Những ngôi nhà xây kiên cố còn thơm mùi vôi vữa đã thay thế những chiếc thuyền bé nhỏ mục nát. Niềm khát khao lên bờ của nhiều thế hệ cư dân vạn đò sông Hương (TP Huế) nay thành hiện thực...
KTĐC Lại Ân được bố trí gần cửa sông, thuận tiện cho những hộ dân vạn đò sông Hương lên bờ định cư tiếp tục duy trì nghề sông nước
Nhất cử lưỡng tiện
Được sở hữu căn nhà kiên cố xây bằng gạch và bê tông rộng 100m² thuộc khu tái định cư (KTĐC) Lại Ân nhưng vợ chồng anh Nguyễn Văn Bình và 6 đứa con vẫn nghĩ như một giấc mơ. Bởi khi còn sống lênh đênh dọc theo sông Hương, phương tiện mưu sinh cũng như nơi sinh hoạt hàng ngày của gia đình là một con thuyền gỗ cũ kỹ, ẩm ướt rộng chưa đầy 10m². “Ngày nắng còn đỡ chứ mưa phùn, gió bấc… lạnh cắt da cắt thịt! Cực còn chịu được, nhưng gặp lúc sinh nở… con khát sữa, nhà không còn hạt gạo cắn đôi. Đánh liều, tui kẹp nách cho con bú, còn hai tay gắng sức chèo thuyền ngược dòng để anh Bình quăng chài bắt cá…” - chị Chua, vợ anh Bình ứa nước mắt kể.
Xúc động giây lát, chị kể tiếp: KTĐC mới được xây dựng gần cửa sông thuận lợi cho việc duy trì nghề chài lưới. Đặc biệt, những vị trí xây dựng KTĐC tương đối khuất gió tránh phần nào thiên tai bão lũ. Vợ chồng tui bắt đầu vạch ra hướng “kinh doanh” - vay vốn ngân hàng sắm lồng nuôi cá, trồng tỉa vườn rau, đầu tư chăn nuôi để cải thiện cuộc sống, tăng thêm thu nhập.
Cứu di sản
Ông Nguyễn Đình Cáng, Giám đốc Ban đầu tư và xây dựng TP Huế, cho biết: “Tổng mức đầu cho dự án định cư và cải thiện cuộc sống của dân vạn đò TP Huế khoảng 260 tỷ đồng, trong đó Chính phủ hỗ trợ 151 tỷ đồng, còn lại vốn địa phương và các nguồn huy động khác. Mục tiêu, đưa hết 1.069 hộ (khoảng 7.000 nhân khẩu) sống lênh đênh trên các sông Đông Ba, An Cựu, Kẻ Vạn, Bạch Yến và sông Hương lên bờ định cư. Hiện tại, 777 hộ đã lên bờ định cư tại các KTĐC xã Phú Mậu (huyện Phú Vang), phường Hương Sơn, Phú Hậu (TP Huế), số còn lại sẽ được lên bờ định cư vào tháng 10-2010”.
UBMTTQVN tỉnh Thừa Thiên- Huế từ cuối năm 2007 đến nay, đã hỗ trợ kinh phí xây dựng 44 KTĐC dành cho hơn 1.000 hộ dân sống lênh đênh trên mặt nước phá Tam Giang - Cầu Hai tại các huyện Phong Điền, Quảng Điền, Hương Trà, Phú Vang và Phú Lộc. Mỗi hộ lên bờ định cư được hỗ trợ 14,5 triệu đồng cùng diện tích mặt bằng từ 100 - 200m² có đầy đủ cơ sở hạ tầng để xây dựng nhà ở. |
Thời gian qua, những hộ dân vạn đò sông Hương đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ thông qua các chương trình đào tạo việc làm, xóa mù, nước sạch, sinh đẻ có kế hoạch…! Tuy nhiên - ông Cáng trăn trở - đó mới chỉ là những dự án nhỏ lẻ, thực hiện theo kiểu “gió chiều nào che chiều đó” nên vẫn chưa căn cơ.
Hiện UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế và TP Huế đã tỏ rõ quyết tâm bằng việc đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng điện- đường- trường- trạm tại các KTĐC. Tiếp đó, xây dựng KTĐC có bến neo đậu tàu thuyền, tạo điều kiện thuận lợi cho những hộ khi lên bờ muốn duy trì nghề cũ như đánh cá, khai thác cát sạn; còn những hộ dân lên bờ sống bằng nghề buôn bán, đạp xích lô, xe thồ… được bố trí tại KTĐC nhà chung cư hay nhà liền kề kiên cố. Ngoài ra, hộ mua nhà hoặc nhận đất tự xây nhà, ngoài việc được hỗ trợ 15 triệu đồng/hộ (chưa kể 1 triệu đồng hỗ trợ thanh lý phao, đò), còn được hỗ trợ 15% kinh phí mua nhà, phần còn lại được trả góp, không tính lãi trong vòng 10 năm (nhà liền kề) và 30 năm (nhà chung cư). Đặc biệt, những hộ dân có trên 10 nhân khẩu hay 3 gia đình chưa tách hộ sẽ được cấp thêm một suất ưu tiên...
Khi 100% hộ dân vạn đò sông Hương được lên bờ định cư thì sông Hương - dòng sông vừa được Trung tâm Di sản thế giới đề nghị lập hồ sơ trình UNESCO công nhận di sản văn hóa thế giới sẽ không còn phải “gồng gánh” thêm một khối lượng lớn rác thải từ cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của gần một vạn con người. Và điều này cũng đồng nghĩa với việc chương trình định cư và cải thiện cuộc sống của dân vạn đò TP Huế đã và đang cứu dòng sông di sản thoát khỏi hiểm họa ô nhiễm, luôn giữ mãi vẻ đẹp trong xanh, thơ mộng.
VŨ VĂN THẮNG
