Thắt chặt quản lý đánh giá tác động môi trường: Phòng bệnh hơn chữa bệnh

UBND TPHCM trình HĐND TP về việc tăng chi phí thẩm định đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đối với dự án đầu tư của doanh nghiệp. Mặt khác, Sở Tài nguyên - Môi trường (TN-MT) TPHCM cho biết, trong năm 2010, đơn vị sẽ thắt chặt việc phê duyệt, kiểm tra thực hiện ĐTM của doanh nghiệp. Trên thực tế, thời gian qua nhiều doanh nghiệp vẫn xem nhẹ việc thực hiện ĐTM hoặc có
thì cũng chỉ làm theo kiểu hình thức.

90% doanh nghiệp vi phạm ĐTM

Thanh tra Bộ TN-MT, hiện có hơn 90% doanh nghiệp được thanh tra đều chưa lập báo cáo ĐTM hoặc có nhưng trong quá trình hoạt động không thực hiện đầy đủ đúng với cam kết bảo vệ môi trường của ĐTM. Đơn cử như trường hợp dự án cao ốc M&C, chủ đầu tư đã khởi công xây dựng công trình trong khi chưa đăng ký ĐTM.

Chỉ đến khi thanh tra môi trường đến kiểm tra và đề nghị xử lý thì đơn vị này mới thực hiện đăng ký ĐTM. Đáng nói, vì cách làm chỉ nhằm mục đích đối phó với cơ quan chức năng nên theo hội đồng đánh giá, đề án ĐTM của đơn vị quá sơ sài. Tiêu chuẩn nước thải sau xử lý chưa đạt yêu cầu quy định…

Tương tự là dự án xây dựng Bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ tại quận Tân Bình, do Công ty cổ phần Bệnh viện Hoàn Mỹ làm chủ đầu. Dự án có quy mô 200 giường bệnh với đủ các chuyên khoa nhưng chưa đưa ra được phương án xử lý chất thải triệt để, tránh gây ảnh hưởng đến cuộc sống của cộng đồng dân cư xung quanh.

Hoặc dự án Cảng Bến Nghé thuộc Công ty TNHH Một thành viên Cảng Bến Nghé, chưa đưa ra được giải pháp nhằm hạn chế ảnh hưởng đến hệ sinh thái khu vực sông Sài Gòn cũng như ảnh hưởng đến dòng chảy, quá trình bồi lắng tự nhiên của sông…

Ông Nguyễn Văn Phước, Phó Giám đốc Sở TN-MT, cho biết thắt chặt quy định trong việc buộc doanh nghiệp thực hiện ĐTM là hết sức cần thiết. Tuy nhiên, trước đây hội đồng phê duyệt ĐTM chỉ mới căn cứ vào đề án doanh nghiệp nộp mà chưa thực hiện khảo sát thực tế, ngoại trừ một số dự án đầu tư nhạy cảm với môi trường.

Do vậy việc tăng cường khảo sát thực tế của hội đồng thẩm định là rất quan trọng, hạn chế tình trạng vi phạm môi trường sau khi doanh nghiệp đi vào hoạt động.
 
Tăng cường sự hỗ trợ của cộng đồng

Về phía Bộ TN-MT cũng cho biết, việc đăng ký và phê duyệt ĐTM của doanh nghiệp trong thời gian tới sẽ có thêm tham vấn ý kiến từ phía cộng đồng. Theo đó, các cơ quan chức năng sẽ niêm yết công khai tóm tắt giải pháp bảo vệ môi trường của dự án doanh nghiệp triển khai tại địa phương đó để lấy ý kiến cộng đồng.

Đồng thời, cũng thông qua đó người dân sẽ có cơ sở buộc doanh nghiệp phải chấp hành đúng các biện pháp thực hiện bảo vệ môi trường, và cũng chính là để bảo vệ môi trường sống của chính mình.
 
Ông Phước cũng nhấn mạnh, trong thời gian tới, doanh nghiệp muốn đầu tư phải được phê duyệt ĐTM. Trong đó, đơn vị phải đưa ra được các giải pháp đảm bảo tiêu chuẩn quy định về bụi, tiếng ồn, độ rung, khí thải, nước thải, bùn thải, sử dụng nước ngầm… Đây cũng là căn cứ để thanh tra môi trường địa phương kiểm tra và xử lý.

Trường hợp doanh nghiệp không thực hiện đúng cam kết sẽ bị phạt theo luật, thậm chí là buộc tạm ngưng hoạt động công đoạn phát sinh chất thải. Đơn cử như trường hợp Cao ốc Abacus đã bị Sở TN-MT TPHCM phạt 3 triệu đồng vì không thực hiện đúng cam kết ĐTM, không thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt phát sinh.

Mặt khác, công ty này còn bị buộc phải thu gom, xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn nước thải loại B trước khi thải ra môi trường, thời hạn hoàn thành trong vòng 60 ngày kể từ ngày ban hành quyết định xử phạt.
 
Có thể nói, cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra thực tế sẽ hạn chế tình trạng doanh nghiệp chỉ làm ĐTM mang tính hình thức. Mặt khác, việc công khai những cam kết thực hiện bảo vệ môi trường của doanh nghiệp đến cộng đồng dân cư để người dân giám sát sẽ ngăn chặn được tình trạng doanh nghiệp lén lút vi phạm môi trường - vốn tồn tại rất phổ biến hiện nay.

ÁI VÂN