Bón phân NPK được thời gian ngắn thì hàng trăm héc ta cà phê ở huyện Di Linh, Lâm Hà, Đam Rông (Lâm Đồng) đột nhiên vàng lá, khô cháy và rụng trái hàng loạt, đẩy người dân trồng cà phê đứng trước nguy cơ mất mùa…
- Phân "dỏm" tràn lan…
Sau khi bón khoảng 2 tấn phân NPK của Xí nghiệp Phân bón Chánh Hưng (TPHCM) thì khoảng 1ha vườn cà phê nhà anh Hà Xuân Long (thôn 8, xã Gia Hiệp, huyện Di Linh) đột nhiên vàng lá, khô cháy, rụng trái hàng loạt…. Thấy dấu hiệu phân "dỏm", anh đem bón thử cho cây mai thì cây mai cũng bị vàng lá, khô héo... Anh bức xúc: "Tôi đã mua 2 tấn phân của công ty này với giá cao hơn công ty khác thế mà vẫn bị lừa, may mắn phát hiện được không thì 1ha cà phê còn lại cũng chung số phận". Nhiều người trong thôn đang dở khóc dở cười vì lỡ bón hết rồi nên chưa biết xử lý ra sao. Khi thấy ngày sản xuất trên bao bì trùng với ngày mua, anh hỏi nhân viên chuyên chở thì họ bảo "sản xuất xong đem lên đây ngay"?
Còn chị Nguyễn Thị Mỹ (thôn Phú Hiệp 2, xã Gia Hiệp) thì lại mua 2 tấn phân NPK của Công ty CP Quốc tế Động Trung (thôn Đại Đông, Thụy Phương, Từ Liêm, Hà Nội). Sau khi bón phân, lá cây cà phê đột nhiên vàng, trái đỏ rồi héo khô hoặc rụng… và một số cây bón thêm thì bị chết. Chị Mỹ tâm sự: "Năm ngoái chúng tôi cũng mua phân NPK của Công ty Động Trung thông qua Hội Nông dân thôn Phú Hiệp 2, bón vào thấy cây cà phê xanh tốt và tin tưởng nên mua bón tiếp, nhưng không hiểu sao năm nay lại tệ như vậy? Cả tháng trời nay nhìn vườn cà phê ai trong thôn cũng ứa nước mắt!". Được biết, toàn thôn Phú Hiệp 2 đều mua phân bón của Công ty Động Trung thông qua Hội Nông dân thôn do ông Nguyễn Văn Kỳ (Chi hội trưởng Hội Nông dân thôn Phú Hiệp 2) đứng ra làm hợp đồng mua bán. Toàn thôn Phú Hiệp 2 mua khoảng 140 tấn phân NPK của Công ty Động Trung, hiện đã bón ra khoảng 50 tấn và đều gây thiệt hại.
Sau khi nhận được phản ánh của xã Gia Hiệp, Phòng Công thương huyện Di Linh đã lấy mẫu phân gửi Trung tâm Ứng dụng KHCN - TH Lâm Đồng để thử nghiệm và kết quả thu được thành phần N – P – K lần lượt là 3,4 – 5,2 – 2,6, quá thấp so với hàm lượng ghi trên bao bì là 16 – 16 – 8. Còn độ pH mẫu phân là 9,3% (trong khi độ pH cho phép tối đa là 5%) và nồng độ muối NaCl chiếm 3,7% sẽ làm khô rễ và gây ảnh hưởng lâu dài cho sự phát triển của cây cà phê.
Theo thông tin chúng tôi nhận được, tại huyện Lâm Hà người dân đang hoang mang vì phân bón của Công ty TNHH phân bón Bình Việt, Bình Nguyên (Bình Dương); huyện Đức Trọng thì lao đao với phân bón mang nhãn hiệu Mosaic còn tại huyện Đam Rông thì khốn đốn với phân bón của Công ty TNHH phân bón Thiên Phúc (Bình Dương). Tất cả phân NPK của các công ty trên khi bón cho cây cà phê đều có dấu hiệu làm cho cây vàng lá, khô héo cành và rụng trái hàng loạt.
- Bài học vì sự… ham rẻ!
Anh Nguyễn Bá Thịnh (thôn 5, xã Hoài Đức, huyện Lâm Hà) cho biết, năm ngoái anh dùng phân bón của Công ty Phân bón Bình Điền (Lâm Đồng) nhưng chủ một đại lý phân bón trong xã đã thuyết phục anh mua phân của Công ty TNHH phân bón Bình Việt vì nó rẻ hơn. Ham rẻ, anh Thịnh đã cùng anh trai là Nguyễn Bá Hà thuê xe mua về khoảng 10 tấn để bón cho cây cà phê và sau khi bón thì cây chẳng những không xanh tốt mà còn bị vàng lá, héo cành, rụng hạt…
Riêng các hộ trồng cà phê ở thôn Phú Hiệp 2 khi mua phân bón của Công ty Động Trung thì chẳng những được lợi về giá mà còn được nợ 50% đến mùa thu hoạch mới trả. Thế là nhiều công ty sản xuất phân bón mới ra đời đã lợi dụng tâm lý ham rẻ để bán được nhiều hàng cho người dân trong khi họ không hề quan tâm tới chất lượng và lợi ích người tiêu dùng.
Ông Nguyễn Hữu Toản (Trưởng phòng Công thương huyện Di Linh) cảnh báo rằng, chẳng những người dân thường có tâm lý ham rẻ mà còn không bao giờ lấy hóa đơn khi mua bán với các công ty phân bón nên khi mua phải phân "dỏm" cơ quan chức năng sẽ rất khó bắt phía công ty bồi thường thiệt hại. Nhiều lần địa phương đã gửi thông báo yêu cầu ông Phạm Quang Trung (Giám đốc điều hành Công ty Động Trung) cùng huyện phối hợp giải quyết nhưng ông ta không đến mà chỉ cử nhân viên đến làm việc? Theo ông Toản, hiện công an kinh tế huyện đã vào cuộc điều tra, nếu đúng là phân giả thì sẽ tiến hành tiêu hủy số phân đang tồn đọng và sau đó yêu cầu phía công ty bồi thường thiệt hại cho người dân.
Công Hoan
