Phát triển vùng kinh tế trọng điểm phía Nam: Cần đồng bộ về chính sách lẫn hạ tầng

SGGP
Bài toán phát triển vùng kinh tế trọng điểm phía Nam - trong đó TPHCM là trung tâm phối hợp các tỉnh vệ tinh lân cận - thành một trung tâm kinh tế của khu vực, mặc dù mục tiêu đặt ra từ lâu, nhưng đến nay sự phát triển hạ tầng kỹ thuật vẫn chưa đáp ứng. 

Thước thềm hội nghị Phát triển vùng kinh tế trọng điểm phía Nam diễn ra hôm nay 6-5 tại Đồng Nai, chúng tôi trao đổi với các chuyên gia về những trăn trở đi tìm lời giải cho bài toán này.

Phát triển vùng kinh tế trọng điểm phía Nam: Cần đồng bộ về chính sách lẫn hạ tầng ảnh 1 TPHCM là trung tâm logictics của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Ảnh: CAO THĂNG  

Các mục tiêu cần đáp ứng

Theo PGS-TS Lê Vũ Nam, chuyên gia tài chính - chứng khoán, việc xây dựng vùng kinh tế trọng điểm phía Nam cần đáp ứng được các mục tiêu, trước hết là phải kết nối hạ tầng giao thông. Khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam có thuận lợi khi TPHCM là trung tâm kinh tế, tài chính của khu vực, các tỉnh lân cận đều có lợi thế riêng, như Tây Ninh có 2 cửa khẩu quốc tế; Vũng Tàu có lợi thế phát triển giao thương đường biển; sân bay Long Thành hoàn thành sẽ rút ngắn khoảng cách cho nhà đầu tư đến các tâm điểm kinh tế chính trong vùng như TPHCM, Đồng Nai, Bình Dương, Long An… nhanh nhất.

Về chính sách, cần hình thành cơ chế điều phối, phối hợp vùng, cả về quy hoạch, liên kết phát triển và xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu, quỹ tài chính, các chính sách khác một cách đồng bộ như thuế, đất đai, môi trường, thu hút đầu tư. Để điều phối được thì cần cơ chế phối hợp trong hành động, trong chính sách giữa các vùng trong khu vực. Trong đó, TPHCM đóng vai trò là trung tâm giao dịch, phân phối hàng hóa, cửa ngõ xuất khẩu hàng hóa.

TPHCM sẽ làm đầu tàu hình thành trung tâm logistics, kết nối thành phố với các địa phương và giao thương quốc tế. Đồng thời, với sự phát triển khoa học công nghệ như hiện nay, TPHCM là trung tâm kết nối thông tin trên thị trường hàng hóa, dịch vụ; làm đầu mối, hỗ trợ về khoa học công nghệ; là nơi đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao.

Và cuối cùng, TPHCM làm trung tâm huy động hỗ trợ các nguồn vốn cho đầu tư phát triển, sản xuất kinh doanh của vùng, thông qua thị trường tài chính - chứng khoán.

Hướng đến phát triển bền vững

Hiện nay, dù đã thực hiện liên kết vùng, nhưng các tỉnh vẫn chưa thống nhất chương trình hành động, chưa có “sư đoàn trưởng” để thống nhất trong chủ trương và hành động. Tỉnh nào cũng có chính sách riêng trong thu hút đầu tư nên không đạt được tính thống nhất, kết nối đồng bộ, sự thiếu đồng bộ này thể hiện cả trong đầu tư hạ tầng giao thông. 

PGS-TS Dương Anh Sơn, Trưởng khoa Luật Kinh tế của Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TPHCM), dẫn chứng: Con đường xuống miền Tây vẫn còn độc đạo thì sẽ làm tắc nghẽn kinh tế khu vực này. Cần liên kết vùng để thay đổi tư duy, hướng đến cân bằng sinh thái; nếu tỉnh nào cũng ngăn sông, lấp rạch ngăn cản nguồn nước là ức chế tự nhiên, nên quy hoạch theo hướng vùng khô trồng hoa màu thì vùng nước nuôi tôm, cần thuận theo quy luật sinh thái trong phát triển nông nghiệp. Liên kết vùng để phát triển chất lượng hàng hóa, mang lại giá trị gia tăng lớn cho hàng xuất khẩu.

Chuyên gia kinh tế, PGS-TS Nguyễn Hồng Nga nhận định rằng vùng kinh tế trọng điểm phía Nam rất giàu tiềm năng về du lịch, dịch vụ, công nghiệp và nông nghiệp công nghệ cao; tuy nhiên, thành quả kinh tế và xã hội của vùng chưa xứng với tiềm năng, dù tăng trưởng cao hơn 1,2 lần so với toàn Việt Nam.

Việc tỷ trọng dịch vụ trong cơ cấu GDP giảm và công nghiệp tăng trong mấy năm gần đây, theo PGS-TS Nguyễn Hồng Nga, là đang đi ngược với xu hướng và mong muốn của xã hội.

“Chúng ta nói nhiều về liên kết và thể chế liên kết vùng nhằm mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của toàn vùng, tuy nhiên việc liên kết là rất khó khăn và đôi khi mang tính miễn cưỡng, phong trào và khó hiện thực hóa. Do đó chúng ta phải tìm lối đi khác để thay thế, ít nhất là trong 5 - 10 năm tới”.

                                                        8 kiến nghị 

PGS-TS Nguyễn Hồng Nga đề xuất 8 bước đi cần triển khai để phát triển kinh tế vùng. 

Thứ nhất, vùng này phải có cách thức thu hút và sử dụng nhân tài hiệu quả, trong đó có cả người nước ngoài, Việt kiều, người Việt Nam học ở các nước phát triển và các trường tốp đầu.

Thứ 2, giải quyết nút thắt cản trở lưu thông hàng hóa bằng việc mở rộng và liên kết cơ sở hạ tầng giao thông, nhất là tuyến đường sắt trên cao; sân bay Long Thành nên giao cho tư nhân đầu tư và vận hành có sự điều tiết của Nhà nước.

Thứ 3, thí điểm chính quyền đô thị tại TPHCM và sử dụng cơ chế đặc thù để bổ nhiệm cán bộ chủ chốt cấp tỉnh và thành phố.

Thứ 4, để TPHCM tiếp tục là đầu tàu kéo cả vùng thì cần lấy tri thức làm nền tảng cho mọi tư tưởng và hành động.

Thứ 5, mạnh dạn cắt giảm 2/3 biên chế khu vực công để giải phóng nguồn lực cho khu vực dân doanh.

Thứ 6, TPHCM cần giảm các khu chế xuất - khu công nghiệp gây ô nhiễm, tiến tới chuyển ngành công nghiệp ra khỏi thành phố và tập trung vào các lĩnh vực dịch vụ có hàm lượng chất xám, có tính đặc thù và giá trị gia tăng cao.

Thứ 7, để đầu tàu có sức hút và đủ sức kéo các toa, cần thu hút vốn FDI nhiều hơn, có đủ lượng hóa kích thích hình thành và phát triển doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn và vừa, tạo niềm tin để người dân đầu tư vào.

Thứ 8, mạnh dạn đề xuất Trung ương cho cơ chế đặc thù đối với cả vùng, nhất là các vấn đề về nhân lực, quyền lực và vật lực.

HÀN NI

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Lắp ráp hệ thống điện mặt trời tại trụ sở EVN HCMC

Đề xuất một mức giá cho dự án điện mặt trời

Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công thương) cho biết vừa hoàn thiện dự thảo về cơ chế khuyến khích điện mặt trời (ĐMT) mới, thay thế Quyết định 11/2017 của Thủ tướng Chính phủ đã hết hiệu lực từ tháng 6-2019.

Ngân hàng - Chứng khoán

​Phó Thủ tướng Lào tin tưởng VietinBank sẽ phát triển thành ngân hàng thương mại chủ lực tại Lào

Ngày 17-9-2019 tại Thủ đô Vientiane, CHDCND Lào, VietinBank tổ chức Lễ khai trương Tòa nhà Trụ sở chính VietinBank Lào tại địa chỉ đường Lanxang, Bản Hatsady, Quận Chanthabouly, Thủ đô Vientiane. Đây là bước đi khẳng định cam kết hợp tác lâu dài, ổn định của VietinBank trên đất nước Triệu Voi, góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội (KT - XH) của Lào.

Thị trường

Địa ốc

Nhơn Hội New City thu hút các nhà đầu tư

Cùng với làn sóng đầu tư bất động sản ven biển dâng cao khắp nơi, khu vực Nhơn Hội của  Quy Nhơn (Bình Định) đang được sự quan tâm rất lớn của giới đầu tư. Giá trị gia tăng, pháp lý rõ ràng… là những yếu tố được lý giải tạo nên sức hút cho dự án này.

Nông nghiệp

Nông thôn Hà Nội phải phát triển đi đầu cả nước

Ngày 21-9, Thành ủy - HĐND - UBND - UBMTTQ TP Hà Nội đã tổ chức tổng kết 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng Nông thôn mới (NTM) và Chương trình số 02-CTr/TU của Thành ủy  về “Phát triển nông nghiệp, xây dựng NTM, nâng cao đời sống nông dân”.

Đầu tư

Vietnam Airlines và Sun Group ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược

Sáng 19-9-2019, tại tỉnh Quảng Ninh, Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) và Tập đoàn Sun Group đã chính thức ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược, nhằm hợp tác phát triển các sản phẩm mới, mang tới những trải nghiệm hấp dẫn hơn cho khách hàng.

Thông tin kinh tế