Mở đầu mùa công bố các giải thưởng Nobel năm 2007, ba nhà bác học Mario Capecchi, Oliver Smithies, Martin Evans cùng được nhận giải Nobel Y học năm 2007 về các công trình nghiên cứu tế bào gốc và sự tái tổng hợp ADN ở động vật hữu nhũ.
Các nhà bác học đoạt giải Nobel
Cả ba nhà khoa học làm việc tại 3 phòng thí nghiệm khác nhau ở Hoa Kỳ và ở Anh cùng chia nhau giải Nobel trị giá 1,54 triệu USD.
- Mario Capecchi: Người Mỹ, gốc Ý, sinh năm 1937 tại Ý; làm việc qua các đại học Harvard, Cambridge, Howard Hughes; Giáo sư Di truyền học và Sinh học tại Viện Nghiên cứu Y học Howard Hughes - Đại học Utah (USA)
- Sir Martin J. Evans: Người Anh, sinh năm 1941; Tiến sĩ Sinh hóa học năm 1951 tại Viện Đại học Oxford (Anh), giáo sư di truyền học tại Viện Đại học Cardiff (Anh).
- Oliver Smithies: sinh năm 1925 tại Anh; nhập quôc tịch Mỹ; Giáo sư Bệnh lý học thuộc Viện Đại học Bắc Carolina (USA).
Các nghiên cứu đặt trọng tâm vào việc biến đổi gen ở chuột nhờ các tế bào gốc ở phôi thai. Hội đồng khoa học Nobel nhận định rằng các khám phá này sẽ cho phép đặït nền tảng cho những kỹ thuật điều trị mang tính cách mạng mới hết sức quan trọng đối với các bệnh nan y, mãn tính.
Dùng tế bào gốc điều trị các bệnh nan y
Tế bào gốc là những tế bào đầu tiên tạo ra phôi người khoảng 2 tuần sau thụ tinh. Khi được đưa vào cơ quan bị tổn thương, nó sẽ biệt hóa thành tế bào của cơ quan ấy, thay thế cho những tế bào chết giúp phục hồi chức năng.
Nhờ việc phát hiện các chuyển đổi gen của tế bào gốc mà nhiều chỉ định điều trị mới đang được thử nghiệm với các bệnh nan y, lão suy như:
- Hệ thần kinh trung ương: Các bệnh do lão hóa như Parkinson, Alzheimer, chứng múa giật Huntington, các thương tổn ở tủy sống.
- Gan: Xơ gan, viêm gan, suy yếu biến dưỡng.
- Tuyến tụy: Bệnh tiểu đường.
- Cơ: Chứng loạn dưỡng, nhồi máu cơ tim.
- Xương - sụn - mỡ: Bệnh hoại xương, tổn thương xương, ghép cơ quan.
- Võng mạc: Thoái hóa võng mạc.
- Da: Bỏng, hoại tử
- Hô hấp: Bệnh nhầy nhớt.
- Hệ miễn nhiễm: Bệnh ung thư
Việc điều trị dựa vào công tác lựa chọn tế bào gốc từ phôi thai được nuôi cấy chưa biệt hóa, sau đó kết hợp với yếu tố tăng trưởng để trở thành tế bào gốc biệt hóa gồm nhiều dòng chuyên biệt phù hợp với việc tái tạo các cơ quan nội tạng như tạo mạch, tạo máu…
Tế bào gốc tạo ra các ứng dụng phi thường trong điều trị
Cấy ghép tế bào gốc vào cơ tim.
Sau 20 năm bị liệt, nay đi được nhờ tế bào gốc Cô Hwang Mi-soon, 37 tuổi, đã nằm liệt giường 20 năm do té dập lưng. Các nhà khoa học Hàn quốc đã dùng tế bào gốc gọi là tế bào đa năng tách từ máu dây rốn được làm đông lạnh ngay sau khi một đứa trẻ ra đời và được nuôi cấy để thay thế các tế bào bị thương tổn ở cơ thể người và cô đã đi lại được khi ra mắt báo chí ngày 25-11-2004.
Dùng tế bào gốc trị xơ gan
Các nhà nghiên cứu tại bệnh viện Hammersmith (Anh) đã tiến hành thử nghiệm trên người việc dùng tế bào gốc từ chính tủy xương của bệnh nhân để trị chứng xơ gan thay vì phải ghép gan.
Tại Nga, bệnh nhân I. Acxenov, 41 tuổi, bị xơ gan vì rượu ở giai đoạn cuối đã được trích lấy 600ml tủy xương, tách tế bào gốc và tiêm vào tĩnh mạch 2 mũi, tiêm thẳng vào gan một mũi. Sau 2 tuần điều trị, bệnh nhân được xuất viện với tình trạng sức khỏe khả quan theo đánh giá của Trung tâm Miễn dịch học lâm sàng thuộc Viện Hàn lâm Y học Nga.
Biến tế bào gốc thành máy điều hòa nhịp tim
Đại học John Hopkins (USA) đã đưa ra các bằng chứng đầu tiên về triển vọng sử dụng tế bào gốc phôi thai để thay thế các máy trợ tim điện tử. Tế bào gốc phôi thai được chuyển đổi gen, nuôi trong phòng thí nghiệm và được kích thích để trở thành tế bào tim, chọn nhóm tế bào tim tự đập, điều hòa theo tế bào của cơ tim rồi được tiêm vào chuộït thí nghiệm. Kết quả cho thấy tế bào gốc tim người đã kiểm soát và điều hòa nhịp đập tim chuột.
Các giải Nobel khác sẽ được công bố tiếp theo như Nobel Hòa bình (12-10), Vật lý (9-10), Hóa học (10-10), Văn chương (11-10) và Kinh tế (15-10).
DS TRƯƠNG TẤT THỌ
