Xử lý nước đục tại TPHCM

Băn khoăn về chất lượng nước

Hôm qua 10-7, hội thảo khoa học khảo sát sự ảnh hưởng của sắt (Fe) và mangan (Mn) trong nước sinh hoạt đã diễn ra tại TPHCM. Tại đây, nhiều đại biểu đã bày tỏ băn khoăn vì mặc dù nước tại TPHCM đã trong nhưng vẫn còn tiềm ẩn nhiều bất ổn!

  • Còn nguyên nhân tiềm ẩn

Súc xả, biện pháp chưa hữu hiệu để khắc phục nước đục. Ảnh: VIỆT DŨNG

Qua phân tích một số mẫu nước cặn, chất rắn nhầy bám trên thành ống dẫn nước và trên vách bể lắng nước tại Nhà máy nước Tân Hiệp (NMNTH) được lấy vào đêm 16 rạng sáng 17-6 tại đường ống cấp nước trên đường Trường Chinh (ngã ba Tây Thạnh, quận Tân Bình), GS-TS Chu Phạm Ngọc Sơn, Chủ tịch Hội Hóa học TPHCM và đồng sự nhận định có hàm lượng Mn và Fe khá cao.

Trong đó, lượng Mn nhiều hơn Fe. Mn và Fe chính là thủ phạm gây ra tình trạng nước đục, nhất là Mn sau khi bị oxy hóa. Hàm lượng Mn tăng cao vào các tháng mùa mưa như tháng 7, 8. Điều đáng lo ngại mà theo GS-TS Chu Phạm Ngọc Sơn đó là khi lượng Mn và Fe trong nước cặn hoặc chất rắn nhầy bám trên thành ống cấp nước lâu ngày sẽ tạo thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

Khi các vi khuẩn này sinh sôi nảy nở và đi vào hệ thống nước sinh hoạt sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người sử dụng. Mặt khác, qua kết quả phân tích cũng cho thấy trong các mẫu thử nghiệm còn chứa sét cũng là chất tạo điều kiện cho vi khẩn phát triển. Trong khi đó, bước đầu phát hiện và phân lập nhóm vi khuẩn Fe và Mn của Trung tâm Phân tích thí nghiệm Sở KH-CN TPHCM thì khả năng phát triển của vi khuẩn qua sự bảo vệ của Fe và Mn trong đường ống cấp nước là rất nhanh và có khả năng kháng Clorine.

Tuy nhiên, điều được các nhà khoa học quan ngại và đặt vấn đề là tại sao có hàm lượng Mn và Fe khá cao hiện nay trong một số mẫu thử nghiệm nói trên. Trong khi, tất cả những mẫu thử nghiệm đều được lấy trong đường ống bê-tông chứ không phải trong ống gang nên loại trừ khả năng bị oxy hóa hay bị ăn mòn. Đồng thời đường ống khảo sát là tương đối mới, đường kính ống nước Þ 1.500 với áp lực nước rất lớn? Các nhà khoa học cũng loại trừ khả năng Mn và Fe từ các mối nối tràn vào vì đường ống bằng bê-tông được thi công với tiêu chuẩn tốt cùng với tốc độ dòng chảy lớn. Vậy Mn và Fe ở đâu ra trong các mẫu được lấy trên hệ thống ống cấp nước ở ngã ba Tây Thạnh?

GS-TS Chu Phạm Ngọc Sơn khẳng định: Mặc dù đây chỉ là kết quả nghiên cứu sơ bộ nhưng các kết luận trên sẽ định hướng để tiếp tục làm rõ các nguyên nhân. Ông nói, chuyện NMNTH thay đổi quy trình hiện nay là đúng. Fe và Mn chính là “thủ phạm” gây nước đục. Tuy nhiên, trong tương lai cần lấy thêm các mẫu nước phân tích mới có thể đánh giá được như trong ống nhựa, ống gang... Vấn đề cần quan tâm nhất hiện nay là điều tra nguồn gốc nguồn nước sông Sài Gòn bị nhiễm Mn là nhiễm tự nhiên hay ô nhiễm công nghiệp để có giải pháp xử lý phù hợp.

  • Nước trong nhưng đã an toàn?

Thế nhưng, theo TS Lê Long thì không thể cho rằng Fe và Mn gây ra nước đục vì chỉ trong thời gian ngắn thì Fe và Mn không thể gây ra nước đục nặng như trong thời gian vừa qua mà hệ quả đó phải trải qua hàng chục năm. Ngoài ra, tiến sĩ cũng lưu ý vì nếu xử lý hàm lượng Fe và Mn trong nước triệt để thì có kinh tế và có lợi cho sức khoẻ không vì trong nước cũng cần phải có một hàm lượng Mn nhất định. Vấn đề này, ông đề nghị ngành y tế cần phải làm rõ.

Cũng tại hội thảo, nhiều đại biểu ghi nhận kết quả chất lượng nước tại TPHCM trong thời gian gần đây đã được cải thiện đáng kể khi NMNTH ứng dụng quy trình xử lý nước mới bằng cách giảm hàm lượng Mn trong nước sau khi xử lý.

Tuy nhiên, họ cũng băn khoăn vì mặc dù chất lượng nước đã trong trở lại nhưng nó có thực sự đảm bảo cho người tiêu dùng chưa? Ông Nguyễn Văn Quốc, Trưởng phòng Quản lý dịch vụ đô thị Sở GTCC TPHCM đề nghị cơ quan y tế cần kiểm tra, nhận định về chất lượng nước uống hiện nay để người dân an tâm sử dụng. Ngoài ra, một cán bộ Trung tâm Y tế dự phòng TPHCM tỏ ra vô cùng lo lắng khi NMNTH làm thí nghiệm trực tiếp trên dây chuyền sản xuất nước đang cung cấp cho hàng chục ngàn hộ dân TPHCM.

Theo đại biểu này, cách làm này rất nguy hiểm vì chỉ cần một sơ suất nhỏ hoặc một loại hóa chất nhỏ xâm thực nhưng nếu tác động nhiều lần có thể gây bệnh, thậm chí bệnh nan y cho người tiêu dùng. Lẽ ra, quy trình xử lý nước mới này cần phải được nghiên cứu kỹ tác động trên lâm sàng và xem xét có gây hại đến sức khỏe của con người không mới ứng dụng trên dây chuyền sản xuất.

Kết thúc hội thảo, Phó GS-TS khoa học Ngô Kế Sương cho rằng: Kết quả của NMNTH cần phải “hợp pháp hóa”, nghĩa là cần phải được kiểm tra lại bởi một cơ quan độc lập mới được công nhận.

Bắt đầu kiểm tra quy trình mới tại Nhà máy nước Tân Hiệp

Hôm nay 11-7, Tổ kiểm tra quy trình mới (thuộc Sawaco) sẽ chính thức kiểm tra quy trình sản xuất nước mới tại NMNTH. Ngoài ra, Nhà máy nước Tân Hiệp, cho biết: từ ngày 1 đến 9-7, hàm lượng Mn trong nước thô trung bình 217ppb và hàm lượng Mn tối đa là 297ppb (vào ngày 1-7). Sau khi xử lý, hàm lượng Mn trung bình 13ppb, tốt hơn cùng kỳ năm 2005 (109ppb), đạt tiêu chuẩn nước uống của Bộ Y tế, quy định của Sawaco, tiêu chuẩn nước uống của WHO, USA, EEC (50ppb) và dưới mức Mn bắt đầu bám cặn trong đường ống (20ppb).

VÂN ANH- TƯỜNG LÂM

Các tin, bài viết khác