Việt Nam và 30 năm Liên Hiệp Quốc

Năm thành viên thường trực (P-5)
Việt Nam và 30 năm Liên Hiệp Quốc

 Theo Hiến chương Liên Hiệp Quốc (LHQ), UNSC có tránh nhiệm duy trì hòa bình và an ninh thế giới. Chương VII Hiến chương LHQ nêu rõ UNSC là cơ quan duy nhất trong LHQ có thể phán quyết một hành động nhằm củng cố hòa bình và an ninh thế giới.

Hành động này có thể là cấm vận kinh tế hay biện pháp quân sự. UNSC có 15 thành viên trong đó có 5 thành viên thường trực (Mỹ, Nga, Anh, Pháp và Trung Quốc) và 10 thành viên còn lại được Đại hội đồng bầu làm việc trong nhiệm kỳ hai năm.

Mỗi năm, có 5 quốc gia mới được chọn vào UNSC, luân chuyển theo vùng: 5 nước từ châu Á, châu Phi và Trung Đông; hai từ phương Tây; hai từ Mỹ Latin; và một từ Đông Âu. Ghế chủ tịch UNSC được một thành viên giữ luân phiên một tháng. 9 phiếu thuận (trong 10 thành viên không thường trực) là điều kiện cần để thông qua một nghị quyết, tuy nhiên, nghị quyết phải được tất cả 5 thành viên thường trực (permanent 5 – P5) ủng hộ. Một phiếu chống trong bất kỳ thành viên P5 nào (phiếu phủ quyết) cũng ngăn sự ra đời một nghị quyết, ngay cả khi tất cả 10 thành viên còn lại (không thường trực) ủng hộ.

Ngày 16-10-2007, với 183/190 phiếu ủng hộ, Việt Nam đã được Đại hội đồng LHQ bầu vào Hội đồng bảo an (UNSC) với tư cách thành viên không thường trực.

Tại Hà Nội, trả lời phỏng vấn TTXVN ngay sau khi có kết quả bỏ phiếu, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói: “Trở thành một trong 15 thành viên của một cơ quan quan trọng nhất của một tổ chức quốc tế lớn nhất là một vinh dự lớn lao, đồng thời trách nhiệm cũng rất nặng nề. Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an có trách nhiệm tham gia đầy đủ vào quá trình kiến tạo, xây dựng những quyết định quan trọng của Hội đồng Bảo an liên quan đến các vấn đề hòa bình và an ninh quan trọng hàng đầu của các khu vực và thế giới. Để hoàn thành tốt trọng trách này, Việt Nam sẽ luôn quán triệt tôn chỉ, mục đích, các nguyên tắc của Hiến chương LHQ, luật pháp quốc tế, đồng thời tích cực tham vấn, hợp tác chặt chẽ với các ủy viên khác trong Hội đồng Bảo an để có thể đưa ra những quyết sách kịp thời và phù hợp, vì lợi ích chính đáng của tất cả các nước thành viên LHQ”…

30 năm đóng góp của Việt Nam

Việt Nam và 30 năm Liên Hiệp Quốc ảnh 1

Phái đoàn các nước chúc mừng Việt Nam được bầu làm Ủy viên Không thường trực HĐBA LHQ.
Ảnh: Vietnamnet

TTXVN cho biết, việc phấn đấu vào UNSC của Việt Nam là cả một chặng đường dài. Từ tháng 2-1997, Việt Nam đã đăng ký ứng cử viên không thường trực UNSC. Từ đó tới nay, Việt Nam đã có nhiều đóng góp vào hoạt động của LHQ, tham gia tích cực và chủ động trên nhiều lĩnh vực như hòa bình, an ninh, giải trừ quân bị cũng như phát triển kinh tế, xã hội, dân số-kế hoạch hóa gia đình và bảo vệ môi trường là những chủ đề chính trong chương trình nghị sự LHQ.

Vị thế Việt Nam tại LHQ từng bước được cải thiện và nâng cao. Việt Nam đã đảm nhận một số chức vụ và ứng cử vào một số cơ quan thuộc LHQ như Phó Chủ tịch Đại hội đồng LHQ năm 1997, 2000 và 2003; Chủ tịch Đại hội đồng Tổ chức nông lương (FAO) khóa 33 (2005-2007); thành viên Hội đồng kinh tế-xã hội LHQ (1998-2000); thành viên Ủy ban nhân quyền (2001-2003); thành viên Hội đồng điều hành Chương trình Phát triển và Quỹ Dân số nhiệm kỳ 2000-2002 và thành viên Hội đồng chấp hành Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa (UNESCO) nhiệm kỳ 1979-1983; phó Chủ tịch Hội đồng chấp hành UNESCO nhiệm kỳ 2001-2003...

Việt Nam từng được đánh giá cao trong thực hiện mục tiêu Thiên niên kỷ LHQ, đặc biệt trong xóa đói giảm nghèo. Việt Nam đã giảm mạnh tỉ lệ hộ nghèo từ 58,1% năm 1993 xuống còn 24,1% năm 2004 và còn 19% năm 2006. Nhằm thiết lập mối quan hệ đối tác toàn cầu vì sự phát triển, Việt Nam đã thực hiện chính sách mở cửa, chủ động hội nhập khu vực và thế giới theo tinh thần sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy với tất cả các nước trong cộng đồng quốc tế.

Đến nay, Việt Nam đã có quan hệ hợp tác kinh tế với 173 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Việt Nam còn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm phát triển, giúp đỡ các nước khác thông qua các chương trình hợp tác ba bên giữa Việt Nam với FAO và một số nước châu Phi, Mỹ Latin. Từ khi Việt Nam gia nhập LHQ tới nay, đã có khoảng 20 cơ quan LHQ có văn phòng đại diện tại Việt Nam.

Nhiều chương trình hợp tác quốc gia giữa Chính phủ Việt Nam và các cơ quan LHQ đã thu được kết quả tốt trong việc xóa đói giảm nghèo, nâng cao năng lực quản lý, cải thiện đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường. Trong cuộc hội kiến với Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết tại trụ sở LHQ tháng 6-2007, Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon cho rằng việc thực hiện có hiệu quả Tuyên bố Thiên niên kỷ ở Việt Nam là một tấm gương tốt cho các nước noi theo.

Vai trò sắp tới của Việt Nam

Trả lời phỏng vấn TTXVN về sự kiện Việt Nam trở thành thành viên không thường trực UNSC, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói:

“Tiếp sau việc tham gia chính thức vào WTO, tổ chức thương mại toàn cầu lớn nhất thế giới, việc Việt Nam trở thành Ủy viên không thường trực UNSC là một mốc quan trọng, hết sức có ý nghĩa trong tiến trình chủ động và tích cực hội nhập quốc tế của đất nước ta, khẳng định sự đúng đắn của đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế, là bạn, là đối tác tin cậy của các quốc gia trong cộng đồng quốc tế của Đảng và Nhà nước ta.

Đây là thành quả của những nỗ lực phấn đấu vượt bậc của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta trong hơn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới, tạo nên tầm thế mới của đất nước ta trên trường quốc tế. Việc trở thành Ủy viên không thường trực UNSC là cơ hội để chúng ta nâng cao hơn nữa vị thế và hình ảnh một đất nước Việt Nam yêu chuộng hòa bình với những tham gia và đóng góp hiệu quả vào cuộc đấu tranh chung của nhân loại vì mục tiêu hòa bình, độc lập dân tộc, phồn vinh, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Sự kiện này sẽ tạo thêm niềm tin và lòng tự hào, thúc đẩy mọi người dân Việt Nam chúng ta ra sức tham gia đóng góp vào sự nghiệp đổi mới và phát triển toàn diện đất nước. Đồng thời đây cũng là thuận lợi mới để Việt Nam trở thành môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng hấp dẫn và an toàn trong khu vực và quốc tế…

Chúng ta sẽ nỗ lực cùng các nước góp phần làm giảm căng thẳng, ngăn ngừa và giải quyết hòa bình các cuộc xung đột trên thế giới. Việt Nam ủng hộ và luôn sẵn sàng đóng góp cho quá trình giải trừ quân bị toàn diện và triệt để đồng thời lên án và chủ trương loại trừ chủ nghĩa khủng bố quốc tế dưới mọi hình thức, phù hợp với luật pháp quốc tế.

Việt Nam hoan nghênh và sẵn sàng tham gia các cơ chế cả trong và ngoài UNSC về việc tăng cường hỗ trợ tái thiết và phát triển cho những nước vừa trải qua xung đột; sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm của một quốc gia đã trải qua quá trình tái thiết và phát triển với nhiều vấn đề phải xử lý sau các cuộc chiến tranh ác liệt và đã đạt được những thành tựu quan trọng. Đồng thời chúng ta cũng đang hoàn tất quá trình chuẩn bị để có thể tham gia một cách có hiệu quả vào hoạt động gìn giữ hòa bình của LHQ, phù hợp với điều kiện và khả năng của mình”.

Trước đó, trong diễn văn tại phiên họp Đại hội đồng LHQ ngày 29-9-2007, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng nhấn mạnh: “Năm 1945, khi LHQ ra đời thì nhân dân Việt Nam cũng vừa giành được độc lập. Tin tưởng vào tôn chỉ, mục đích cao quý của LHQ  và mong muốn góp sức vào công việc chung của tổ chức quốc tế này, ngay từ tháng 1-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập ra nước Việt Nam mới, đã gửi thư tới Khóa họp đầu tiên của Đại hội đồng, trong thư nêu rõ “Quốc dân chúng tôi đã giành được quyền độc lập, thiết tha yêu cầu các ngài công nhận quyền độc lập ấy và nhận chúng tôi vào LHQ”.

Tiếc rằng cho tới năm 1977, Việt Nam mới trở thành thành viên chính thức của LHQ. Trong 30 năm qua, với tư cách thành viên LHQ, Việt Nam luôn hoạt động tích cực cho sự nghiệp hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trên thế giới. Việt Nam đã đóng góp quan trọng vào việc đưa Đông Nam Á từ một khu vực bị chia rẽ, đối đầu bởi chiến tranh trở thành một khu vực hòa bình, hữu nghị, hợp tác và đang hướng tới hình thành cộng đồng ASEAN với 3 trụ cột: chính trị-an ninh, kinh tế và văn hóa-xã hội”…

Năm thành viên thường trực (P-5)

Trung Quốc,  Pháp,  Nga, Vương quốc Anh,  Mỹ

10 thành viên không thường trực (E-10) đương nhiệm

 Bỉ (Tây Âu) – hết nhiệm kỳ năm 2008
 Ý (Tây Âu) – hết nhiệm kỳ năm 2008
 Slovakia (Đông Âu) – hết nhiệm kỳ năm 2007
 Cộng hòa Congo (châu Phi) – hết nhiệm kỳ năm 2007
 Ghana (châu Phi) – hết nhiệm kỳ năm 2007
 Nam Phi (châu Phi) – hết nhiệm kỳ năm 2008
 Panama (Mỹ Latin và Caribê) – hết nhiệm kỳ năm 2008
 Peru (Mỹ Latin và Caribê) – hết nhiệm kỳ năm 2007
 Indonesia (châu Á) – hết nhiệm kỳ năm 2008
 Qatar (châu Á) – hết nhiệm kỳ năm 2007 (được thay bằng Việt Nam) 

Phúc Cẩm

Tin cùng chuyên mục