĩa vụ của từng người dân (cả người thường trú lẫn tạm trú) sẽ góp sức đáng kể vào mục tiêu chung này. Nếu giao thông là gánh nặng ngàn cân mà mọi người cùng chia vai gánh vác thì nó sẽ nhẹ hơn.