Sớm đưa vấn đề thay đổi khí hậu vào chính sách khung

Đó là lời khuyên của đại diện các nhà tài trợ dành cho Việt Nam (VN) trong hội nghị nhóm họp tại Hà Nội cuối tuần qua. Ông John Hendra, Điều phối viên Liên hiệp  quốc tại VN, khẳng định VN là một trong những nước sẽ phải chịu ảnh hưởng rõ rệt của hiện tượng nóng lên toàn cầu và những hệ quả của nó.

Chia sẻ quan điểm này, nhiều nhà tài trợ đã ghi nhận, năm 2007 là một năm khó khăn đối với VN, vì phải gánh chịu thiên tai liên tục với hậu quả nghiêm trọng cả về tính mạng người dân, ảnh hưởng đến cơ sở hạ tầng và nguồn lực khan hiếm dành cho người nghèo.

Chính vì những rủi ro đã trông thấy trước một phần đó, mà hệ thống chính sách của VN cần có sự bổ sung, hoàn thiện mảng còn khuyết này trong những kế hoạch phát triển và việc thi hành các chính sách có liên quan.

Đặc biệt, theo điều tra khảo sát của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài, trong số các mục tiêu thiên niên kỷ vẫn chưa đạt được của VN có những mục tiêu rất quan trọng trong lĩnh vực môi trường. VN đang đối mặt với sự xuống cấp môi trường nghiêm trọng, mà những thách thức là một hệ quả tất yếu của hơn hai thập kỷ tăng trưởng kinh tế và mở rộng công nghiệp.

Các tổ chức phi chính phủ mong muốn Chính phủ VN tập trung giải quyết các vấn đề năng lượng, nước và vệ sinh; chú trọng hơn trong hỗ trợ nhóm người bị ảnh hưởng nặng nề của thiên tai và sự xuống cấp của môi trường. Bản báo cáo của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Hội nghị Nhóm tư vấn các nhà tài trợ cho VN cuối kỳ 2007 thẳng thắn nhận định, nhiều khả năng mục tiêu quốc gia nhằm cung cấp nước sạch cho 85% dân số vào năm 2010 là không thể đạt được.

“Tăng cường tính cưỡng chế của bộ luật nhằm bảo vệ nguồn nước và bảo vệ quyền lợi cho người sử dụng nước” là giải pháp vĩ mô được gợi ý song song với những giải pháp vi mô, chẳng hạn như phát triển hệ thống xử lý nước cấp hộ gia đình bằng bình chứa với hệ thống lọc nước bằng cát, đất sét hoặc than… Các nhà tài trợ cũng đã tỏ ý sẵn sàng tài trợ vốn và hỗ trợ kỹ thuật cho lĩnh vực này.

Đại sứ Đan Mạch tại VN lại tỏ ra quan tâm đến lĩnh vực thủy điện. Theo ông, dù nguồn năng lượng từ thủy điện giữ một vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của đất nước, song dường như những ảnh hưởng tiêu cực của thủy điện vẫn chưa được nhận thức đầy đủ.

Cuộc sống của người dân sau khi phải tái định cư để làm thủy điện, cơ chế thủy học thay đổi, sự xâm mặn, xói mòn, thay đổi sinh thái gây ảnh hưởng như thế nào đến cuộc sống của người dân…, tất cả những yếu tố này cần được xem xét và có những giải pháp hữu hiệu.

Vị đại sứ mong muốn VN công khai hóa tiến trình của kế hoạch khai thác năng lượng nước, áp dụng phương pháp đánh giá tác động môi trường theo các nguyên tắc quốc tế, có sự tham khảo ý kiến cộng đồng.

Anh Thư