HLV trẻ Van Basten có thể chưa tạo dựng được một đội tuyển da cam mạnh mẽ và cá tính như những đội hình trong quá khứ, nhưng ông đã lôi kéo các cầu thủ lại gần nhau hơn và gầy dựng một tinh thần đoàn kết hiếm thấy trong đội và đó là cơ sở để đội bóng trẻ trung này tiến xa.
Các cầu thủ Hà Lan mừng bàn thắng củas Van Persie (17).
Việc làm đầu tiên của Van Basten khi dẫn dắt đội tuyển quốc gia năm 2004 là gạt bỏ khỏi đội hình những tên tuổi lớn như Patrick Kluivert và Clarence Seedorf, những cầu thủ kỳ cựu luôn sắm vai trò đàn anh trong phòng thay quần áo.
Ông mạo hiểm dẫn dắt một đội ngũ trẻ trung đến mức non nớt đến ngày hội lớn – trong số 23 tuyển thủ chỉ có 3 người (Cocu, Nistelrooy và Van Der Sar) là từng chơi ở World Cup 2002 – nhưng chính thành phần đó lại tránh cho Hà Lan những mâu thuẫn nội bộ từng phá hỏng những chiến dịch tranh đoạt vinh quang trong quá khứ.
Sự thật là bóng đá Hà Lan luôn sản sinh những thế hệ cầu thủ xuất sắc, nhưng đi liền với tài năng là cá tính và tất nhiên là dẫn đến mâu thuẫn nội bộ – nguyên nhân làm suy yếu đội trong những thời điểm quyết định.
Lịch sử ghi nhận chiến tích lẫy lừng của Hà Lan khi hai lần vào chung kết World Cup 1974 và 1978, nhưng ở cả hai lần đó, họ đều không tránh được những rạn nứt nội bộ trước thềm vinh quang. Trước trận chung kết World Cup 1974 giữa chủ nhà Đức và Hà Lan, những rắc rối trong tiến trình chuẩn bị cho trận đấu quyết định của Cơn lốc da cam đã bị báo chí Đức bóc trần bằng bài phóng sự nhiều màu sắc về nạn bè phái trong khách sạn, khi nhiều cầu thủ phàn nàn về chuyện vợ con và bạn gái của họ.
Bốn năm sau đó, Hà Lan suy yếu khi những mâu thuẫn trong đội tuyển khiến siêu sao Johan Cruyff và tiền vệ Wim van Hanegem rút lui và đội quân thiếu những thủ lĩnh thực thụ đã thua Argentina trong trận chung kết năm 1978.
World Cup 1990, Hà Lan đến giải với khí thế của nhà vô địch châu Âu, nhưng họ đánh mất sự đoàn kết trong đội hình giữa những cầu thủ không cùng màu da và rơi rụng ở vòng 2 khi đụng độ đối thủ truyền kiếp Tây Đức, đội sau đó đoạt cúp.
Năm 1998, quá trình chuẩn bị của Hà Lan một lần nữa bị đe dọa vì những ngôi sao bướng bỉnh trong đội và nạn bè phái giữa nhóm cầu thủ gốc Surinam, như Kluivert, Davids, Seedorf… Cuối cùng, Liên đoàn bóng đá Hà Lan đã buộc phải “dẹp loạn” bằng việc bổ sung vào ban huấn luyện cựu danh thủ Frank Rijkaard (người mà phần lớn các cầu thủ gốc Surinam xem là thần tượng của họ).
Rijkaard sau đó được đôn nên nắm quyền đội tuyển nhưng sau khi ông từ chức ở Euro 2000 (Hà Lan thất bại ở bán kết ngay trên sân nhà), cả Luis Van Gaal lẫn Dick Advocaat đều không tạo dựng được bầu không khí đoàn kết trong đội. Van Basten được bổ nhiệm sau thất bại năm 2004 và với kinh nghiệm của lần dự World Cup 1990, ông hiểu được mình phải làm gì để vực dậy một đội bóng rệu rã và đầy chia rẽ.
Sau khi đánh bại Serbia & Montenegro 1-0 và Bờ Biển Ngà 2-1 để sớm đoạt vé vào vòng 16 đội, HLV Marco Van Basten hài lòng với tinh thần chiến đấu và sự đoàn kết trong đội: “Chúng tôi đã không chơi tốt trong hiệp 2 trận gặp Bờ Biển Ngà nhưng đội bóng đã phô bày tinh thần đoàn kết và duy trì tính chiến đấu, đó là điều khiến tôi tự hào khi chứng kiến một đội bóng thực thụ”.
“Nhưng không chỉ tinh thần chiến đấu là quan trọng, chúng tôi còn muốn thống trị và hoàn toàn kiểm soát trận đấu, vì thế, hai trận đầu tiên thắng trận vẫn chưa làm tôi hài lòng. Chúng tôi đang cố gắng cải thiện không chỉ bằng những bài tập trên sân mà còn bằng những băng tư liệu và những cuộc thảo luận chiến thuật trong đội”.
Nhạc trưởng Rafael van der Vaart, từng góp mặt ở Euro 2004 tại Bồ Đào Nha, nhận xét là mọi thứ đã thay đổi trong trại tập huấn của Hà Lan: “Tinh thần đội tuyển đã được cải thiện rất nhiều và bây giờ nó là một phần rất đặc biệt trong đội bóng này. Van Basten là một nhà cầm quân trẻ hơn những người tiền nhiệm và nhờ vậy, ông rất gần gũi với đội tuyển và với cầu thủ. Ông ấy biết chính xác điều gì sẽ xảy đến và những gì chúng tôi cần”.
NHẬT TÂN
