Đã hơn 6 tháng TPHCM triển khai Năm thực hiện nếp sống văn minh đô thị (VMĐT), bên cạnh một số kết quả mới chỉ là “bước đầu” thì vẫn còn rất nhiều vấn đề đặt ra cho lãnh đạo TP. Chúng tôi đã đến phường 4, quận 11 - TPHCM để tìm hiểu việc thực hiện VMĐT ở địa phương này.
Cảnh thường ngày ở phố!
Một phần góc đường Nguyễn Chí Thanh thuộc khu vực phường 4, quận 11 nơi có Bệnh viện Chợ Rẫy từ lâu đã trở thành “khu tam giác” hãi hùng cho nhiều người. Chỉ trong một ngày đến khu vực này, chúng tôi chứng kiến không dưới chục lần cảnh các lực lượng chức năng “bao vây” khu vực. Mỗi lần như vậy, những người bán hàng rong, Honda ôm chạy tán loạn nhưng khi các lực lượng này rút đi, nạn buôn bán bát nháo lại quay trở lại.
Chỉ trên một đoạn đường chưa đầy 50m nhưng hàng ngày cứ đúng những giờ cao điểm: từ 7 giờ đến 9 giờ sáng, 5 giờ đến 6 giờ chiều, cả ngàn người cùng ùa ra góc đường Nguyễn Chí Thanh để mua thức ăn, nước uống, vật dụng hoặc có khi chỉ kiếm chỗ ngồi bên vệ đường uống ly cà phê, hút điếu thuốc. Mỗi ngày số lượng người ra vào bệnh viện không dưới vài chục ngàn lượt người, chưa kể xe cứu thương liên tục ra vào và dòng xe máy “quần thảo” khắp khu vực để tìm chỗ gửi do bãi giữ xe trong bệnh viện quá tải.
Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Văn Đua kiểm tra thực tế vấn đề môi trường đô thị ở khu vực P.4, Q.11 và P.12, Q.5 vào chiều 9-7-2008. Ảnh: Hoàng Anh Thư
Qua khỏi khu vực bệnh viện là tuyến đường Hà Tôn Quyền, Trần Quý (giáp ranh các chợ Hà Tôn Quyền, chợ Thiếc và gần phường 15 - quận 5, phường 6 - quận 11), cảnh buôn bán lấn chiếm lề đường, để xe, vứt rác… cũng diễn ra thường xuyên bất chấp các xe đi tuần của phường liên tục kiểm tra, xử lý.
Ngay lề đường chợ Thiếc, chị Hoa, người Quảng Ngãi đang dựng lại chiếc sọt đựng măng cụt phía sau chiếc xe đạp cũ. Vừa quệt mồ hôi chị vừa phân bua: “Sáng sớm tôi lên chợ Cầu Muối mua trái cây rồi chạy vòng vòng bán, hết chỗ này kiếm được vài chục ngàn tiền lãi, tằn tiện gửi về quê nuôi con”.
Chị Hoa kể: 3 năm nay tôi theo bạn lên TP buôn gánh bán bưng kiếm thêm tiền, quanh quẩn làm miết cũng vẫn không đủ ăn. Cái gì tui cũng thử làm nhưng bán dạo vậy có tiền hơn, tích cóp khoảng 1,2 triệu đồng gửi về quê mỗi tháng. Tui cũng muốn vô chợ thuê sạp bán đàng hoàng nhưng tiền thuê sạp cao lắm, mà tui thì làm gì có vốn…
Tình cảnh của chị Hoa cũng giống như hàng trăm người nghèo khác đang cố bám víu vào các chợ và khu vực quanh Bệnh viện Chợ Rẫy để buôn bán sinh sống qua ngày. Với họ, trình độ không có, tiền vốn cũng không, lại không có nghề nghiệp cố định nên ngoài việc buôn gánh bán bưng thì cũng chẳng biết làm gì khác để sinh sống.
Ông Nguyễn Văn Lộc, Chủ tịch UBND phường 4 cho biết: Ở đây có 12 hộ (người dân của phường) và 22 hộ nơi khác đến sống trong hẻm số 9 để tụ tập, buôn bán quanh khu vực Bệnh viện Chợ Rẫy. Nhiều hộ như bà Phạm Thị Đạt có 8 đứa con hoặc bà Trịnh Bội Liên có 14 đứa con, cháu đều sinh sống bằng nghề bán hàng rong…
Địa phương: “bó tay”?
Sau một tháng tập trung lực lượng (gần 30 người/ngày) chốt chặn khu vực quanh Bệnh viện Chợ Rẫy, ông Đàm Văn Chung, Phó Trưởng Công an quận 11 nhìn nhận: Dẹp mãi vẫn chưa chuyển biến nổi tình hình. Trong tháng 4 chúng tôi kết hợp với dân quân, Thanh tra xây dựng (TTXD) liên tục chốt chặn ở khu vực xung quanh này và phạt rất nhiều trường hợp. Hết tháng 4, giao lại cho phường thì tình hình tái trở lại. Ông Đắc, Tổ trưởng Tổ dân phố 5, phường 4, quận 11 nói: “Ở tổ dân phố chúng tôi mọi người cũng cố gắng lắm, nào là ra quân quét dọn rác, vận động người dân nghiêm túc thực hiện các quy định, nhưng quả thật chúng tôi không đủ sức!”.
Ông Nguyễn Văn Lộc, Chủ tịch UBND phường 4 thì than thở: “Phường hết chỗ chứa tang vật vi phạm rồi, thu cái này, họ sắm lại cái khác tiếp tục bán buôn. Tang vật chất đầy ở khuôn viên phường”. Theo tay ông Lộc chỉ chúng tôi thấy khoảng 20 xe đẩy tay, hàng chục gánh thúng, hàng trăm ghế nhựa lớn nhỏ chất ngổn ngang trong kho…
Một đồng chí công an quận bức xúc: “Khi chúng tôi ra quân xử lý và thu gom các xe đẩy tay thì họ bỏ luôn, chuyển sang sử dụng các thúng, nia có dây quàng qua cổ để khi thấy bóng công an hoặc TTXD, họ chạy sang các tuyến đường Thuận Kiều của phường 12, quận 5 hoặc Vĩnh Viễn, Lý Thường Kiệt, Lý Nam Đế của phường 7, 16 quận 11. Thế là… bó tay!”. Ở ngay ngã ba Lý Nam Đế - Nguyễn Chí Thanh, chính quyền vừa treo băng rôn “Cấm tụ tập mua bán lấn chiếm lòng lề đường” thì ngay lập tức người dân không chỉ lấn chiếm mà còn tràn xuống đường để buôn bán…
Một TTXD của phường cho biết thêm: Có nhiều trường hợp tiểu tiện nơi công cộng, chúng tôi bắt quả tang tại chỗ nhưng họ cự lại, khăng khăng nói không vi phạm gì và không chịu xử phạt. Chúng tôi chỉ có thể tạm giữ giấy tờ, lập biên bản đưa về phường để xử lý chứ không thể phạt tại chỗ. Còn những trường hợp ngoan cố mà không có giấy tờ thì chúng tôi chịu thua. Trong khi phường chỉ có 3 TTXD nên công việc không xuể, để xử phạt tại chỗ thì phải nhờ lực lượng công an hỗ trợ mới thực hiện được. Đó là chưa kể nhiều người dân đậu xe dưới lề đường ăn uống nhưng TTXD cũng chỉ phạt chủ xe máy vài chục ngàn đồng, với chủ quán thì đành chịu, vì họ nói xe không phải của họ. Trong khi đó, có thể mạnh tay hơn là rút giấy phép kinh doanh của chủ quán thì phường lại không có quyền…
Đón xem bài 2: Trách nhiệm không chỉ của chính quyền
Hồng Hiệp
