Xử lý ùn tắc giao thông tại TPHCM - Giải pháp còn… chung chung

Ngày 28-12, tại hội nghị tổng kết 1 năm triển khai Nghị quyết số 16/2008/NQ-CP của Chính phủ về việc khắc phục ùn tắc giao thông ở 2 đô thị lớn là Hà Nội và TPHCM, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã biểu dương những nỗ lực của TPHCM trong việc vượt qua nhiều khó khăn để đưa vào sử dụng hàng loạt công trình cầu đường trọng điểm như đại lộ Đông-Tây, đường Rừng Sát, cầu Phú Mỹ… và triển khai thực hiện nhiều dự án đường cao tốc, bãi đậu xe… Nhưng riêng công tác xử lý ùn tắc giao thông thì còn nhiều vấn đề cần mổ xẻ.

Giải pháp nhiều…

Trong thời gian qua, TP đã thực hiện nhiều biện pháp trước mắt cũng như lâu dài nhằm kéo giảm ùn tắc giao thông. Có thể kể một số việc cụ thể như: triển khai thực hiện quy hoạch phát triển giao thông vận tải đến năm 2020 và tầm nhìn sau 2020; lập quy hoạch xây dựng các bến bãi đậu xe, các điểm đậu xe ngầm hoặc nhiều tầng; xây dựng cải tạo mở rộng các quốc lộ, các đường hướng tâm, đường ô tô cao tốc, đường vành đai, các trục chính đô thị, các nút giao thông, đường sắt đô thị; đẩy nhanh tiến độ đầu tư các công trình giao thông… TPHCM cũng đã ban hành các quy định, theo đó chỉ cho phép xây dựng các khu chung cư cao tầng hoặc các cơ sở dịch vụ nếu đảm bảo được diện tích để xe mô tô, xe gắn máy, ô tô theo đúng quy định. Đồng thời xây dựng hàng loạt hệ thống cầu vượt, hầm chui cho người đi bộ, điều chỉnh lại giao thông tại một số điểm cầu vượt, hầm cho người đi bộ, nâng cấp bổ sung các thiết bị điều khiển giao thông tại các nút thường xảy ra ùn tắc; hiện đại hóa các trung tâm điều hành giao thông đô thị; nâng cao khả năng quản lý, lập lại trật tự hành lang an toàn đường bộ, đường sắt.

Ngoài ra, quy hoạch và triển khai di dời trụ sở các cơ quan hành chính nhà nước, các trường học, bệnh viện lớn ra ngoài khu vực trung tâm. Bên cạnh đó, TP phối hợp các báo đài, cơ quan ban ngành tập trung tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tổ chức nhiều cuộc vận động xây dựng nếp sống văn minh đô thị… Đẩy mạnh phát triển vận tải hành khách công cộng, hạn chế phương tiện cá nhân tham gia lưu thông, cấm mô tô, xe gắn máy, ô tô lưu thông trên một số tuyến đường, điều chỉnh học lệch giờ…

Mặc dù đã triển khai khá nhiều công việc thuộc các nhóm giải pháp nói trên, nhưng trên thực tế tình trạng ùn tắc giao thông tại TPHCM ngày càng phức tạp, gây bức xúc trong đời sống người dân. Bởi lẽ, các giải pháp trên vẫn chưa căn cơ và triệt để, nhất là tại địa bàn các quận Tân Bình, Tân Phú, Phú Nhuận, Bình Thạnh, Gò Vấp và các khu vực ngã ba Cát Lái, cầu Sài Gòn, quốc lộ 1A, ngã tư Hàng Xanh, giao lộ Hoàng Văn Thụ- Nguyễn Văn Trỗi- Phan Đình Giót, đường Lê Văn Sỹ, Nguyễn Kiệm, Trường Chinh, CMTT… gần như ngày nào cũng bị ùn tắc. Tính từ đầu năm đến nay, trên địa bàn TP xảy ra 69 vụ ùn tắc giao thông kéo dài trên 30 phút, tăng 25 vụ so với năm 2008. Bên cạnh đó, các vụ ùn ứ xuất hiện nhiều hơn xảy ra ở nhiều nơi.

...Cần đột phá!

“TP đưa ra rất nhiều giải pháp nhưng không đủ cơ sở để xử lý. Trong khi đó, việc đăng ký xe hiện nay tự do nên không kiểm soát được, mà không kiểm soát được thì dù có giải pháp cũng khó mà thực hiện được. Đó là chưa kể tình trạng dân nhập cư vào TP đang tăng tự phát. Cứ đà tăng dân nhập cư và xe máy tăng theo như thế, chúng ta sẽ không thể nào kiểm soát nổi ùn tắc giao thông nữa” - Thượng tá Ngô Minh Châu, Phó Giám đốc Công an TPHCM nhận định.

Nhiều đại biểu cho rằng, sự phát triển đô thị hiện nay vẫn còn mất cân đối lớn giữa quy mô phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Từ việc triển khai mạng lưới giao thông, đặc biệt là các loại hình giao thông hiện đại cho đến việc bố trí các điểm giao cắt, bãi đậu xe… đều gặp khó khăn trong các khâu: quy hoạch, vốn và khả năng thi công. Công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục về bảo đảm trật tự an toàn giao thông chưa đạt hiệu quả cao; kiểm tra, xử phạt vi phạm giao thông vẫn chưa thực sự kiên quyết và đảm bảo tính thường xuyên. Muốn giải quyết được bài toán ùn tắc giao thông, việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho TPHCM là việc làm cấp bách nhưng nguồn vốn hiện nay rất hạn hẹp.

Để triển khai các công trình giao thông trọng điểm, TP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét tăng tỷ lệ nguồn thu để lại cho TP và được hưởng toàn bộ số tiền thu vượt mức kế hoạch được giao (kể cả thu nội địa và thu xuất nhập khẩu), đồng thời bổ sung từ ngân sách Trung ương để đảm bảo có nguồn vốn đầu tư xây dựng; chỉ đạo các tỉnh đẩy nhanh các dự án xây dựng khu đô thị vệ tinh, từng bước hình thành các đô thị mới, các thành phố vệ tinh như Nhơn Trạch, Biên Hòa, Dĩ An, Thủ Dầu Một, Bến Cát, Hậu Nghĩa, Đức Hòa, Bến Lức, Tân An… để kéo giãn mật độ dân cư tập trung quá đông ở TPHCM; đẩy nhanh tiến độ các cảng trên sông Sài Gòn; hạn chế việc nhập khẩu xe, đặc biệt có quy định cụ thể việc đăng ký mới xe ở các đô thị lớn; cho phép TPHCM thực hiện công tác quản lý các phương tiện đăng ký mới thông qua giấy chứng nhận quyền mua xe để hạn chế việc gia tăng phương tiện giao thông cá nhân; sớm ban hành các nghị định hướng dẫn thực hiện Luật Quy hoạch đô thị và Luật Giao thông đường bộ (mới). Kiến nghị Bộ Giao thông Vận tải chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm qua địa bàn TPHCM do các đơn vị thuộc bộ quản lý như đường cao tốc TPHCM- Trung Lương, đường cao tốc TPHCM- Long Thành- Dầu Giây, quốc lộ 50… và các dự án đường vành đai.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cho rằng, trong việc xử lý ùn tắc giao thông, TPHCM đưa ra nhiều giải pháp nhưng còn rất chung chung. Theo Phó Thủ tướng, mỗi giải pháp cần có phương án chi tiết, cụ thể với các chỉ tiêu phấn đấu, tiến độ thực hiện rõ ràng, cũng cần xây dựng kế hoạch hết sức cụ thể phân cấp đến từng quận, huyện, sở, ngành.

Tại hội nghị, Phó Thủ tướng đã chỉ đạo giao Bộ Công an nghiên cứu, xây dựng cơ chế quy định về điều kiện và tiêu chí đăng ký thường trú để điều tiết hợp lý sự gia tăng dân cục bộ gây mất cân đối ở TPHCM; giao Bộ Tài chính xây dựng cơ chế tăng tỷ lệ nguồn thu để lại cho thành phố để đầu tư cho các công trình trọng điểm; đồng tình với kiến nghị yêu cầu các tỉnh đẩy nhanh các dự án đầu tư xây dựng khu đô thị vệ tinh để tạo đối trọng kéo giãn mật độ dân cư nội đô.

QUỐC HÙNG